Ереван, 18.Ноябрь.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией Артем Оганов получил международную госпремию Китая в области науки и техники — лично от Си Цзиньпиня «Арарат‑Армения» начала квалификацию Лиги чемпионов с победы над «Ригой» Пакистанский самолет пропал с радаров над Аравийским морем Размик Марукян стал обладателем бронзовой медали XV Международного конкурса артистов балета «Росатом» готов построить новые АЭС, чтобы избежать энергодефицита в Армении: Алексей Лихачёв Армения заинтересована в полноценном участии в ЕАЭС: Пашинян На автодороге Ереван-Севан произошел камнепад

Քաշով մեկ ոսկու արժեք ունեցող համեմունք՝ վանիլին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Վանիլինը համեմունք է, որը ձեռք է բերվում Vanilla բույսի մի քանի տեսակների չհասունացած պտուղներից, առաջին հերթին՝ vanilla planifolia- ից, որից ստացվում են լավագույն որակի վանիլինի 20-25 սանտիմետրանոց երկար պատիճներ: Վանիլինի մասին առաջին հիշատակումն արվել է իսպանացի քահանայի կողմից 1529 թվականին Մեքսիկայում, երբ նա լեգենդ է պատմել Կենտրոնական Ամերիկայի հնդիկների մասին. «Շատ վաղուց թագավորից ծնվել է զարմանալի գեղեցկության դուստր: Նրան անվանել են Առավոտյան աստղ: Թագավորը չի ցանկացել ամուսնացնել նրան սովորական մահկանացուի հետ, ուստի նրան դարձրել են պտղաբերության աստվածուհու քրմուհի։ Քայլելով անտառներով՝ աղջիկը հանդիպել է մի գեղեցիկ իշխանի, որի անունը եղել է Երիտասարդ եղջերու:

Նրանք սիրահարվել են, բայց պտղաբերության աստվածուհին սպանել է նրանց: Եվ շուտով նրանց մահվան վայրում աճել է մի փարթամ շյուղ, որը դարձել է զմրուխտե կանաչ ցողուն, որը վեր է բարձրացել իր բեղիկներով: Շուտով ցողունի վրա ծաղկել են նուրբ դեղնավուն կանաչ խոլորձները, իսկ հետո նրանց տեղում պատիճներ են առաջացել, որոնք արտանետել են նուրբ բույր: Նման կեպ էլ հայտնվել է վանիլը»: Շատ լեզուներում կան ասացվածքներ, որոնք նման են «Տղամարդու սրտի ճանապարհը անցնում է ստամոքսով» ասույթին: Հավանաբար, մայա ցեղի հնդկացիներն առաջինն են հասկացել այդ պարզ ճշմարտությունը: Նրանց հայտնի «շոկոլատլ» ըմպելիքը (որը եղել է շոկոլադի նախատիպը) բաղկացած է եղել փոշիացված կակաոյի հատիկներից, վանիլինից, մեխակից, չիլի պղպեղից և այլ համեմունքներից: Հնդկացիները բարձր են գնահատել վանիլը և դրա պատիճներն անգամ օգտագործել են որպես վճարամիջոց: Շոկոլատլը վայելել են միայն առաջնորդները, ազնվականները և ռազմիկները: Այն մատուցել են խնջույքներից հետո:

Բացի այդ, հնդկացիները հավատացած էին, որ շոկոլատլ խմող տղամարդը հաջողակ կլինի կանանց հետ: Ամերիկա ժամանած իսպանացիներն ընդունել են այդ ավանդույթը և Եվրոպա են բերել մի հրաշք սիրային ըմպելիք՝ վանիլինով շոկոլադ։ 18-րդ և 19-րդ դարերում բուժակները խորհուրդ էին տալիս տղամարդկային ուժը բարձրացնելու համար օգտագործել վանիլային արգանակ: Վանիլինը հարգի է եղել ոչ միայն այդ հավատալիքի, այլ նաև իր բույրի շնորհիվ: Կենտրոնական Ամերիկայի հնդկացիները գլխարկներին վանիլի պատիճներ են կրել: Հնում վանիլինը բառացիորեն ոսկու արժեք է ունեցել, Մեքսիկայում նույնիսկ վանիլինի գողերի կաստա է եղել, իսկ ֆերմերները յուրաքանչյուր պատիճ նշել են հատուկ նշանով, որպեսզի գողանալու դեպքում այն նույնականացվի: Հին աշխարհում վանիլինը եղել է դասական համեմունքներից ամենաերիտասարդը: Առաջին եվրոպացին, ով համտեսել է ացտեկների վանիլային շոկոլադը, եղել է Կոլումբոսը:

