Մեր ժողովրդի մոտ ժողովրդավարության պատկերացումները շատ աղոտ ու անհասկանալի են: Բանն այն է, որ հաճախ ժողովրդավարության մասին խոսելով՝ իրականում նկատի են ունենում ամբոխավարությունը: Եթե ամբոխը փողոցում որոշում է կայացնում այս կամ այն հարցի վերաբերյալ, ապա համարվում է, որ ժողովուրդը որոշում կայացրեց, արտահայտեց իր կամքը, ու այն, ինչ ամբոխն է պահանջում, արդարացված ժողովրդի կամքի արտահայտությունն է:
Սակայն, նկատենք՝ ամբոխի վարքն ու ամբոխային որոշումները զուտ հուզական-հոգեբանական բնույթի են: Այսինքն` երբ մարդը հայտնվում է ամբոխի ազդեցության ոլորտում, նրա էությունն ու հուզականությունը գտնվում է ամբոխի հուզական տարածությունից ածանցված վիճակում: Ամբոխի կազմում մարդու մոտ թուլանում են գիտակցական մղումները, մարդը իրեն զգում է այլոց հետ միասնության մեջ, որի հետևանքով առաջանում է զորության և սեփական ուժերի նկատմամբ վստահության զգացում, ինչն էլ իր հերթին բերում է անհասցե ու անպատասխանատու վճիռների կայացմանը: Ամբոխի կազմում որոշումները կայացվում են բոլորի կողմից, ուստի ամբոխի գործունեության համար պատասխանատու են տվյալ ամբոխի բոլոր անդամները, հետևաբար ոչ ոք էլ իրապես պատասխանատու չէ:
Իսկ երբ կորչում է պատասխանատվությունը, ապա գործողության վերածված վճիռներն էլ կրում են զուտ հուզական բնույթ: Ի հակադրություն այս հանգամանքի՝ իրականում հասարակական կյանքի կազմակերպման ժողովրդավարական համակարգը ծագել է հենց վճիռների, որոշումների կայացման ռացիոնալ, բանական միտումները գործածելու նպատակով: Այսինքն՝ ժողովրդի նկատմամբ իշխանության կազմակերպման իրավասությունը հենց այդ նույն ժողովրդին տալը համարվել է ավելի բանական և ռացիոնալ, քան, ենթադրենք, ժողովրդի կյանքի կազմակերպումը ինչ-ինչ արտոնյալ խմբերին վստահելը, ենթադրենք՝ թագավորներին, իշխաններին, եկեղեցականներին և այլն: Այսինքն՝ ժողովրդավարությունը իր հիմքում բանական տարրեր պարունակող երևույթ է, իսկ ամբոխավարությունը` հուզական: Ուստի ամբոխի կողմից կայացված վճիռները երբեք հնարավոր չէ դիտարկել որպես ժողովրդավարության իրականացման օրինակ, այլ հենց հակառակը` սովորաբար ամբոխավարությունը ենթադրում է ժողովրդի կամքի աղավաղում, աղճատում:
Սակայն, քանի որ ամբոխի կազմում հայտնված մարդը զգում է, որ տվյալ պահին իր գործունեության համար հետագայում պատասխանատվություն չի կրելու, ապա իրեն թույլ է տալիս տրվելու կրքերի, հույզերի իշխանությանը: Եվ նույն մարդը առանձին, հետևաբար նաև արթուն բանականության վիճակում երբեք չի դրսևորի վարքի այն ձևը, որը նա ցուցաբերում է ամբոխի կազմում:
Ժողովրդավարությունը իրականում կարևորում է մարդու ձայնը, նրան հնարավորություն է տալիս կարծիք արտահայտելու, բայց միայն իր իսկ կարծիքի նկատմամբ պատասխանատվություն կրելու գնով: Իսկ ամբոխավարությունը մարդուն թույլ է տալիս միայն բղավել, գոչել, արտահայտել իր կարծիքը, բայց արդեն առանց այդ կարծիքների նկատմամբ պատասխանատվության գիտակցման զգացողության: Ժողովրդավարությունը գնահատում է մարդու կարծիքը, իսկ ամբոխավարությունը` նսեմացնում է այն: Ուստի այն որոշումները, որոնք կայացվում են ամբոխի կողմից, ոչ թե արտահայտում են ժողովրդի կամ նույնն է թե յուրաքանչյուրի գիտակցված կամքը, այլ պարզապես` մարդու անգիտակից, ստվերային հույզերն ու դեստրուկտիվ վարքը:
Լևոն ԲաբաջանյանOrer.am, վերլուծաբան
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст»
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Самый богатый человек в мире признал, что деньги не приносят счастья
Армения – на обложке французского журнала Le Courrier de l’Atlas
Давид Хачатрян – чемпион Европы по стрельбе
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян
Архиепископ Микаэл Аджапахян отпущен под домашний арест
Глава МТУИ РА и посол Ирана обсудили вопросы сотрудничества
Копыркин: Москва готова к обсуждениям возможности подключения России к проекту «Маршрут Трампа»
Архиепископ Микаэл Аджапахян подал жалобу в ЕСПЧ
В Норвегии начали расследование против экс-премьера из-за досье Эпштейна
Премия за “укрепление братства” или “карт-бланш на геноцид”? Общественность требует отменить присуждение премии Zayed Award Алиеву и Пашиняну
В Армению прибыла большая делегация из США
США рекомендовали своим гражданам покинуть Иран
Новые подробности: на напряжённость между телеком-операторами и платёжно-расчётными организациями откликаются последние: «Паст»
Попытаются «сделать своими» глав общин։ «Паст»
«В поле «прозападников» «рассветы» вовсе не мирные». «Паст»
Провалили все — так и скажите: мы все провалили. «Паст»
О невозможности оплаты услуг операторов связи через Idram и о сложившейся ситуации
Министр признал наличие проблемы: В Армении хотят ввести новую систему ID-карт
В Армении регулирование цифровой игровой сферы должен будет осуществлять специальный оператор 
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Ralph Lauren превращает Рокфеллер-центр в ледяной оазис Олимпиады
Армянская армия — это гордость армянской нации. Аршак Карапетян
Как засуха разрывает Землю: назван неожиданный фактор ускорения распада Восточной Африки
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян1
Новые подробности: на напряжённость между телеком-операторами и платёжно-расчётными организациями от...2
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»3
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS4
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»5