Անհեռատես գործընթաց ՏԻՄ համակարգում

Այսօր ՏԻՄ համակարգում բավականին անհեռատես վերադասավորումներ են արվում: ՀՀ-ում ՏԻՄ ինստիտուտի ձևավորման սահմանադրական հիմքերն ամրագրվել են 1995թ. հանրաքվեի արդյունքում: Երկրի վարչատարածքային բաժանման նոր համակարգի հաստատմամբ, ինչպես նաև «Տեղական ինքնակառավարման մասին» (1996թ.) ՀՀ օրենքի ընդունմամբ ՀՀ-ում սկսվեց իշխանության ապակենտրոնացումը և ՏԻՄ համակարգի ձևավորումը: Տարեցտարի ՀՀ իշխանությունները շարունակական քայլեր են ձեռնարկում ՏԻՄ համակարգի բարեփոխումների, հետագա ապակենտրոնացման ուղղությամբ:

ՏԻՄ համակարգը Հայաստանում անցած 24 տարիների ընթացքում ունի զգալի ձեռքբերումներ և նվաճումներ: Սակայն ժամանակի մարտահրավերները ներկայացնում են նոր, ավելի մեծ պահանջներ այդ համակարգի հետագա զարգացման, հզորացման, և ժողովրդավարացման նկատմամբ:

ՏԻՄ-երի և մարզպետարանների համագործակցությունը դեռևս ամբողջովին կանոնակարգված չէ: Պատճառներից մեկը կայանում է նրանում, որ մարզպետարանների գործունեության իրավական հիմքերը և գործառույթները հստակեցված չեն: Մարզպետարանները հանդիսանում են կենտրոնական կառավարության ներկայացուցիչները մարզերում և կոչված են հիմնականում համակարգելու մարզային զարգացման ծրագրերի կազմումը և կատարումը, ընդ որում առանց ունենալու անհրաժեշտ ֆինանսական և իրավական լծակներ այդ գործառույթը լիարժեքորեն իրագործելու համար:

Ցանկացած մարզի տարածքում իրականացվող պետական ծրագրերի միայն մի մասն է ֆինանսավորվում և ռեալ վերահսկվում մարզպետարանի կողմից, որը հնարավորություն չի տալիս մարզպետարաններին լիարժեք և արդյունավետ իրականացնել նույնիսկ իրենց հիմնական գործառույթը` մարզային զարգացման ծրագրերի կազմումն ու իրագործումը: Արդյունքում, մի կողմից տարածքային կառավարման իրավական և ֆինանսական հիմքերի բացակայության, մյուս կողմից տեղական ինքնակառավարման դեռևս ոչ լիարժեք գործողության պարագայում մարզպետարաններն աստիճանաբար սկսում են ներթափանցել ՏԻՄ տիրույթ, որը մեծապես ավելացնում է կառավարման կենտրոնացվածության աստիճանը, հնարավորություն չտալով կայացնել և զարգացնել տեղական ինքնակառավարումը ՀՀ-ում:

Հետևաբար, այսօր այժմեական է դարձել տարածքային կառավարումը գերազանցապես մարզային կամ շրջանային տարածքային ինքնակառավարման ընտրովի մարմինների միջոցով իրականացնելը, միաժամանակ վերացնելով մարզպետարանի ինստիտուտը: Դա նշանակում է, որ ՀՀ-ում անհրաժեշտ է կատարել անցում երկմակարդակ տեղական ինքնակառավարման համակարգի, որն ինքնին կառավարման հետագա ժողովրդավարացման առանցքային քայլերից է:

Սակայն առօրյա կյանքում մենք ականատես ենք լինում լրիվ հակառակ պատկերին: Կառավարությունը պատրաստում է մի օրեսդրական փաթեթ, որով մարզպետներին տրվում են լրացուցիչ արտոնություններ համայնքների վրա ունենալ լրացուցիչ վերահսկողություն՝ հատկապես բյուջեի կատարողականի վերաբերյալ:

