Հա­մազ­գա­յի՞ն, թե՞ պե­տա­կան օրա­կարգ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Իրանյան այցի շրջանակներում թե՛ Թեհրանում, թե՛ Սպահանում հանդիպելով տեղի հայ համայնքի հետ, Փաշինյանը քանիցս ընդգծեց համազգային օրակարգի կարևորությունը: Երկու դեպքում էլ դահլիճի էմոցիոնալ արձագանքը ցույց տվեց, որ համազգային աջակցություն, առնվազն այդ կոնկրետ օրինակներով, Փաշինյանն ունի: Սակայն մի բան է էմոցիոնալ ելույթն ու ելույթի ոչ պակաս էմոցիոնալ արձագանքը, մեկ այլ բան՝ քաղաքական ասելիքն ու դրանից բխող քաղաքական գիծը: 

«Պե՞տք է արդյոք մեզ համազգային օրակարգ» հարցն առաջին հայացքից ունի դրական պատասխան: Աշխարհասփյուռ հայկական համայնքների առկայությունը վկայությունն է այն բանի, որ հայկական օրակարգը միայն Հայաստանով չի սահմանափակվում: Սփյուռքի նախարարության փակվել- չփակվելը, Սփյուռքում կազմակերպված կառույցների հետ հարաբերությունների որակը միայն տեխնիկապես կարող են ազդել այդ օրակարգերի վրա: Դրանք կան ու լինելու են օբյեկտիվ պատճառներով: Սակայն արդյո՞ք ամեն ինչ այսքան միանշանակ է: Այսինքն, միայն օբյեկտիվ փաստի առկայությունը բավարա՞ր է, որպեսզի Հայաստանը, որպես պետություն, քաղաքական առաջնահերթության շարքում ձևակերպի համազգային օրակարգը: Ոչ թե համազգային օրակարգը, որպես ազգային-պետական օրակարգից բխող կամ այդ օրակարգի մաս կազմող սահմանում, այլ համազգային օրակարգը ինքն իրենով՝ Սփյուռքն ու Հայաստանը միաժամանակ ներառող:

Թերևս այս հարցը Հայաստանում ունի երկու մոտեցում: Դրանք տարբերակվում են Ցեղասպանության գործոնով: Տեր-Պետրոսյանի իշխանությունն, օրինակ, այդ գործոնը կապում էր ոչ թե Հայաստանի, այլ Սփյուռքի հետ՝ ցեղասպանության ճանաչման պայքարը դիտարկելով Հայաստանի սահմաններից դուրս: Տրամագծորեն հակառակն էր անում Ռոբերտ Քոչարյանը, ով ցեղասպանության խնդիրը դարձրեց արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղություններից մեկը: 

Սերժ Սարգսյանը կառավարման սկզբի տարիներին առավել հակված էր հարցի տերպետրոսյանական մոտեցմանը, սակայն հայթուրքական բանակցությունների ձախողումից հետո առավելապես հակվեց քոչարյանական մոտեցմանը, սակայն պակաս եռանդով: Ո՞րն է նոր իշխանության մոտեցումը:

Կառավարության ծրագրում, օրինակ, ցեղասպանության ճանաչման գործում Հայաստանի պատասխանատվության պահը ֆիքսված է հստակ: Պարզ է, իհարկե, որ փաստաթղթով ֆիքսված դրույթն ինքնին չի ենթադրում կոնկրետ քաղաքականության իրացում: Այս իմաստով միայն պաշտոնական արձանագրումները բավարար չեն մոտեցումների հստակությունը հասկանալու համար: Առավել ևս, որ անկախ մոտեցումների տարբերությունից, հաջողության պատմություն չկա ո՛չ ճանաչման պատասխանատվություն ստանձնելու, ո՛չ չստանձնելու դեպքում: Այս մոտեցումների տարբերությունն առավելապես կարելի է դիտարկել քաղաքական այլ մոտեցումների շրջանակներում: Օրինակ, Քոչարյանի դեպքում այն արտահայտվում էր Սփյուռքի կազմակերպված կառույցների սիրտը նման հռետորաբանությամբ շահելու ու ի պատասխան ներդրումներ ակնկալելու տեսքով: 