Այդ ժամանակից ի վեր այդ էկզոտիկ համեմունքը դարձել է իսպանացիների կողմից ացտեկներից և Հարավային Ամերիկայի այլ բնիկ ժողովուրդներից հավաքված տուրքի կարևոր մասը: Իսպանացիները, իմանալով այդ համեմունքի ուշագրավ հատկությունները, 16-րդ դարի սկզբից գրեթե 300 տարի պահել են Մեքսիկայից դրա ներմուծման մենաշնորհը: Վանիլինի ժամանակակից անվանումը գալիս է իսպաներեն «փոքր պատիճ» բառից: Եվրոպացիները, հատկապես ֆրանսիացիները, վանիլինից սկսել են պատրաստել ոչ միայն օծանելիք, այլ նաև այն խառնել են քթախոտերին և լիկյորներին: Երբ 19-րդ դարում հայտնվել է վանիլի յուղը, շատ խելացի կանայք սկսել են մի քանի կաթիլ քսել իրենց ականջներին և դաստակներին՝ այդպիսով հնարելով կատարյալ օծանելիք, որը և՛ զգայական է, և՛ միևնույն ժամանակ տան հարմարավետություն է հիշեցնում: Այնուամենայնիվ, 18-19 դարերում վանիլինի հիմնական արժեքն այն էր, որ այն համարվում էր ուժեղ աֆրոդիզիակ:

Գերմանացի հետազոտող Բիզար Զիմերմանը, ուսումնասիրելով հարավամերիկյան ժողովուրդների սովորույթները, պարզել է, որ նրանց ավանդական վանիլային շոկոլադը օգտագործվում է որպես աֆրոդիզիակ և խթանող միջոց: Եվրոպացի գիտնականները վանիլինին վերագրել են եզակի բուժիչ հատկություններ, որը և խթանել է այդ թանկ համեմունքի պահանջարկը: Այսօր աշխարհում սպառվում է շուրջ 2000 տոննա բնական վանիլին: Այս պահանջը բավարարելու համար Կարիբյան, Հարավային Ամերիկայի և Ասիայի արևադարձային շատ երկրներ վանիլ են աճեցնում արտահանման համար: Մադագասկարն այդ համեմունքի ամենամեծ արտադրողն է: Վանիլային տնկարկներում հիմնականում ձեռքի աշխատանք է օգտագործվում:

Վանիլային լավագույն պատիճները փափուկ, յուղոտ, մի փոքր գանգուր, մուգ, գրեթե սև գույնի են: Նման վանիլը ընդգծված հոտ ունի, որը պահպանվում է մինչև 40 տարի: Վանիլինը համատեղում է արևել յան խնկերի էկզոտիկությունն ու առեղծվածը, ծաղկեփնջերի «սիրավեպը», ժամանակակից բարդ և համարձակ բույրերն ու հանգստացնող քաղցր նոտաները: Դատելով այն փաստից, որ այն ավելացվում է կոսմետիկայի, մոմերի և օդը թարմացնող միջոցների վրա, վանիլինն ունի ինչ-որ առանձնահատուկ գաղտնիք: Չնայած վանիլը այնքան մեծ ուշադրության չի արժանացել, որքան այլ ժողովրդական միջոցները (ինչպես, օրինակ՝ նարդոսը, անանուխը և երիցուկը), այն հարյուրամյակներ շարունակ օգտագործվել է որպես բուժիչ, ցավը ամոքող և հանգստացնող միջոց:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
IDBank представит концепцию единой экосистемы на DigiTec 2026Без 102-й базы Армении конец. Аршак КарапетянЧто будет, если выведут 102-ю базу? Аршак КарапетянЕвропейский курс Армении между обещаниями и обязательствамиПри поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарииIDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностейСкидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летияПредварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак КарапетянЦентр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресуДемократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничествеОформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводовUcom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектроникеIDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологийIDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валютыЦифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке UcomUcom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак Карапетян