Ереван, 21.Ноябрь.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией Артем Оганов получил международную госпремию Китая в области науки и техники — лично от Си Цзиньпиня «Арарат‑Армения» начала квалификацию Лиги чемпионов с победы над «Ригой» Пакистанский самолет пропал с радаров над Аравийским морем Размик Марукян стал обладателем бронзовой медали XV Международного конкурса артистов балета «Росатом» готов построить новые АЭС, чтобы избежать энергодефицита в Армении: Алексей Лихачёв Армения заинтересована в полноценном участии в ЕАЭС: Пашинян На автодороге Ереван-Севан произошел камнепад

«Պատերազմներ» մշկընկույզի համար․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Մշկընկույզը կամ մուսկատային ընկույզը անուշաբույր մշկընկուզենու պտղի կորիզն է: Նրա հայրենիքը Մոլուկկասն է, Յավան, Կալիմանտանը, Սումատրան և Ինդոնեզիան: Այդ ծառը հասնում է մինչև 20 մետր բարձրության և ամեն տարի ծաղկում է` սկսած 5-6 տարեկան հասակից: Այդ հասարակածային ծառի պտղաբերումը կարող է տևել մինչև 40 տարի: Սովորաբար, ընկույզները հավաքում են տարեկան մինչև երեք անգամ, ուստի մեկ ծառից սովորաբար տարեկան հավաքվում է 3-ից 10 հազար ընկույզ: Որոշ բույսեր ապրում են մինչև 100 տարի` շարունակելով պտուղներ տալ, չնայած ոչ այնքան կանոնավոր, որքան առաջին տարիներին: Մշկընկույզը ունի կծու, փայտային, բարդ և անհամեմատելի համ և բույր: Համը սկզբում հազիվ է ընկալվում, իսկ հետո լինում է խիստ արտահայտիչ և տարբեր երանգների:

Քերած և աղացած տեսքով մշկընկույզը արագորեն է կորցնում իր բույրը, ուստի ավելի լավ է օգտագործել ամբողջական ընկույզը՝ այն քերելով անմիջապես օգտագործելուց առաջ, քանի որ աղացած մշկընկույզին, ամենայն հավանականությամբ, արդեն իսկ ավելացված են լինում արհեստական բուրավետիչներ։ Մշկընկույզի առևտուրը սկիզբ է առել 6-րդ դարից, երբ արաբ վաճառականները Մոլուկկասից համեմունքներ են տարել Կոստանդնուպոլիս: Արդեն 12-րդ դարի վերջին մշկընկույզը հայտնի է դարձել ամբողջ աշխարհում և մեծ պահանջարկ է ունեցել մասնավորաբար Եվրոպայում: Միջնադարյան Անգլիայում մեկ ֆունտ (454 գրամ) մշկընկույզը այնքան թանկ է եղել, որ համարժեք է եղել երեք ոչխարի: Մինչև 17-րդ դարի սկիզբը շատ բարեկեցիկ եվրոպացիներ իրենց հետ կրել են մշկընկույզ արծաթե մանր քերիչի հետ, որպեսզի հյուրընկալվելիս իրենց բաժին ուտեստները համեմեն: 16-րդ դարում մշկընկույզի վաճառքի մենաշնորհ են ունեցել պորտուգալացիները, իսկ մեկ դար անց այն զավթել են հոլանդացիները, որոնք մինչ օրս էլ մեծամասամբ կապված են այդ համեմունքի հետ:

Մշկընկույզի հնարավոր ամենաբարձր գնով վաճառելու ցանկությունն իր գագաթնակետին է հասել 1760 թվականին, երբ հոլանդացիները Ամստերդամում այրել են իրենց սեփական պահեստը 4 հազար տոննա մշկընկույզով, և այդ օրը քաղաքի օդը հիշեցրել է Հենրիխ 4-րդի թագադրման օրվա սենյակի անուշահոտությունը: Հոլանդիայի մենաշնորհը տևել է մինչև այն պահը, երբ Բրիտանիան և Ֆրանսիան կարողացել են մշկընկույզ աճեցնել Մոլուկկասի սահմաններից դուրս: 1769 թվականին ֆրանսիացիները մշկընկույզ որոնելու ծովային արշավախումբ են ուղարկել: Նրանց հաջողվել է մաքսանենգ ճանապարհով դուրս բերել գողացված մատղաշ մշկընկուզենի ու բողբոջած սերմեր: Հոլանդական նավատորմը չի կարողացել հասնել ֆրանսիական նավերին, և արդյունքում մշկընկույզը տարածվել է ամբողջ աշխարհում: Ֆրանսիացիները մշկընկույզը տարել են Մավրիկիոս, իսկ Բրիտանիան այն տարել է Չինաստան, Սինգապուր, Տրինիդադ և Սենթ Վինսենտ: Ամենահաջող պլանտացիաները բրիտանացիների կողմից 18-րդ դարում ստեղծվել են Գրենադա կղզում:

Գրենադան այսօր էլ մշկընկույզի խոշոր արտադրողն է ամբողջ աշխարհում (արտադրում է մշկընկույզի համաշխարհային ծավալի 40% -ը) և զիջում է միայն Ինդոնեզիային: Անգամ Գրենադայի դրոշի վրա է մշկընկույզ նկարված։ Մշկընկույզը, չնայած տարածված համոզմունքին, որ ուժեղ հոգեմետ է, ունի եզակի բուժիչ հատկություններ: Հնդկաստանում մշկընկույզի յուղն օգտագործել են աղեստամոքսային տրակտի խանգարումները բուժելու համար, իսկ եգիպտացիները՝ բալզամացման համար: Ապենինյան թերակղզում մշկընկույզի յուղը դափնու, մեխակի, գիհիի, զմուռսի, մրտենու և վարդագույնի հետ միասին ներառված է եղել այն խառնուրդի մեջ, որը պաշտպանել է ժանտախտից: Միջնադարում մշկընկույզն օգտագործում էին որպես հակաթութքային միջոց: Մշկընկույզը պարունակում է եթերայուղ, օսլա, սպիտակուց, ճարպային յուղ և այլն: Այն շատ ուժեղ խթանող և տոնիկ ազդեցություն ունի:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Когда вся Армения была одной командой. Никита Симонян и «Арарат-73»Ucom и Impact Hub Yerevan подвели итоги третьего этапа программы по развитию зелёного предпринимательстваIDBank представит концепцию единой экосистемы на DigiTec 2026Без 102-й базы Армении конец. Аршак КарапетянЧто будет, если выведут 102-ю базу? Аршак КарапетянЕвропейский курс Армении между обещаниями и обязательствамиПри поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарииIDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностейСкидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летияПредварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак КарапетянЦентр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресуДемократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничествеОформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводовUcom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектроникеIDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологийIDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валютыЦифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке UcomUcom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природе