Հայտնի փաստ է, որ պարանոյիկ հակումներ ունեցող մարդիկ սեփական ներքին հոգեվիճակը, զգայությունները, գաղափարները չեն տարբերակում արտաքին աշխարհում գոյություն ունեցող երևույթներից: Նրանք այլ մարդկանց վրա են պրոյեկտում սեփական ենթադրությունները, կասկածները, վախերը: Եվ այդպիսի մի համանմանությամբ էլ պատմական որոշակի փուլերում հասարակության քաղաքական կյանքում տիրապետող են դառնում, այսպես կոչված, «պարանոյիկ ոճ»-ին բնորոշ տրամադրությունները:
Այդ ոճը ենթադրում է դավադրությունների մասին ծայրաստիճան չափազանցում, կասկածամտություն և երևակայություն: Օրինակ` պարանոյիկ քաղաքական տրամադրությունները հստակորեն առկա էին ստալինյան քաղաքական համակարգում, որտեղ ամենուրեք փնտրում էին «վնասարարների» և «ժողովրդի թշնամիների», «դավադիրների», «ծպտյալ լրտեսների», «իմպերիալիզմի գաղտնի գաղափարախոսների» և այլոց: Այդ ավանդույթը հետստալինյան քաղաքական համակարգում շարունակվեց էլ ավելի ինտենսիվորեն, բայց արդեն «մերկացնում» էին «ներքին թշնամուն», «գաղափարական ընդիմախոսներին», «դիսիդենտներին» և այլոց:
Այսօր, պատմական զգալի հեռավորությունից պարզ է արդեն, որ Ստալինի կողմից «ժողովրդի թշնամիների» նկատմամբ այդպես հմտորեն խաղացված դատական գործընթացները ծառայում էին, մասնավորապես՝ զանգվածային գիտակցության մեջ պարանոիդալ վախերի ձևավորման համար, ինչն էլ լեգիտիմացնում էր կոմունիզմի և սոցիալիզմի կառուցման գործում բազում զոհերի մահվան արդարացվածությունը:
Բայց խնդիրն այն է, որ, չնայած, Ստալինն ու իր ռեժիմը վաղուց արդեն չկան, սակայն դեռ մնում են քաղաքական պարանոյայի ախտորոշիչ հետևանքները: Այսօր իսկ կան մարդիկ, որոնք, լինելով բացարձակապես ադեկվատ սոցիալական կյանքի տարբեր ոլորտներում (ընտանիքում, աշխատանքի վայրում և այլն), կարող են ընկնել ծայրահեղությունների մեջ և մեղադրել այս կամ այն ծպտյալ ուժերին՝ իրենց վրա իշխանություն գործածելու կամ իրենց քաղաքական անդորրը խաթարելու մեջ: Հետքաքրքիրն այն է, որ քաղաքական պարանոյայով տառապող մարդիկ իրենց տրամադրվածությամբ իսկապես ազնիվ ու անկեղծ են, քանի որ կարծում են, որ իրենց մոտեցումները թելադրված են բացարձակապես ռացիոնալ և ողջախոհ ենթադրություններով: Ընդ որում` «քաղաքական պարանոյա» ախտանիշի համար ամենևին էլ էական չէ, թե այդ մոլուցքով տառապող մարդը որ ուժերին է վերագրում իր կասկածամտությունը. դրանք կարող են լինել «բռնակալ Պուտինը և իր կլանը», «հրեա-մասոնները», «ամերիկացի ամենակուլ գլոբալիստները», «համաշխարհային ֆինանսաբանկային օջախները» և այլն:
Իսկ որպես հետևանք՝ քաղաքականության մեջ պարանոիդալ հակումներ ունեցող մարդիկ աշխարհը բաժանում են բինար (երկակի) հակադրությունների` մենք և նրանք, թշնամիներ և բարեկամներ, մերոնք և օտարներ: Այստեղ արդեն «քաղաքական պարանոյիկները» դառնում են իրական պատուհաս ողջ հասարակության համար, քանզի հայտնի փաստ է, որ մտքերը նյութականանալու հակումներ ունեն, անգամ, եթե դրանք ամբողջությամբ մտացածին են:
Լևոն ԲաբաջանյանOrer.am, վերլուծաբան
Тигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025
«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян
Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»
Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотника
Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе
Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭ
Вступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиля
Марко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с Ираном
Ереван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухом
Напряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора
«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с Ираном
В Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зерна
Затопили плакатами «с сердечками»: «Паст»
Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»
Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»
IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026
Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участников
Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в Москве
ЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – Оверчук
Представители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в Ереване
В Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес Айвазян
При поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
Иран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Reuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефти
Американский университет Армении перешел на дистанционное обучение
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
В Польше ввели пособие для алкоголиков
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»1
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»2
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры3
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»4
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации5