Ереван, 18.Ноябрь.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией Артем Оганов получил международную госпремию Китая в области науки и техники — лично от Си Цзиньпиня «Арарат‑Армения» начала квалификацию Лиги чемпионов с победы над «Ригой» Пакистанский самолет пропал с радаров над Аравийским морем Размик Марукян стал обладателем бронзовой медали XV Международного конкурса артистов балета «Росатом» готов построить новые АЭС, чтобы избежать энергодефицита в Армении: Алексей Лихачёв Армения заинтересована в полноценном участии в ЕАЭС: Пашинян На автодороге Ереван-Севан произошел камнепад

Ո՞րն է վարգանի նախնին, և ինչպե՞ս է այն միավորում Եվրոպան ու Ասիան. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Վարգանը լեզվակային երաժշտական գործիք է և, ըստ նվագելու սկզբունքի, կապված է իդիոֆոնների դասի հետ: Այդ դասում ձայնը առաջանում է անմիջապես գործիքի կամ գործիքի ակտիվ մասի կողմից և չի պահանջում լարերի պրկում կամ սեղմում: Վարգանի ձայնարձակման սկզբունքը չափազանց պարզ է. գործիքը սեղմվում է ատամներին կամ շուրթերին, իսկ բերանի խոռոչը ծառայում է որպես ձայնային ռեզոնատոր: Ձայնի տեմբրը փոխվում է, երբ երաժիշտը փոխում է բերանի բացվածքը, ավելացնում կամ նվազեցնում է շնչառությունը: Ստեղծման պարզության և հնչյունների լայն շրջանակ առաջացնելու շնորհիվ տարբեր վարգաններ, միմյանցից անկախ, հայտնվել են աշխարհի զանազան ժողովուրդների մշակույթներում: Այժմ հայտնի է այդ երաժշտական գործիքի ավելի քան 25 տեսակ, որոնք, բնականաբար, ունեն տարբեր անուններ:

Նորվեգիայում մունհարպան կոչվող վարգանն է դարձել ժողովրդական բանահյուսության գործիքներից մեկը: Գործիքի տարբերակիչ առանձնահատկությունն այն է, որ այն հաճախ պատրաստվում էր կենդանիների ոսկորներից: Անգլիական jews-harp- ը մինչ օրս էլ հանրաճանաչ գործիք է, որը գործնականում ոչնչով չի տարբերվում վարգանից: Բրիտանական Կայսրության քաղաքականության պատճառով նրա նախկին բազմաթիվ գաղութներում (ներառյալ ԱՄՆում) վարգանները դեռ կոչվում են jews-harpեր: Ժամանակակից Գերմանիայի և Ավստրիայի տարածքներում ապրող գերմանական ցեղերը հորինել են իրենց սեփական վարգանը՝ մաուլտրոմելը: Այդ երաժշտական գործիքը պատրաստվում էր փայտից, և երաժիշտները նվագում էին այն ամեն տոնի ժամանակ: Իտալիայում կա մառանզանոն երաժշտական գործիք, որը ոչնչով չի տարբերվում վարգանից:

Հնագույն վերաբնակիչները Ասիայից Հունգարիա են բերել դորոմբ երաժշտական գործիքը: Թերևս հենց հունգարական դորոմբն է դարձել եվրոպական բոլոր իդիոֆոնների նախատիպը: Շատ պատմաբաններ կարծում են, որ ժողովուրդների մեծ գաղթի հետ մեկտեղ է Ասիայից Եվրոպա մտել վարգանը: Իրոք, գրեթե յուրաքանչյուր ասիական ժողովուրդ ունեցել է սկզբունքորեն վարգանին նման իր գործիքը: Թերևս առաջին վարգանը եղել է իրանական զանբուրակը: Պարսիկ քրմապետերը օգտագործել են զանբուրակի տարբեր երանգներ թագավորներին վախեցնելու և առասպելական մթնոլորտ ստեղծելու համար: Նրանց ոչ մի կանխատեսում չի եղել առանց զանբուրակի սարսափելի երաժշտության: Հին ժամանակներում Ճապոնիան և Չինաստանը ակտիվ առևտուր էին անում միմյանց հետ: Միևնույն ժամանակ, տեղի էր ունենում կղզի պետության մշակութային փոխանակում մեծ մայրցամաքի հետ: Չինական վարգանը կոչվում է կուսյան, ճապոնացիներինը՝ մուկկուրի:

Երկու իդիոֆոններն էլ պատրաստվում են նույն տեխնոլոգիայով և նույն նյութից, բայց տարբեր կերպ են կոչվել: Մորչանգ երաժշտական գործիքը տարածված է եղել Հնդկաստանի Գուջարաթ նահանգում: Բայց այդ իդիոֆոնը այնքան էլ տարածված չէ կենտրոնական Հնդկաստանում: Ղրղզստանում և Ղազախստանում ևս կան այդ գործիքի տեսակներ, որոնք, համապատասխանաբար, կոչվում են տեմիր-կոմուզ և շաքոբիզ: Ասիայի երկրների հետ մշակութային փոխանակման ընթացքում վարգանը արագ տարածվել է նաև բոլոր սլավոնական ժողովուրդների շրջանում:

«Վարգան» անունը եկել է կենտրոնական Ուկրաինայից: Բելառուսի տարածքում այն կոչվել է դրումլա կամ դրիմբա, իսկ Ռուսաստանում արմատավորվել է գործիքի ուկրաինական անվանումը՝ վարգան, չնայած երբեմն գործիքի այլ անուններ էլ են օգտագործվել: Այս պարզ երաժշտական գործիքն իր պատմությամբ միավորել է Եվրասիայի երկրների գրեթե կեսին: Այս գործիքը դասական և ժողովրդական երաժշտության մեջ օգտագործել են հայտնի կոմպոզիտորները և պարզապես վիրտուոզ երաժիշտները: Կան նույնիսկ վարգան նվագող վարպետներ, քանի որ, չնայած իր պարզությանը, անսովոր, գեղեցիկ և առեղծվածային մեղեդիներ կարելի է հնչեցնել այդ գործիքով:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

IDBank представит концепцию единой экосистемы на DigiTec 2026Без 102-й базы Армении конец. Аршак КарапетянЧто будет, если выведут 102-ю базу? Аршак КарапетянЕвропейский курс Армении между обещаниями и обязательствамиПри поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарииIDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностейСкидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летияПредварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак КарапетянЦентр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресуДемократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничествеОформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводовUcom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектроникеIDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологийIDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валютыЦифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке UcomUcom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак Карапетян