Ինչևէ: Ցեղասպանության հարցում պետության դերակատարման մոտեցումների հարցը պարզապես ինդիկատոր է, ընդհանրապես համազգային, թե պետական օրակարգ դիլեման հասկանալու համար: Գուցե ոչ միակ, բայց ամենացայտուն ինդիկատորը: Ցավոք, սակայն, նույնիսկ կառավարության ծրագրի մակարդակով արձանագրվածը առայժմ բավարար չէ հասկանալու, թե ինչպիսին է նոր իշխանության մոտեցումն այս հարցում: Իրանում ունեցած ելույթներն, իհարկե, որոշակիացնում են վիճակն ինչ-որ չափով, բայց հաշվի առնելով, որ այդ ելույթներն արվել են հայկական համայնքի հետ հանդիպմանը, չենք կարող չբացառել սուբյեկտիվության հանգամանքը: Ուստի կարիք կա առավել ամբողջական ու հստակ հայեցակարգային մոտեցման: Այստեղ մենք հերթական անգամ մոտենում ենք ընդհանրապես քաղաքական գաղափարական միասնական դոկտրինի բացակայության ցավոտ հարցին, որն իր դրսևորումներն է ունենում գրեթե բոլոր հարցերում և ոլորտներում: 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Վարչապետի կոչը խիստ վտանգավոր է երկրի իրավական համակարգի անվտանգության ու կայունության համար․ ՄԻՊ Արգիշտի Կիվիրյանը հանդես է եկել Հայաստանի քաղաքացիներին ուղված կոչով Վարչապետը կաթվածահար է անում ՀՀ իշխանության թևերից մեկը. Դավիթ Շահնազարյանը կոչով դիմել է նախագահին Դատարանի աշխատանքը կազմալուծելն անընդունելի է. դատավոր Դավիթ Բալայանի արձագանքը՝ Փաշինյանի կոչին Դասերը կլրացնենք հեղափոխության երկրորդ փուլից հետո. «Իմ քայլի» պատգամավորը դասադուլի կոչ է անում Վարչապետը կոպտագույն ձևով միջամտում է դատական իշխանության գործունեությանը․ Արթուր Ղազինյան «Էյբար» - «Բարսելոնա»՝ 2:2. Մեսիի դուբլը 1 րոպեում (տեսանյութ) «Առավոտյան ժամը 08.30-ից արգելափակում ենք հանրապետության բոլոր դատարանների ելքերն ու մուտքերը, այնպես, որ ոչ ոք ներս չմտնի». Նիկոլ Փաշինյան ԵԱ. Անհաջող եզրափակիչներ՝ հայ սամբիստների համար Նիկոլ Փաշինյանը հանդես կգա հայտարարությամբ՝ «դատաիրավական համակարգում ժողովրդի իշխանությունը հաստատելու մասին» Ալավերդու պետական քոլեջի 13 դասախոս ազատվել է աշխատանքից․ տնօրենի դեմ բողոքը շարունակվում է Հայաստանում սպասվում է անձրև և ամպրոպ՝ քամու ուժգնացմամբ Առաջարկում եմ վերջ տալ Վրաստանում այսօր ՏԻՄ ընտրություններ են անցկացվում․առաջադրվել է նաև Սաակաշվիլիի կինը Ամեն մեկը՝ իր կարևոր դիրքում Օպերայի շենքում պայթուցիկ սարք չի հայտնաբերվել Դասեր չենք քաղում Կիևյան կամրջի վրա բախվել են ВАЗ 21099-ը և Mitsubishi-ին. կան վիրավորներ Մեր ուժը մեր միասնական լինելու մեջ է. նախագահ Արմեն Սարգսյանը Նուր- Սուլթանում հանդիպել է հայ համայնքի հետ Այսօր Սուրբ խաչի երևման տոնն է
18-ամյա մատուցողուհին հաճախորդների ավելցուկներն են ուտում. Տնօրենը նկատեց դա և տեսեք, թե ինչ արեց Այս կռնատ աղջիկը բեմ բարձրացավ և դահլիճն անսպասելիությունից շունչը պահեց. Իսկ երբ նա սկսեց երգել… Երբ երաժշտությունը սկսվեց, բոլորը սպասում էին սովորական հարսանեկան պարին․ այն, ինչ արեց այս զույգը, ուղղակի ծափահարությո... Այս քաղաքապետը մինչև կոկորդը կուշտ է սխալ կայանողներից. իսկ նրա արձագանքը… սարսափելի է (տեսանյութ) Հնագետները բացել են Ամոնի տաճարի սպասավորի դամբարանում հայտնաբերված սարկոֆագը «Ո՞վ ա տեսել առաջին դասարանում էսքա՜ն դաս տան». հայ փոքրիկի արդարացի բողոքը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Այս կինը հիասքանչ սալսա է պարում հղիության 35-րդ շաբաթում․ Դիտելով տեսանյութը՝ դուք կստանաք դրական էներգիայի մեծ պաշար Տեսանյութ․սա իսկական հրաշք է․տեսեք,թե ինչպես ինչպես է դեռ չծնված փոքրիկը երաժշտության ներքո մոր որովայնում պարում «Удивительные люди». հրազդանցի «ժամացույց-տղան» զարմացրել է ռուսական շոուի ժյուրիին (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) Տեսախցիկը ֆիքսել է՝ ինչպես է 12-ամյա պերուացի տղան տնային առաջադրանքները կատարում փողոցային լույսի ներքո տանը էլեկտրական...
website by Sargssyan