Ով-ով, Տեր-Պետրոսյանը, սակայն, հրաշալի նահանջել գիտի

2 Март, 2015 20:23

Մարտի մեկի հանրահավաքում, ըստ էության, ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, օրվա խորհրդի մասին խոսելուց զատ, հայտարարեց մի քանի շրջափուլերի ավարտի և Հայ ազգային կոնգրեսի քաղաքական կուրսի փոփոխության մասին: Առաջին նախագահը ներքաղաքական ներկա իրադրության մասին խոսեց շատ կարճ՝ հայտարարելով, որ առայժմ զերծ է մնում ներկա գործընթացներին գնահատական տալուց, քանի որ դրանք դեռ թարմ են և դեռևս կարիք ունեն հավուր պատշաճի վերլուծության: Ինչ խոսք, կարելի է հասկանալ այս տեսակետը,սակայն այն ավելի շուտ կարելի է անվանել հերթական փայլուն նահանջ: Ով-ով, Տեր Պետրոսյանը, սակայն, հրաշալի նահանջել գիտի և հերթական անգամ փայլուն կերպով ապացուցում է Անգլիայի նախկին վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլի միտքը՝ «Քաղաքական գործիչը նա է, ով կարողանում է գուշակել դեպքերի ընթացքը և հիմնավորում, թե ինչու այդպես չեղավ»: Ընդամենը արտաբերելով հետևյալ նախադասությունը, որ ընդդիմադիր դաշտում միայնակ մնացած Հայ ազգային կոնգրեսին ժամանակ է պետք հետագա մարտավարության և գործողությունների մշակման համար, առաջին նախագահը փաստում է, որ քաղաքագիտական վերլուծությունը, այնուամենայնիվ, չհասավ իր նպատակին, այն է՝ իշխանափոխության, և որ ավելի կարևոր է ու առաջին հայացքից աննկատելի՝ Տեր-Պետրոսյանը կարծես այլևս հույսեր չի կապում այդ ծրագիրը այսքան ժամանակ հետևողականորեն իրականացնող համախոհ ուժերի՝ ԲՀԿ-ի ու Ժառանգության հետ: Ավելին, իր ելույթի երկրորդ հատվածում ՀԱԿ առաջնորդը իրեն հատուկ սարկազմով խոսեց նաև արտախորհրդարանական ընդդիմության հնարավոր միավորման մասին՝ հայտարարելով, որ Հայ ազգային կոնգրեսը, ըստ էության, նորից միայնակ է մնացել ընդդիմադիր դաշտում: Տպավորություն է, որ հենց ինքը՝ Տեր-Պետրոսյանն է գիտակցված կերպով Կոնգրեսին կանգնեցնում միայնակ մնալու վտանգի առջև, մանավանդ, որ ՀԱԿ-ը առայժմ չունի ժողովրդի մոբիլիզացիայի անհրաժեշտ ռեսուրս, ինչի վկայությունն էր տևական դադարից հետո թեկուզ անհրաժեշտաբար հրավիրված հանրահավաքն ու կիսադատարկ հրապարակը: Հետևաբար, անկախ պետական-քաղաքական լրջագույն գործիչ լինելուց, առաջին նախագահը հնարավոր համախմբման նոր փորձի վերաբերյալ նման հեգնանքով արտահայտվելուց առնվազն զերծ պետք է մնար, մանավանդ, որ մեկ անգամ արդեն կամովին քաղաքական նախաձեռնությունը զիջել էր ԲՀԿ-ին, մասնավորապես՝ նրա առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանին, և առաջնային լինելու բարդույթ, թվում է, թե չունի: Եթե այդ համախմբումը կասկածներ է առաջացնում և պրոյեկտվում իշխանական հերթական նախաձեռնության մեջ, ապա Ծառուկյանի դեպքում այդ վարկածը շատ ավելի հիմնավոր և համոզիչ էր թվում: Հանրահավաքում, սակայն, արդեն փաստ դարձավ մի ցավալի իրողություն: Հայաստանյան քաղաքական համակարգում ոչ ոք, նույնիսկ իշխանությունը, այդքան