Արևմտյան քաղաքակրթության ձեռքբերում համարվող արժեքները` ժողովրդավարությունը, ազատ շուկայական հարաբերությունները, իրավունքի գերակայության սկզբունքը, անհատակենտրոնությունը, ամենևին էլ ունիվերսալ, համամարդկային արժեքներ չեն: Ունիվերսալ չեն, քանի որ առաջին հերթին նրանք սկզբնավորվել են կոնկրետ պատմական պահից սկսած, կոնկրետ հասարակության մեջ, կոնկրետ քաղաքակրթական լոկալ տարածություններում:
Եվրոպական համարվող այդ նույն արժեքները ունիվերսալ չեն անգամ նույն Եվրոպայի համար, բայց ոչ թե տարածական, այլ` ժամանակային իմաստով: Օրինակ` ժողովրդավարության ինստիտուտը դժվար է պատկերացնել միջնադարյան եվրոպական հասարակություններում: Եվրոպայում ժողովրդավարության գաղափարի տարածման և հաստատման համար անհրաժեշտ էր նախ «դեսակրալիզացնել», ապա «սրբազանացնել» մարդկանց մտածողությունը: Այսինքն` հարկավոր էր կոտրել այն միտումը, ըստ որի` Աստված է ամեն գոյություն ունեցողի արարիչը, ուստի նաև Տերն է և Հայրը ողջ մարդկության, հետևաբար այն, ինչ տեղի է ունենում մարդկանց կյանքում` Նրա կամքն է ու նպատակադրումները, որոնք մարդու ընկալման համար այդքան էլ հասանելի չեն: Իսկ եթե Աստված է արարել երկրում գոյություն ունեցող ամեն ինչ, ուստի այն, ինչ կա, պետք է լինի այնպես, ինչպես կա: Եթե կա թագավոր, ուրեմն Աստված է կամեցել, որ նա լինի ու իշխի մնացյալի վրա: Եթե միջնադարյան ճորտը ծնվել է որպես հպատակ, ուրեմն Աստծո նախախնամությունն է, որ նա պետք է ծառայի իր տիրոջն ու պատկանի նրան: Միջնադարում գոյություն ունեցող ֆեոդալական կարգերն, այդպիսով, իրենց գաղափարական հումքը ստանում էին հենց Աստծո գոյության և վերջինիս` աշխարհիկ կյանքին ակտիվորեն մասնակցության անքննելիության և աշխարհիկ կյանքի սակռալիզացման գաղափարական պաշարից: Եվրոպային անհրաժեշտ էր ապրել Վերածննդի, Լուսավորականության, Դասական արդիականության փուլերը, պետք էր աշխարհիկացնել մարդկանց մտածողությունը, պետք էր բազմիցս արյուն թափվեր տարբեր ժողովրդական հուզումների արդյունքում, պետք էր երկու համաշխարհային պատերազմներ տեսնել, և նոր միայն գար ժողովրդավարության` որպես հասարակության կյանքի քաղաքական կազմակերպման ամենաարդյունավետ համակարգին:
Իսկ այժմ Արևմուտքը, իր միսիոներական ոգուն համապատասխան, ցանկանում է իր կյանքի փորձով, իր ժողովրդի արյան գնով ձեռք բերված հասունությունը պարտադրել կամ, գուցե, ընդամենը առաջարկել քաղաքակրթական, մշակութային, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական այդ վայրիվերումները ամբողջությամբ չապրած Արևելքին ու նաև մեզ: Եթե մեզ մոտ դեռ եկեղեցին ու եկեղեցականը կարող են քաղաքական ու տնտեսական հարցեր լուծել, եթե մեր ժողովուրդը ընդամենը երկու տասնամյա պետականության կյանք ունի, եթե մեր հայկական հողի վրա սոցիալական անարդարությունների պատճառով մեծ հաշվով դարեր շարունակ ժողովրդական հոզումներ չեն եղել, եթե պետականության բացակայության պատճառով եկեղեցին է լուծել ներհամայնքային հարցերը` այդպիսով մեծացնելով իր ազդեցությունն ու միգուցե ակամայից նվազեցնելով ժողովրդի իրավական գիտակցության ձևավորման հնարավորությունը և, դրան գումարած, բազում այլ և այլ հանգամանքներ, ապա մեր հասարակության ներքին շերտերից բխող փոփոխությունների եվրոպականացման մասին դեռ վաղ է խոսել:
Լևոն Բաբաջանյան
Orer.am, վերլուծաբան
Административный суд признал бездействие полиции незаконным
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»
В Армении состоится 6-й международный летний фестиваль современного танца SumMeet
Ucom — технологический партнер «Кубка Стрит Бол Армения 2026»
Арестованный Давид Казинян подал иск против ЦИК
Посол Армении в США и директор фонда кардинала Агаджаняна обсудили возможности сотрудничества
В Великобритании арестовали столкнувшего ребенка в вольер с крокодилами мужчину
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль
Армения — Албания 3:0: после разгрома Азербайджана — следующая уверенная победа