Նախագահական համակարգի վերացումից հետո ՀՀ քաղաքական համակորգում միայն ՏԻՄ համակարգն է, որտեղ համայնքի ղեկավարը ստանում է առաջնային մանդատ, և այս համակարգում ինչ-որ արհեստական ձևափոխություներ կամ օրենքի մանիպուլյատիվ փոփոխություն միանշանակ կհանգեցնի համակարգի աշխատանքի բթացմանն ու պարալիզացմանը: Անընդունելի է, որ ընտրովի մարմինի վրա վերահսկողություն կատարի նշանակովի մամինը, քանի որ ժողովրդի ընտրած թեկնածուն միշտ չէ, որ լինում է օրվա իշխանությունների «սիրելին», այդ իսկ պատճառով մարզպետի հետ մեխանիկորեն առաջանում է լարված մթնոլորտ, ինչն իր հերթին հանգեցնում է հերթական ավելորդ քաղաքական ինտրիգներին, որը բնավ քաղաքացու շահերից չի բխում: Ներկայումս ստեղծվել է մի իրավիճակ, որ իշխանություններն իրենց առաջ հստակ նպատակ են դրել «անհնազանդ» համայնքապետերին պահել հսկողության տակ և համայնքներում հաստատել սեփական քաղաքական մոնոպոլ վերահսկողությունը:

Անդրանիկ Հարությունյան

 

Դրական սպասումների հավանականությունը մեծացել է Կիրակոս վարդապետ Դավթյանը նշանակվել է Վիրահայոց թեմի առաջնորդական տեղապահ Եփած երշիկեղենի մեջ նատրիումի նիտրիտի (E 250) պարունակությունը մոտ է վերին շեմին Դոլարի փոխարժեքը շարունակում է նվազել. Եվրոն եւս էժանացել է ՈւՂԻՂ․ Քոչարյանի աջակիցները բողոքի ակցիա են անում դատարանի դիմաց Թողարկվել են OTP PIN ծածկագրերով քարտեր ԱԺ-ում մեկնարկել է ՍԴ դատավորի ընտրության փակ քվեարկությունը (տեսանյութ, լուսանկարներ) ՊԲ-ում զորավարժությունները շարունակվում են (տեսանյութ) Չիլիի հավաքականը հաղթեց խոշոր հաշվով (տեսանյութ) Արցախում 25-ամյա զինծառայող է մահացել Պաշտպանության նախարարը սուտ խոսելով ման է գալիս. նախկին զինվորականը հացադուլ է սկսել Նազիկ Ամիրյանը դիմել է ոստիկանություն Շահագործման հանձնվեց Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի ազգային կենտրոնի նոր կայանը Տեր-Պետրոսյանը կվերադառնա՞ նախագահի պաշտոնին. Մուսինյանը հրաժարվում է մեկնաբանել. «Փաստ» Կադրային վերադասավորումները շարունակվում են. «Փաստ» Համահայկական 7-րդ խաղերը լինելու են փառահեղ. Իշխան Զաքարյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (18 ՀՈՒՆԻՍԻ). Ամ­ռա­նը կա­ռա­վա­րու­թյան ան­դամ­նե­րը չպետք է լքեն Հա­յաս­տա­նի տա­րած­քը Դադարեցնում եմ Եվրանեսթում հայկական պատվիրակության ղեկավարի իմ լիազորությունները. Մխիթար Հայրապետյան. ՈՒՂԻՂ Երբ հանրությանը մատուցվում է զուտ տեսարան. «Փաստ» 48-ամյա քաղաքացին փորձել է ինքնասպան լինել՝ նետվելով Կիևյան կամրջից (լուսանկար)
Էվա Խաչատրյանը ֆոտոշարքի ընթացքում այնքան թափանցիկ զգեստ է կրում, որ պարբերաբար ինքն է ստուգում, թե ինչ է այն ցուցադրում... Ելակով տորթ՝ մի քանի բաղադրիչներով և հաշված րոպեների ընթացքում Ձեր քթի ձևը շատ բան կարող է պատմել ձեր մասին…զարմանալի համընկնում Սեքսուալ բացվածքով կարճ զգեստով Շուշան Երիցյանը ակումբում «տժժում է» արաբական երաժշտության տակ Հորոսկոպի այս նշանները վերջապես կամուսնանան այս տարի. իսկ դու կա՞ս այս ցանկում Անի Երանյանը սպառնո՞ւմ է ֆուլհաուսցիներին (լուսանկարներ) Հենրիխ Մխիթարյանի և քրոջ՝ Մոնիկայի գեղեցիկ պարը հարսանեկան արարողության ժամանակ (Video) Աշխարհահռչակ երգիչը երգել է Հենրիխի ու Բեթիի հարսանիքին (Video) Սիլվա Հակոբյանին այսպես երբևէ չեք տեսել․ հղիությունից հետո նրա ոճում դրական փոփոխություն է եղել (լուսանկար) Մադոննա Հարությունյանը իր դստերն էլ իր պես ոճային է հագցնում
website by Sargssyan