Ազգային ժողովի լրատվական վարչության և լրագրողների միջև ստեղծված հակասությունները թեղափոխվում են իրավական դաշտ: Պատգամավոր Արփինե Հովհաննիսյանը լրագրողներին խորհուրդ է տալիս դիմել դատարան, քանի որ ինքը խնդիրներ է տեսնում: Մասնավորապես Արփինե Հովհաննիսյանը գտնում է, որ լրատվական վարչության պետի կողմից կիրառվում է հետադարձ ուժ, ինչն օրենքի խախտում է: Այս և այլ հարցերի շուրջ Orer.am-ը զրուցել է ճանաչված իրավաբան, մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում դատավորի թեկնածու Արա Ղազարյանի հետ:
Պարոն Ղազարյան, երևի ծանոթ եք արդեն ԱԺ-ում լրագրողների հավատարմագրման կարգի հետ կապված առաջացած որոշակի կոնֆլիկտներին, որոնք առաջացել են լրատվամիջոցների և Ազգային ժողովի լրատվական վարչության միջև: Այս տարվանից Ազգային ժողովի նախագահն ընդդունեց լրագրողների հավատարմագրման նոր կարգ: Նոր կարգով սահմանվել է լրատվամիջոցին առաջադրվող նոր պահանջներ: Նախկինում կայքերը հավատարմագրվելու համար կարող էին ունենալ օրական 800 այցելու, որպեսզի հավատարմագրվեին, հիմա այդ 800-ը դարձավ 2 հազար: Սրա մի քանի կայքեր, որոնք դիմել էին հավատարմագրման և իրենց խոսքով մերժվել, ակնարկ է արվել օրենքի հետադարձ ուժի կիրառման մասին, մասնավորապես, որ իրավական ակտը չի կարող հետադարձ ուժ ունենալ, քանի որ նախատեսում է ոչ բարենպաստ պայմաններ: Իսկապե՞ս ԱԺ լրատվական վարչության կողմից կատարվել է խախտում:
Տեսականորեն, երբ խոսում են հետադարձ ուժի մասին, նկատի ունեն առաջին հերթին կանխատեսելիությունը, երկրորդ հերթին նկատի ունեն միայն օրենքի հիման վրա կոնկրետ գործողություն: Այսինքն` սահմանվում են խաղի կանոններ, բոլորը համաձայն են խաղի կանոններին և սկսում են միասին շարժվել: Եվ այդ ընթացքում հանկարծ ինչ-որ մեկը որոշում է խաղի կանոնները փոխել: Մնացածը կարող են ասել` գիտեք մենք պայմանավորվածություն ունենք և մենք այն պահին, երբ պայմանավորվածություն ունեցանք, չէինք կարող կանխատեսել, որ խաղի կանոնները կփոխվեն: Ինչ վերաբերվում է այդ դեպքին, ապա անկեղծ ասած ես հետադարձ ուժի խնդիր այստեղ չեմ տեսնում, քանի որ կարգավորումը փոխվել է ոչ թե արդեն ձևավորված իրավակարգավորման կիրառելու պահից, այլ հենց սկզբից. նախկինը արդեն դրեցինք մի կողմ և նորը որոշում ենք, նոր խաղի կանոններ ենք մշակում և դնում ենք կիրառության մեջ: Այ եթե կիրառության մեջ դնելուց հետո իրավասու անձը որոշեր այս օրական 2 հազար այցելուների շեմը ներմուծել, ես կասեի, որ հետադարձ կիրառելիություն է, որը ոչ բարենպաստ հետևանքներ է առաջացնում:
Այսինքն եթե այդ փոփոխությունն արվեր հավատարմագրման ժամկետի մեջ, երբ դեռ նախորդ կարգով հավատարմագրված լրագրողներ կային, և այդ փոփոխության հիմքով լրագրողները զրկվեին հավատարմագրումից, այսինքն 800 էր, հիմա 2 հազար, այդ դեպքում կարո՞ղ էր հետադարձ ուժ ունենալ:
Այո, նրանք կարող էին ասել, որ գիտեք կանխատեսելի չէր մեզ համար: Հետադարձ ուժի հիմնական սկզբունքներից մեկը կանխատեսելիությունն է: Նրանք իրավացիորեն կարող էին ասել, որ այն պահին, երբ մենք միասին որոշեցինք խաղի կանոնները և մենք սկսեցինք առաջնորդվել ու դրանով աշխատել, կանխատեսելի չէր: Երբ դուք ներկայացնում եք հանրությանը, հրապարակում եք կարգը, բոլորին արդեն դա հասու է և մատչելի և հստակ է, էլի կանխատեսելիության սկզբունքից է բխում, այդ պահից արդեն ձևավորվում է իրավահարաբերություն: Եթե դրանից հետո Ազգային ժողովի նախագահը փոխեր, ես կասեի, որ կիրառվեց հետադարձ ուժ: Բայց այս դեպքում հետադարձ ուժի մասին խոսք լինել չի կարող: Եթե հենց սկզբից մենք ասում ենք, որ ներմուծում ենք չափանիշներ, սա արդեն կանխատեսելի է: Այլ բան է, որ ինչ-որ մեկը կարող է մտածել, որ այս 2 հազար այցելու որպես շեմ հաստատելը իրավաչափ չէ, համաչափ չէ, անհրաժեշտ չէ, դա այլ խնդիր է: Բայց ոչ հետադարձ ուժ:
Լրատվամիջոցները, որոնք հետադարձ ուժի մասին խոսեցին, տեքստերից ակնհայտ դարձավ, որ իրավաբանի խորհրդատվություն են ստացել, ու հետագա զարգացումներից մասնավորապես պատգամավոր Արփինե Հովհաննիսյանի խոսքից հետո պարզ դարձավ, որ հենց հետադարձ ուժի մասին ինքն էր խոսել, քանի որ ինքը լրատվամիջոցների հետ հանդիպման ժամանակ ակնարկ արել էր հետադարձ ուժի մասին: Այսինքն` եթե հետադարձ ուժի հարց այստեղ քննարկելու անհրաժեշտություն ընդհանրապես չկա, ապա ենթադրվում է, որ նման ակնարկ էլ չպետք է լիներ: Ակնհայտ է, որ հետադարձ ուժի ղափարը հենց Արփինե Հովհաննիսյանը մտցրեց: Այս առումով տարօրինակ չէ՞, որ գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, պատգամավոր Հովհաննիսյան Արփինեն չգիտի: Այդ դեպքում նպատակը ո՞րը կարող է լինել:
Ես չեմ կարող գնահատական տալ որևէ այլ անձի պրոֆեսիոնալիզմի մասին, ուղղակի ես հայտնում եմ, որ ես ինքս համաձայն չեմ նման մոտեցման հետ և ես չեմ տեսնում հետադարձ ուժ, անկանխատեսելիություն: Ես ունեմ սկզբունք, չափանիշ` կանխատեսելիությունն է: Ես ինձ դնում եմ լրագրողի տեղը, ով եկել է ԱԺ, ծանոթացել է կանոնակարգի հետ և մտածում է` հավատարմագրվի, թե ոչ: Եվ նա որոշում է հավատարմագրվել: Հավատարմագրվում է, և ընթացքում ոչինչ չի փոխվում: Այսինքն` նրա համար կանխատեսելի էր, որով ինքը կանխորոշեց իր ապագան: Այս ձևաչափը կիրառելով եմ որոշում` հետադարձ ուժ կա, թե ոչ: Բնական է, որ այստեղ չկա հետադարձ ուժ:
Իսկ թե ինչո՞ւ է պատգամավոր Արփինե Հովհաննիսյանը ոչ իրավաչափ մեկնաբանություններ ներկայացնում, թերևս կարող ենք միայն ենթադրել:
