Ընտրախախտումների ահազանգերը՝ քարոզարշավի առաջին փուլում
Հայաստանում սպասվող խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ արդեն իսկ արձանագրվել են տասնյակ խախտումներ։ «Արդար քվե» ընտրական դիտորդական առաքելությունը հայտարարում է, որ միայն վերջին 7-8 օրերի ընթացքում արձանագրել է 71 խախտում։ Այս մասին մայիսի 19-ին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է «Երիտասարդական ակումբների դաշնություն» հասարակական կազմակերպության նախաձեռնած «Արդար քվե» դիտորդական առաքելության ղեկավար Սոնյա Համբարձումյանը։
Նրա խոսքով՝ արձանագրված խախտումներից 16-ը կապված են պաշտոնեական դիրքի չարաշահման, ինչպես նաև վարչական և պետական ռեսուրսների օգտագործման հետ։
«12 դեպք վերաբերում է ատելության քարոզչությանը, նվաստացմանը և քաղաքական անհանդուրժողականությանը։ 7 դեպք էլ առնչվում է ընտրական գործընթացներում երեխաների և անչափահասների ներգրավմանը», - հավելել է Համբարձումյանը։ Նրա խոսքով՝ այս բոլոր խախտումները հայտնաբերվել են միայն վերջին 7-8 օրվա ընթացքում։
Դիտորդական առաքելության ղեկավարը նշել է նաև, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը քարոզարշավն իրականացնում է իր պաշտոնական էջի միջոցով, իսկ քարոզչական նյութերը փակցվում են քաղաքացիների սեփականություն հանդիսացող տարածքներում՝ առանց սեփականատերերի օրինական համաձայնության։
«Մեզ հետ աշխատում են նաև իրավաբանական և փորձագիտական խմբեր, որոնց շնորհիվ մենք կարողանում ենք վերլուծել, թե որ դեպքերն ունեն ակնհայտ առերևույթ կապ ընտրական գործընթացի խախտումների հետ, և որոնք՝ ոչ», - նշել է իրավապաշտպանը։
Սոնյա Համբարձումյանն ընդգծել է, որ իրենց առաքելության հիմնական նպատակը անկախ և անկողմնակալ դիտորդության միջոցով ընտրական գործընթացների թափանցիկության և հանրային վերահսկողության ապահովումն է։ Նրա խոսքով՝ կազմակերպությունն արդեն սկսել է ինչպես երկարաժամկետ, այնպես էլ կարճաժամկետ դիտորդների ներգրավման գործընթացը։
«Այս պահի դրությամբ ստացվել է երկարաժամկետ դիտորդության շուրջ 119 հայտ, որոնցից հաստատվել է 25-ը։ Սա նշանակում է, որ մեր առաքելության շրջանակում գործում է 25 երկարաժամկետ դիտորդ, ովքեր տարբեր ձևաչափերով մշտական մոնիտորինգ են իրականացնում՝ ընտրական գործընթացների արդարության և օրինականության սկզբունքներն ապահովելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է կարճաժամկետ դիտորդներին, ապա ստացվել է մոտ 110 հայտ, և դրանց ընդունումը դեռ շարունակվում է», - հայտնել է «Արդար քվե» դիտորդական առաքելության ղեկավարը։
Նա հավելել է, որ կազմակերպությունն ունի նաև թեժ գիծ՝ 010 58 87 68 հեռախոսահամարով, որի միջոցով արձագանքում են քաղաքացիների ահազանգերին։ Համբարձումյանի խոսքով՝ կապ կարելի է հաստատել նաև կազմակերպության էջերի միջոցով։ Բացի այդ, ներկայացվել է նոր հարթակ, որի միջոցով հնարավոր կլինի արձանագրել ընտրությունների ընթացքում տեղի ունեցող խախտումները։
«Մեր կազմակերպությունը 2003 թվականից ի վեր իրականացնում է ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային դիտորդական առաքելություններ։ Այս տարի մենք նույնպես ստացել ենք առաքելություն իրականացնելու իրավունք», - հայտարարել է «Արդար քվե» դիտորդական առաքելության հանրային կապերի ղեկավար Աստղիկ Ավետիսյանը։
Ընտրական գործընթացների շուրջ բարձրացված ահազանգերը հերթական անգամ ցույց են տալիս, որ քարոզարշավի մեկնարկային փուլն արդեն ուղեկցվում է լուրջ մտահոգություններով։ Թեև իշխանությունները պնդում են, որ գործընթացն ընթանում է ազատ և առանց խախտումների, դիտորդական առաքելությունների ներկայացրած տվյալները բոլորովին այլ պատկեր են արձանագրում։ Հենց այդ պատճառով անկախ դիտորդական կառույցների գործունեությունն այս փուլում դառնում է ոչ միայն կարևոր, այլև անհրաժեշտ՝ հանրային վստահությունն ու ընտրական գործընթացների վերահսկողությունն ապահովելու համար։
