INSTEX-ը քաղաքական նախագի՞ծ

Վերջին շրջանում Իրանի շուրջ ընթացող զարգացումները մի տեսակ վաակումային զարգացումներ են ունենում: Մասնավորապես, Բեռլինը, Լոնդոնը և Փարիզը Թեհրանի հետ առևտրական գործողությունները պահպանելու համար ստեղծել են հաշվարկների հատուկ մեխանիզմ: Դոնալդ Թրամփի Սպիտակ տուն գալուց հետո Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականությունը, ինչպես եվրոպական մյուս երկրների, կորցրել է իր կողմնորոշիչները:

Իրանի հարցում հինգշաբթի ընթացք ստացած իրենց նախաձեռնությամբ Ֆրանսիան, Գերմանիան ու Մեծ Բրիտանիան փորձում են ինչ-որ կերպ սահմանափակել իրենց հասցված վնասը: Այդ համակարգը, որ ստացել է INSTEX անվանումը անգլերեն` Instrumentin Support of Trade Exchanges` առևտրական գործարքների աջակցության գործիք, հիշեցնում է բարտերային գործարք և նպատակ ունի խուսափել Իրանի հետ դոլարով գումարային գործարքներից ու շրջանցել ԱՄՆ պատժամիջոցները: Եվրոպայի 3 մեծ երկրները, որ 2003-ից ակտիվ մասնակցում են Իրանի հետ բանակցություններին, ուզում են փրկել 2015-ի հուլիսին կնքված համաձայնագիրը, որից Դոնալդ Թրամփը 2018-ին դուրս եկավ:

Թեհրանի համար հաշվարկների այդ դեռ չգործող մեխանիզմը ընդամենն առաջին փուլն է: Այդ համակարգի տնտեսական էֆեկտը համեստ է, եթե նույնիսկ հետագայում միանան ոչ եվրոպական երկրները: Սակայն դիվանագիտության մեջ խորհրդանշականությունը երբեմն փաստերից կարևոր է: Շրջանցելով ԱՄՆ արտատարածքային պատժամիջոցնեը` Ֆրանսիան, Գերմանիան ու Մեծ Բրիտանիան հույս ունեն ապացուցել համաձայնագիրը փրկելու իրենց վճռականությունը: Նրանց կարծիքով` քաղաքական այդ մեսիջը պետք է օգնի համոզել Թեհրանին` պայմանագրից դուրս չգալ: INSTEX-ը նաև բացահայտ դիմակայություն է Սպիտակ տան իրանյան քաղաքականությանը: Առաջին անգամ եվրոպացիները ստեղծում են մեխանիզմ, որ բացահայտորեն նպատակաուղղված է ԱՄՆ պատժամիջոցների շրջանցմանը: «2003-ին, Իրաքի հետ պատերազմից հետո գործադրված ջանքերի նպատակը վերջ դնելն է Իրանում զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ճգնաժամին, նրանք փորձում են ապացուցել, որ ճնշմանը համադրվող երկխոսությունն ավելի արդյունավետ է ուժից»:

INSTEX-ը իսկապես ավելի շատ քաղաքական նախագիծ է, քան` առևտրային կամ տնտեսական: Վերջապես մի հարցում ԵՄ-ն հակադրվեց ԱՄՆ-ին բացահայտ: INSTEX-ը առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում Փոքր ու միջին հեռահարության հրթիռների արգելման պայմանագրից ԱՄՆ-ի, ապա` ՌԴ-ի դուրս գալու համապատկերում: 2019-ը անցնելու է միջուկային խնդիրների պարզաբանման գործընթացներում:

Անդրանիկի Հարությունյան

 

Загрузка...
Փարիզի քաղաքապետի մասնակցությամբ տեղի է ունեցել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված միջոցառում Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը Մոսկվայում հարգեց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը (տեսանյութ) Հայաստանը կատարել է Су-30 կործանիչների ձեռքբերման համար անհրաժեշտ վճարման մի մասը Զապորոժիեի քաղխորհրդի նիստում մեկ րոպե լռությամբ հոտնկայս հարգել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը (տեսանյութ) ՀՀ ոստիկանության բարձրաստիճան ծառայողները ծաղիկներ են խոնարհել Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում Մեր սերունդն ականատես կլինի Թուրքիայի կողմից Հայոց Ցեղասպանության ճանաչմանը. Դավիթ Հարությունյան Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը Հայաստանի անվտանգության հարց է․ Վիգեն Սարգսյան Հայկ Մարությանն այցելել է ցեղասպանությունը վերապրած Երևանի բանկիչներին ԱՄՆ նախագահը կրկին խուսափեց օգտագործել Հայոց Ցեղասպանություն եզրույթը Զապորոժիեում հարգել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը (լուսանկարներ) Գագիկ Ծառուկյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց Ցեղասպանության անմեղ զոհերի հիշատակին Բրիասկո-Բելեկյանը մասնակցել է Լիբերտադորեսի գավաթի 5-րդ տուրին Հարդն ու ցորենը խառնել են իրար Ստամբուլում ոստիկանները թույլ չեն տվել Ցեղասպանության սգո միջոցառումն իրականացնել Մահացել է «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Տիգրան Ֆարմանյանը Թբիլիսիում Թուրքիայի դեսպանատան առջև ցույցը լարված է անցնում (տեսանյութ) Հայոց Ցեղասպանության ճանաչման հարցը բարոյական հարթությունից պետք է տեղափոխել գործնական դաշտ Հայոց ցեղասպանության 104-րդ տարելիցին նվիրված ջահերով երթ Երուսաղեմում Միս չունենամ, կարտոշկա կեփեմ. ինչպես է Սասուն Միքայելյանը նշելու Քաղաքացու օրը Օսիպյանը, ոստիկանության բարձրաստիճան սպաների հետ հարգանքի տուրք է մատուցել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին (ֆոտո)
website by Sargssyan