փայլուն ու անողոք կերպով չի փորձում չեզոքացնել ընդդիմադիր քաղաքական ֆիգուրներին, որքան նախկին գործընկերներն ու երբեմնի դաշնակիցները: Իհարկե, Տեր-Պետրոսյանը իրեն հատուկ քաղաքական նրբությամբ անուններ չի տալիս, սակայն «Դավալուից ցախավելը հեծած, «մեկ պլյուս մեկ» քայլերգը շուրթերին եւ Պուտինի հրաժարականի պահանջը կրծքի տակ, հասնում են Ազատության հրապարակ, ինքնահռչակվում որպես նոր բեւեռ, ստորագրում քաղաքացիական պայմանագիրը, եւ շարժվելով դեպի Բաղրամյան 26, կյանքի կոչում «100-ամյակն առանց ռեժիմի» ծրագիրը» նախադասությամբ հերթական անգամ կծում է մյուս ընդդիմադիր ուժերին, որոնք գուցե չունեն իր փորձառությունն ու իմաստնությունը, սակայն դեռևս ոչինչ չեն արել պիտակավորվելու, առավել ևս քաղաքական իմպոտենտության մեջ մեղադրվելու համար: Սակայն անհրաժեշտ զսվպավածությամբ հենց հաջորդ պահին առաջին նախագահը դրսևորում է պետական-քաղաքական գործչի իր ամբողջ լայնախոհությունը՝ խոսելով հայ-թուրքական հարաբերությունների՝ մասնավորապես «Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի հռչակագրի» վերաբերյալ հիմանդրույթների և Հայաստանին սպառնացող լրջագույն վնասների մասին՝ որպես գլխավոր չարիք դիտարկելով այդ փաստաթղթում պահանջատիրության գլխավոր բաղադրիչը: Առաջին նախագահի կերպարը մշատապես թե՛ իր, թե՛ իր կողմնակիցների և նույնիսկ ընդդիմախոսների ակամա ջանքերի շնորհիվ գտնվել է միֆական տիրույթում, և Տեր-Պետրոսյանը նմանօրինակ հակասականությունների մշտական առկայությամբ շարունակում է չունենալ իրեն հավասարը: Եվ վերջում չենք կարող չանդրադառնալ մի երևույթի, որը շրջանառվում է հասարակական-քաղաքական շրջանակներում՝ մասնավորապես սոցիալական տիրույթներում: Նամանավանդ վերջին՝ 2015 թվականի մարտի մեկի ելույթից հետո կրկնակի չափով շատացել են Լևոն Տեր-Պետրոսյանի՝ քաղաքականությունից հեռանալու և առաջին նախագահի վաստակած հանգիստը վայելելու խորհրդատուները: Երբ սրա մասին խոսում են շարքային քաղաքացիները, նրանց կարելի է հասկանալ, սակայն քաղաքագիտական լայն շրջանակներում նման իռացիոնալ ձևակերպումների հեղինակները պետք է որ կաշկանդված չլինեն առաջին նախագահին խորհուրդ տալու հարցում: Ձայնարկությունների, վերաբերականների և խոսքի այլ մասերի ապշեցուցիչ ձևերով խորհուրդների կարիք Լևոն Տեր-Պետրոսյանը չունի: Այլապես ինչպե՞ս են պատկերացնում... հենց այնպես թողնի ու հեռանա՞: Քաղաքականությամբ զբաղվելը, առավել ևս կուսակցության նախագահ լինելը, պատասխանատվություն է: Համոզված եմ՝ Տեր-Պետրոսյանը գուցե շատ է ցանկանում հեռանալ, սակայն նա չի կարող միայնակ թողնել իր թիմին, ինչքան էլ անշահեկան դիրքում գտնվի՝ չվախենալով այդպես էլ չվայելել վերոնշյալ դափնիներն ու ծաղկեպսակները: Կարելի է չհամաձայնել նրա քաղաքական մոտեցումներին, կարելի է անխնա դատափետել նրան, սակայն խորհուրդ տալ հեռանալ քաղաքականությունից հենց այս պահին, առնվազն տեղին չէ: Նարեկ Ադամյան Orer.am, վերլուծաբան