Մի հին հումորային առած կա, որն ասում է. «Վիճակագրությունը ցույց է տալիս ոչ թե այն, ինչ կա իրականում, այլ այն, ինչ պետք է պատվիրատուին»: Այս յուրօրինակ հումորը բավականին մոտ է մերօրյա իրականությանը:
Բանն այն է, որ Հայաստանում գլոբալ վիճակագրական աշխատանքով զբաղվում է միայն մեկ կառույց` Ազգային վիճակագրական ծառայությունը: Նշված կառույցն իր աշխատանքների համար ֆինանսավորումը ստանում է պետական բյուջեից: Այս պարագայում բնական է դառնում նաև այն, որ ԱՎԾ-ն կարող է որոշակիորեն փոփոխել այդ ցուցանիշները` ի նպաստ կառավարության ներկայացրած ծրագրի: Իրականում միլիոնավոր թվերի լաբիրինթոսում բավականին հեշտ է այսպես կոչված կեղծել տվյալները և ստանալ առավել ցանկալի վերջնաարդյունք: Դե երբ այս ամենին ավելանում են նաև նախորդ տարվա ցուցանիշները, ամեն բան դառնում է ավելի բարդ և ոչ մասնագետների համար գործնականում անհասկանալի: Բերենք մի պարզ օրինակ:
Հայաստանում 1991 թվականին ավելի քան 3.3 միլիոն մարդ էր ապրում: Վիճակագրական տվյալների նույնիսկ մակերեսային վերլուծության արդյունքում կնկատենք, որ յուրաքանչյուր տարի, բնակչության շարժի ընդհանուր ցուցանիշը եղել է բացասական, և այս 20 տարիների ընթացքում միջին մոտավոր փոփոխությունը կազմել է շուրջ 30 000 մարդ: Այսինքն` ինչպես մահացածների և ծնվածների տարբերության, այնպես էլ արտագաղթի ու ներգաղթի պատճառով տարեկան ՀՀ բնակչությունը նվազել է միջինում 30 հազարով (որոշ տարիների ավելի շատ, որոշներին համեմատաբար քիչ): Սակայն 2014 թվականին ԱՎԾ հրապարակած տվյալներն այդ ցուցանիշից ավելի քան 400 հազարով ավելի բարձր են` շուրջ 3.41 միլիոն մարդ:
Սա ընդամենը մի պարզ օրինակ էր, իսկ թե ինչ թվաբանական ֆոկուսներ են կատարվում իրականում, կարելի է միայն պատկերացնել, քանի որ այդ տվյալներն ընդամենը մեկ կառույց է տրամադրում: Կան որոշ հասարակական կազմակերպություններ, որոնք զբաղվում են առավել փոքր սեկտորների ուսումնասիրությամբ, մինչդեռ զարգացած երկրներում կան բազմաթիվ խոշոր վիճակագրական ընկերություններ, որոնք լայն շերտերին ապահովում են այլընտրանքային տվյալներ: Այս երևույթը նաև որոշակի մրցակցություն է ստեղծում, ինչի արդյունքում էլ ինֆորմացիան դառնում է առավել հավաստի:
Ասվածը մնում է սահմանափակել մեկ այլ հումորային պատմությունով.
«Երկու ընկերներից մեկը հարցնում է մյուսին.
-Դու հավատո՞ւմ ես, որ մեր քաղաքում 17846 հատ ագռավ կա:
-Ո՛չ, չեմ հավատում:
-Դե որ չես հավատում, գնա ու հաշվիր»:
Հենց այսպես էլ լինում է մեր իրականության մեջ, երբ այլընտրանքային վիճակագրական տվյալներ չկան, մեզ մնում է միայն հավատալ, կամ չհավատալ ԱՎԾ հրապարակած տվյալներին: Ցանկալի է հավատալ, քանզի հակառակ դեպքում հաշվելն այնքան էլ իրատեսական չէ:
Հայկ ԲեջանյանOrer.am,վերլուծաբան
Тигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025
«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян
Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»
Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотника
Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе
Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭ
Вступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиля
Марко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с Ираном
Ереван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухом
Напряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора
«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с Ираном
В Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зерна
Затопили плакатами «с сердечками»: «Паст»
Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»
Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»
IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026
Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участников
Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в Москве
ЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – Оверчук
Представители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в Ереване
В Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес Айвазян
При поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
Иран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Reuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефти
Американский университет Армении перешел на дистанционное обучение
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
В Польше ввели пособие для алкоголиков
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»1
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»2
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры3
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»4
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации5