Ար­ցա­խի ինք­նո­րոշ­ման իրա­վուն­քի քա­ղա­քա­կան ճա­նաչ­ման հետ Ադր­բե­ջա­նը ցան­կա­ցած պա­րա­գա­յում պետք է հաշ­վի նստի. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Արցախի խնդրի շուրջ ներկայիս իրավիճակը, ձևավորված մթնոլորտը բազմազան հայտարարություններով ու մի քանի մեսիջներով է առանձնանում: Խոսելով առկա մթնոլորտի մասին՝ քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանը նախ ընդգծում է Ադրբեջանի ղեկավարների հետ ոչ ֆորմալ հանդիպումների փաստի մասին:

«Այդ հանդիպումները բնորոշվել են որպես ուղղակի տրամադրությունների ճշգրտման իրավիճակներ, արցախյան կոնֆլիկտի ծագումնաբանության վերաբերյալ մտքերի փոխանակումներ, ծանոթանալու հնարավորություններ և այլն: Իհարկե, բնորոշումների մեջ կա նաև հստակություն և հիմնավորվածություն»,մեզ հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը:

Վերոնշյալը նա կապեց այն հանգամանքի հետ, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նոր դեմք է և, հետևաբար, բոլոր կողմերը պետք է հասկանան, թե ում հետ են բանակցություններ վարելու:

«Մյուս կողմից՝ կան նախարարների ֆորմատով տարբեր հանդիպումներ, եղել են նաև հանդիպումներ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների միջնորդների հետ, որոնք այց են կատարել տարածաշրջան: Վերջերս էլ նրանք Հայաստանում էին: Այսինքն, պետք է հասկանալ, ճշգրտել Արցախյան կոնֆլիկտի շուրջ լուծման հնարավորությունների այն միջավայրը, որն այս ընթացքում է ձևավորվել»,-նշեց մեր զրուցակիցը՝ այդ առումով մատնանշելով հրապարակային դիվանագիտության հարթակի ձևավորման մասին:

«Այսինքն, երբ կողմերը տարբեր ֆորմատներում տարբեր ձևակերպումներով հույս են հայտնում, որ գործընթացն ինչ-որ մի կետից կշարժվի: Խոսքն այս պարագայում Ադրբեջանի մասին է, որն առաջ է քաշում «ուժն է, որ որոշելու է խնդրի լուծումը» դիրքորոշումը: Մենք ունենք այսպիսի բազմազան հայտարարությունների միջավայր և ունենք պաշտոնական Երևանի այն սկզբունքային դիրքորոշումը, ըստ որի՝ մենք հակված ենք խաղաղ կարգավորման: Ունենք նաև ՀՀ պաշտպանության նախարարի հարցազրույցի կոնտեքստ, որտեղ նշվում է, որ ռազմական գործողությունների մեկնարկի կամ դրա հնարավորության պարագայում Հայաստանը պաշտպանողական ռազմավարությունից զերծ է մնալու կամ կտրուկ անցում է կատարելու նախահարձակ ռազմավարության: Սա նույնպես մեսիջ է: Այսպիսի բազմազանության ներքո ենթադրություններ կամ վերլուծություններ անելը ոչ պրոֆեսիոնալ կլինի, բայց պետք է հասկանալ, որ, իհարկե, գալու է այն հանգրվանը, երբ կողմերի ներկայացուցիչները հանդիպելու են միգուցե ամենաբարձր ֆորմատով՝ նախագահների մակարդակով»,-նշեց Ա. Ղևոնդյանը՝ հավելելով, որ այստեղ արդեն հիմնական հարցը կապված է հայկական կողմի առաջ քաշած թեզի հետ:

«Նոր իշխանությունների ձեռամբ հայկական կողմն առաջ է քաշել նոր թեզ: Այն է՝ Հայաստանը չի ներկայացնելու Արցախը, և Արցախն ինքը պետք է իրեն ներկայացնի: Ենթադրում եմ, որ այն բանակցությունները, որոնք տարվում են հիմա, ոչ ֆորմալ, ստվերային բանակցություններ են: Դրանք կան այսօր գուցեև երկրորդ էշելոնների չինովնիկների մասնակցությամբ, և դրանք հավանաբար նախապատրաստելու են երկրների ղեկավարների հանդիպում: Բայց այստեղ հարց է առաջանում՝ Հայաստանը որքանո՞վ ունակ կգտնվի պահպանել, հիմնավորել ու համոզել իր՝ նշված դիրքորոշումը: Ավելին՝ որքանո՞վ կկարողանա միջնորդներին և Ադրբեջանի ղեկավարությանը համոզել, հիմնավորել, որ լիազորված և իրավասու չէ ներկայացնել Արցախի ժողովրդին, որովհետև Արցախն ունի սեփական իշխանությունը, և Արցախի քաղաքացիները չեն ընտրել Փաշինյանին՝ որպես իրենց երկրի ղեկավար»,-ասաց նա՝ հավելելով, որ այս նոր թեզերի կոնտեքստում բավականին բարդ է որևէ դիտարկումներ անելը:

«Բայց այս ամենի համատեքստում մեկ դիտարկում պետք է անել՝ կապված մեդիա դաշտում Արցախյան թեմայի շահարկման ամենատարբեր դրսևորումների հետ: Այդ դրսևորումներն իրենց մեջ տարբեր շերտեր ունեն: Առաջինը ընդդիմադիր քաղաքական մշակույթի դրսևորման դաշտն է: Այսինքն՝ գործող իշխանություններին ընդդիմադիր հանդիսացող ուժերը, անհատներն ու շրջանակները պարտվողական ռազմավարության հնարավորության առումով ինչ-որ մեղադրանքներ են ներկայացնում:

Բացի այդ, տարբեր երրորդ երկրներ իրենց տեղեկատվական հարթակն են օգտագործում՝ հայաստանյան գործընթացների վրա ճնշում գործադրելու համար: Առաջ են քաշվում «Հայաստանը պարտվողական ռազմավարություն կրող է» և նմանատիպ այլ թեզեր: Բայց պետք է հասկանալ, որ դրանք ընդամենը պիտակային բնորոշումներ են, և իրենց ներսում ունեն կոնկրետ հետևողական, աշխարհաքաղաքական և քաղաքական շահեր, որովհետև քանի դեռ չունենք պաշտոնական բանակցային գործընթաց, դատողություններ անել ու խոսել գործընթացի այս կամ այն ընթացքի մասին, կարծում եմ, հեռանկարային չէ: Մյուս կողմից՝ այստեղ կա նաև իշխանությունների թերացումը: Իշխանությունները համարժեք չեն արձագանքում մեդիա դիտարկումներին ու տարբեր տիպի հայտարարություններին՝ կապված այնպիսի կենսական հարցերի հետ, որոնց մեջ առանցքայիններից մեկը Արցախն է: Մեդիա դաշտում նրանք տեղեկատվական վակուումի վիճակներ են թողնում: Դրա հետևանքով այդ վակուումի մեջ ամեն տեսակ ինֆորմացիա է լցվում, այդ թվում՝ հակապետական, հակաիշխանական և այլն»,-ասաց նա՝ ընդգծելով, որ դրա հետևանքով սկսվում են նոր գործընթացներ, առաջանում են նոր ռիսկեր, որոնց «տակից» դուրս գալը ոչ միշտ է հնարավոր լինում:

Ինչ վերաբերում է «ժողովուրդներին խաղաղության պատրաստելու» հարցադրմանը, Ա. Ղևոնդյանը նշեց, որ այդ թեզն առաջին անգամ չէ, որ մտնում է բանակցային հայտարարությունների օրակարգ:

«Իսկ ինչո՞ւ է հիմա սուր արձագանք ստանում: Պատճառը նախ այն է, որ ներկայիս իշխանություններն Արցախի թեմայով պատշաճ չափով դիսկուրսի մեջ չեն մտնում և փակագծեր չեն բացում: Երկրորդ հանգամանքն այն է, որ Արցախյան բանակցությունների մասում՝ գոնե հռչակագրային իմաստով, փոխվել է իշխանության քաղաքականության մոդելը: Եվ շատերը կարծում են, որ հավանաբար փորձի պակասը ինչ-որ մի հանգրվանում մեզ համար կարող է խնդրահարույց լինել»,-նշեց մեր զրուցակիցը:

Քաղաքագետը հավելեց՝ թե ինչպիսին կլինի իրավիճակը, քաղաքական զարգացումները ցույց կտան, իսկ տրամադրությունների թեստավորում, իհարկե, միշտ տեղի է ունենում: 

«Այդուհանդերձ, կարծում եմ, որ այս փուլում թե՛ մեր, թե՛ Ադրբեջանի հասարակությունները որևէ ֆորմատով պատրաստ չեն  խնդրի կարգավորման փոխզիջումային ինչոր մոդելի: Եվ դա շատ տրամաբանական է, որովհետև Ադրբեջանի հասարակությունը տարիներ շարունակ ատելության ու հակահայկականության քարոզի թիրախ է հանդիսացել և, հետևաբար, այդ համատեքստում չեն կարող փոխզիջում գաղափարը որևէ ձևով ընկալել: Մյուս կողմից՝ մեզանում տրանսֆորմացվել են կոնֆլիկտի ընկալման պարտվող-հաղթողի թեզերը, հիմա արմատականության ու ինքնապաշտպանության թեզերն այդ մասով սրվել են, և մենք նույնպես պատրաստ չենք: Այդուհանդերձ, ի վերջո, պետք է հասկանալ, որ գալու է ինչ-որ մի հանգրվան, երբ երկու կողմի համար էլ ինչոր լուծումներ ցավոտ են ընկալվելու: Այստեղ կարևորն այն է, որ խնդիրը ուղղակիորեն կախված է լինելու Արցախի ինքնորոշման իրավունքի քաղաքական ճանաչման հետ և որ դրա հետ Ադրբեջանը ցանկացած պարագայում պետք է հաշվի նստի»,-եզրափակեց քաղաքագետը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Իրանը երբեք պատերազմի չի ձգտել. Ռոհանի ԵԽ-2019․ Լիլիթ Պողոսյանի հաղթանակը Ջուր չի լինելու Թրամփը հայտնել է Սպիտակ տան խոսնակի անունը Ազգային ժողովին մատակարարվել են կեղծ ոսկյա և արծաթյա մեդալներ ու հուշամեդալներ. խնդրով զբաղվում է ոստիկանությունը. Shamshyan.com Այգեկ գյուղի գերեզմանատան մոտակա այգում հրդեհ է բռնկվել. ծխահարվել են քաղաքացիներ Կամո բնակավայրի տներից մեկում հայտնաբերվել է 29-ամյա երիտասարդի դի Օր 6-րդ. ընդդիմության բողոքի ակցիաները շարունակվում են. Tert.am-ի ուղիղ միացումը Թբիլիսիից Վրաստանում պատգամավորին մեղադրանք է առաջադրվել Հայաստանի դեսպանը հանդիպել է Բելառուսի կրոնների և ազգությունների հարցերով հանձնակատարին ԲՈԿ-ի քննարկմանը Սամվել Խուդոյանը չի մասնակցել, հարցը մնացել է օդում կախված Ես կսպանեմ բոլորիդ. ուղևորուհին փորձել է դուրս գալ թռչող ինքնաթիռից (տեսանյութ) Լեւոն Քոչարյանը շնորհակալություն հայտնեց ցուցարարներին հորն աջակցելու համար (տեսանյութ) Ռոբերտ Քոչարյանը անձամբ եկավ Երևան ՔԿՀ (տեսանյութ) Արմեն Սարգսյանը համագործակցության հարցեր է քննարկել «Կասպերսկի լաբորատորիա» ընկերության գլխավոր տնօրենի հետ Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցները քայլում են դեպի ԱԱԾ (տեսանյութ) Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական թիմը կբողոքարկի Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումը Ռոբերտ Քոչարյանը քաղաքական բանտարկյալ է այլևս․ Էդուարդ Շարմազանով Երկու օր էլ դիմացեք. Գագիկ Սուրենյան Աշխարհաքաղաքական ինտրիգները թակո՞ւմ են ՀՀ դռները
Մի թողեք, որ Ձեր գլուխը վարսավիրանոցում այսպես լվանան․ տեսեք դրա հետևանքները «Արդեն սովորել եմ, որ մարդիկ ինձ տեսնում են ու զարմանալով ասում` Լիդուշիկն այդքան մե՞ծ է». Լիդուշիկը` կերպարային փոփոխու... 18-ամյա մատուցողուհին հաճախորդների ավելցուկներն էր ուտում. Տնօրենը նկատեց դա և տեսեք, թե ինչ արեց Քաղցկեղի 10 նախանշան, որոնք հարկավոր չէ անտեսել Պինդ բռնվեք, որ աթոռից չընկնեք: Հայկական Շոու-բիզնեսի հայտնի աստղերի լուսանկարները պլաստիկ վիրահատություններից առաջ և հե... Լավագույն կինն՝ ըստ կենդանակերպի նշանի Լիարժեք համընկնում. կնոջ բնավորությունը կախված է իր ծնված ամսից Հորոսկոպի 4 նշան, ում ամենաերջանիկ ու ուրախ Հուլիսն է սպասվում Կապշեք, երբ տեսնեք, թե ինչ պայմաններում է ապրում Women’s Club-ից հայտնի Մաշան՝ Մարիա Մաթևոսյանը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Գետնի տակ հսկայական օվկիանոս է հայտնաբերվել, որը երեք անգամ ավելի մեծ է երկրի բոլոր օվկիանոսներից
website by Sargssyan