Затулин: Мы не принимаем результаты выборов в Армении, но будем работать с ней и дальше
Австралия выделит Украине еще $70 млн на покупку оружия
Idram и Glovo подписали меморандум о сотрудничестве в Барселоне
Топ-направления для путешествий в 2026 году: IDBank
Вице-спикер ММ: Возвращение в Западный Азербайджан не является территориальной претензией к Армении
Азиз Алекберли: Армения должна создать условия для возвращения западных азербайджанцев
Ucom и Impact Hub Yerevan продолжают поддерживать развитие зеленых стартапов в Армении
Почему Пашинян так спешит? «Паст»
По меньшей мере 700 000 человек уже высказали свое мнение: «Паст»
«Если завтра границы снова откроются, нашему товару не будет места на этом рынке»: «Паст»
Юридический «беспредел»: как пытаются «переварить» нарушения на выборах? «Паст»
Армения — Азербайджан 3:0: блестящий старт наших теннисисток в Кубке Билли Джин Кинг
Moody’s Ratings подтвердило рейтинги Юнибанка на уровне B1 со стабильным прогнозом
ВТБ (Армения): Мгновенные переводы в Россию становятся всё популярнее
Al Arabiya English представил 14 пунктов соглашения между США и Ираном
FT: ЕС готовит экстренные меры торговой поддержки для Армении после российских импортных запретов
Иран начал экспорт нефти после прекращения американской блокады
В реке Памбак обнаружено тело 7-летней девочки
Россельхознадзор объяснил ограничения на ввоз армянской сельхозпродукции
«Не верь глазам своим»: IDBank предупреждает о мошенничестве с использованием дипфейков
Сильный состав и большие надежды: сборная Армении завтра выступит против сборной Азербайджана
Распад и дискредитация всех институтов: «Паст»
Как активный гражданин провалил план властей по подсчету голосов: «Паст»
«Плодосбор» обещаний: как власть в очередной раз бросает крестьянина на пороге экономического хаоса: «Паст»
До 30% idocin в бассейнах: Idram&IDBank
Moody’s подтвердило кредитный рейтинг ЗММК на уровне B2 со стабильным прогнозом
ЦИК лишает права голосования: кража мандатов с откровенным цинизмом: «Паст»
Вышла книга Дмитрия Писаренко о реальных событиях Карабахских войн
Посол Германии в Азербайджане назвал мирный процесс между Арменией и Азербайджаном ключевым достижением региона
Трамп: Иран не будет взимать плату за проход через Ормузский пролив
ЧМ-2026: Месси выйдет в стартовом составе сборной Аргентины
Анна Акопян отправляется в США в статусе супруги премьер-министра Армении
«Teach For Armenia» - бенефициар июня инициативы «Сила одного драма»
Роза ветров. Анонс. 1-ый выпуск. Цикл передач
Алиев: «Маршрут Трампа» станет вкладом в устойчивый мир и сотрудничество в регионе
Рынок акций США вырос в пятницу в ожидании урегулирования конфликта на Ближнем Востоке
Роберту Кочаряну запретили выезд из Армении
В Иране раскрыли 14 пунктов мирной сделки с США
Армения лишена демократии – диктатура против народа: Нарек Карапетян
Твой голос украли. защити свой выбор. Всеармянский фронт
Считает людей взяточниками: будут ли судебные иски? «Паст» 
Экономический рост Армении во многом обусловлен членством в ЕАЭС: РПА за развитие союзнических отношений с РФ как в рамках ЕАЭС,так и в двустороннем формате.Эдуард Шармазанов
Трамп: под бальным залом Белого дома строят шестиэтажный бункер с госпиталем
NYT: Иран восстановил доступ почти ко всем ракетным базам вдоль Ормузского пролива после ударов США
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Мы потеряли огромные запасы: теперь чего хотим? «Паст»1
Что произойдет, если Россия не признает результаты выборов в Армении? «Паст»2
ЧМ-2026: Месси выйдет в стартовом составе сборной Аргентины3
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль4
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»5