Գարեգին Բ-ի միլիոններն ակամայից ինձ հիշեցրին Հայոց պատմության մի շատ հետաքրքիր դրվագ:
Տիրան թագավորի և Հուսիկ կաթողիկոսի փոխհարաբերություններն այն աստիճան էին սրվել, որ նույնիսկ հայրապետը թույլ չէր տալիս նրան մուտք գործել եկեղեցի: Արդյունքում, Հուսիկը, բրածեծ արվելով սպանվում է, իսկ Լուսավորչի տոհմը հեռացվում է կաթողիկոսական գահից:
Պատմիչները վկայում են, որ հակամարտության պատճառն, իբրև թե, Տիրանի հեռացումն էր «ճշմարիտ հավատքից»՝ Քրիստոնեությունից, բայց պատմագիտական շրջանակների համար միանշանակորեն ակնհայտ է, որ նման դաժանագույն սպանության հիմքում կարող են ընկած լինել միայն լրջագույն քաղաքական պատճառներ. եկեղեցին վերածվելով նոր՝ ավատատիրական հասարակարգի խոշորագույն շահագործողներից կամ ավատատերերից մեկի, իր կալվածքներով և քաղաքական հնարավորություններով այլևս չէր զիջում թագավորին: Հոգևորականությունը նույնիսկ կարողանում էր միջամտել պետության ներքին և արտաքին գործերին՝ մեծ ազդեցություն ունենալով քաղաքական որոշումների ընդունման վրա: Կենտրոնախույս ուժերի դեմ պայքարող արքան, անշուշտ, չէր կարող համակերպվել նման իրավիճակի հետ:
Վերադառնալով արդիականություն՝ իրավացիորեն կարող ենք դնել հետևյալ հարցադրումը.
Ճիշտ է, ըստ էության, քաղաքակիրթ համարվող Հայաստանի Հանրապետությունում ընդունված չէ մարդկանց բրածեծ անելով սպանելը, բայց, եթե Վեհափառը սրբություն սրբոց Սահմանադրությունից առավել բարձր դիրքերում է, մի՞թե շարքային քաղաքացին ունի այլ ելք:
Բազմիցս նշել ենք, որ եկեղեցին կտրված է ժողովրդի հասարակական, սոցիալական իրականությունից և ոչ մի կերպ չի կարողանում կամ չի ուզում արձագանքել իր հոտի առջև դրված մարտահրավերներին: Ընդհակառակը, 40 տոկոս աղքատության պայմաններում մեկը մյուսի հետևից վեր են խոյանում ճարտարապետական ոչ այնքան մեծ արժեք ներկայացնող եկեղեցիներ, սա ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ՝ խրախճանք ժանտախտի ժամանակ:
Քիչ չեն դեպքերը, երբ պետության գիտական կորիզը համարվող ֆիզիկոսները մեկենաս չգտնելու պատճառով չեն կարողացել հրատարակել իրենց գիտական աշխատությունները կամ կյանքի կոչել այդքան պահանջված գիտական գյուտերը, որոնք, ըստ էության, պետք է լինեին նավթ և գազ չունեցող փոքրիկ Հայաստանի զարգացման առաջնային հենակետերը: Իսկ եկեղեցին՝ անհաշվելի թվաքանակով, հրատարակում է հասարակության լայն շրջանակների համար ոչ այնքան անհրաժեշտ աստվածաբանական երկեր, աղոթագրքեր և այլն:
Ինչ վերաբերում է մոմավաճառությանը, ապա Առաքելական եկեղեցու ոչ մի հետևորդի պարտադրված չէ ամեն անգամ եկեղեցի գնալուց մոմ վառել: Դա պարզապես սովորույթ է և չունի որևէ դավանաբանական հենք, իսկ եկեղեցու համար, ինչպես տեսնում ենք, գերշահույթներ է ապահովվում:
Թերևս, այս թեմայի շուրջ երկար կարելի է խոսել, հատկապես «Բենթլի» նախընտրող հոգևորականների վերաբերյալ, բայց սահմանափակվենք այսքանով:
Միայն նշենք, որ պետության բնականոն զարգացումն ապահովելու նպատակով, առաջնային բարեփոխումներից մեկը պետք է լինի եկեղեցուն հարկային դաշտ մտցնելը, միայն այդ ճանապարհով կարելի է կանխել հայրապետական միլիոնների անկանոն շրջապտույտները:
Կարպիս ՓաշոյանOrer.am, վերլուծաբան
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025
«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян
Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»
Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотника
Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе
Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭ
Вступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиля
Марко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с Ираном
Ереван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухом
Напряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора
«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с Ираном
В Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зерна
Затопили плакатами «с сердечками»: «Паст»
Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»
Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»
IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026
Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участников
Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в Москве
ЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – Оверчук
Представители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в Ереване
В Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес Айвазян
При поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
Иран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Reuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефти
Американский университет Армении перешел на дистанционное обучение
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
Исаагулян: идею «Западного Азербайджана» Алиеву предложил Пашинян
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
В Польше ввели пособие для алкоголиков
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»1
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»2
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры3
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»4
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации5