Ո՞ր չինովնիկներն են պղտոր ջրում ձուկ որ­սա­ցել. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Այն, որ պետական կառավարման համակարգն իրոք ուռճացված է, երկու կարծիք լինել չի կարող: Եվ որ այն պետք է օպտիմալացնել, դա էլ է անվիճելի: Այսինքն, կառուցվածքային առումով անարդյունավետ համակարգն, իրականում, ի վիճակի չէ ադեկվատ ու ժամանակին արձագանքել այն խնդիրներին և մարտահրավերներին, որոնք այսօր օդ ու ջրի նման անհրաժեշտ են երկրի զարգացման համար:

Բայց որ պետական կառավարման ապարատի կառուցվածքային փոփոխությունները պետք է բխեն հստակ ծրագրերից ու տեսլականից, սա նույնպես անվիճելի է: 

Տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանը «Փաստի» հետ զրույցում անդրադառնալով հոկտեմբերի 4-ի՝ վարչապետի հանձնարարականի կատարման մասին փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի և ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանի կողմից կազմված արձանագրման բովանդակությանը՝ նշեց, որ թեև պետական միջոցները թույլ չեն տալիս եղած «ճոխությունները» պահպանել, բայց միևնույն ժամանակ հեղափոխական ալիքի վրա իշխանության եկած քաղաքական ուժը կանգնած է իր կողմից հայտարարված ծրագրերի պարտադրանքի առջև: Ուստի, պրոֆեսիոնալ, արդյունավետ և մրցունակ կառավարում իրականացնելու համար պետք է ամեն ինչ անի, որ ռեֆորմները բխեն պետական ծրագրից, ինչը, ցավոք, ինչպես երևում է արձանագրումներից, այդպես չէ: 

Խոսելով առհասարակ պետական կառավարման համակարգի օպտիմալացման միջազգային փորձի մասին՝ տնտեսագետը նշեց, որ զարգացած երկրներում կառավարման համակարգերն ավելի կոնսերվատիվ բնույթ ունեն և հակված են ավելի ճկուն քաղաքականություն վարել: 

«Կան նաև այլընտրանքային մոտեցումներ, այսինքն՝ ծառայություններ, որոնք ոչ թե պետական չինովնիկներն են մատուցում, այլ պետությունն այն գնում է մասնավորից: Այս այլընտրանքը յուրաքանչյուր երկիր յուրովի է լուծում, և պետական ծառայողների թվաքանակն անընդհատ փորձում են օպտիմալացնել: Այսինքն, բոլորը ցանկանում են ունենալ այնպիսի պետական կառավարման կառուցվածք և այնքան ծառայող, ինչքան անհրաժեշտ է: Այն, որ մեր պետական կառավարման համակարգն ուռճացած է, միանշանակ է: Բայց դա իր պատճառներն ունի, այդ թվում՝ նաև քաղաքական: Եվ քանի որ պետական կառավարման համակարգը նաև քաղաքական ծառայություններ է մատուցել, իսկ աշխատողներն էլ ընտրությունների ժամանակ ձայներ ապահովելու գործառույթ են իրականացրել, ուստի քաղաքական որոշում է կայացվել թեկուզ ցածր աշխատավարձով, բայց երաշխավորված աշխատանքով ապահովել: Իսկ թե ինչ տեղի կունենա պետական կառուցվածքի հետ, ինչպիսի ֆունկցիաներ այն կիրականացնի, պետական կառույցը ինչպիսի բովանդակություն, իսկ պետական ծառայողն ինչպիսի ծանրաբեռնվածություն, աշխատանքային օրակարգ պետք է ունենա՝ եղել է երկրորդական, եթե չասենք՝ չորրորդական հարց»,- ասաց Ա. Մարգարյանը:

Եվ այս պայմաններում, երբ մի կողմից փաստացի պետական ծրագիր չկա, իսկ մյուս կողմից փորձ է արվում պարտադրված ձևով ռեֆորմ իրականացնել, ո՛չ մասնագետների, ո՛չ էլ հասարակության համար չի կարող հասկանալի լինել, թե պետական ինստիտուտներն ինչ սկզբունքով ու նպատակով են օպտիմալացվելու: Տնտեսագետի կարծիքով, այդ ամենից խուսափելու համար պետք է կառավարության կողմից իրականացվելիք քայլերը լինեն տեսանելի, հիմնավորված և ներկայացված լինեն այն այլընտրանքները, որոնք առաջարկվելու են:

«Այսինքն, կարգավիճակի փոխանցումը պետք է կազմակերպված ձևով իրականացվի, որը ներկայում տեսանելի չէ: Դրա փոխարեն ականատես ենք լինում փոխվարչապետի՝ վարչապետին ուղարկված գրությանը, որում ասվում է, որ եթե 10 հազար մարդ կրճատվի, 3 միլիոնը կշահի: Հարց է ծագում, թե որտեղ են այն հիմնավորումները և երաշխիքները, որ այդ 10 հազարն այդպիսի խնդիրներ չեն ստեղծի նույն այդ իշխանությունների համար՝ սկսած քաղաքական հիմնախնդիրներից մինչև սոցիալական հարցեր, կամ՝ արտագաղթ: Այսինքն, ինչպե՞ս կարելի է նման արտահայտություն անել, երբ նման կորել յացիա չկա և չի էլ կարող լինել»,- ասաց Ա. Մարգարյանը:

Չնայած տասնամյակներ շարունակ երկրում գործել է քաղծառայության մասին օրենք, սակայն մեր պետական համակարգը եղել և շարունակում է մնալ ոչ պրոֆեսոնալ և ոչ արդյունավետ իր հիմնական ամբողջության մեջ, ընդգծում է տնտեսագետը: Ինչպե՞ս անել, որ պետական կառավարման համակարգը վերջապես դառնա գործուն և այսպես ասած՝ կաթիլային սնուցումից կախված լինելու փոխարեն զարգացած և ճկուն համակարգ ունենա, Ա. Մարգարյանը պատասխանեց. «Նախ հարկավոր է ունենալ հստակ ֆիքսված ժամկետներ ունեցող պետական ծրագիր, որը պետք է ապահովված լինի ռեսուրսներով: Իսկ քայլերն ու մեխանիզմները պետք է տեսանելի լինեն բոլորի համար: Եվ այն պնդումները, որ կարելի է մի մասին կրճատել, իսկ մյուս մասի աշխատավարձը դրա հաշվին բարձրացնել՝ պարզունակ, չարդարացված և չհիմնավորված են: Բացի այդ, սելեկտիվ մեխանիզմները պետք է ծայրահեղ օբյեկտիվ լինեն, որպեսզի թացն ու չորը միմյանցից տարանջատվեն: Հետհեղափոխական սինդրոմ է նաև այն, թե ովքեր հեղափոխության ժամանակ ակտիվ են եղել, ուրեմն նրանք պետք է շարունակեն աշխատել: Ստացվում է, որ եթե մարդը A կետից քայլել է B կետ, ապա նա պետք է նախարարական պորտֆել զբաղեցնի, հետո հայտարարի, որ մարդկանց ազատում է, որպեսզի նրանք նոր աշխատանք գտնեն: Այսինքն, քայլ անելը կամ քայլարշավի մասնակցելը պրոֆեսիոնալիզմի չափանիշ չէ: Եվ երբ պետական բարձր պաշտոնները ոչ թե պրոֆեսիոնալներն են զբաղեցնում, այլ դա քաղաքական որոշումների արդյունք է, այդ պարագայում պետական կառավարման համակարգում իրականացվելիք ռեֆորմների ռիսկերը կապված են լինելու հիմնականում այդ և կադրերի սղության հետ: Իսկ որակյալ կադրեր չկան, քանի որ պետական կառավարման ոլորտը երբեք էլ չի եղել գայթակղիչ ու գրավիչ: Այդ պատճառով էլ պետական կառավարման համակարգի պղտոր ջրում ձուկ են որսացել նրանք, ում ոչ թե աշխատավարձն է հետաքրքրել, այլ՝ շորթումը, կոռուպցիան և այլ անօրինական վարքագծային դրսևորումները, ինչը նույնպես խոչընդոտ է ավելի արդյունավետ համակարգ ունենալու համար»,- ասաց Ա. Մարգարյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Հայկական պատվիրակության անդամները դեռևս գտնվում են հյուրանոցում. Իվետա Տոնոյան Հետախուզվողը հայտնաբերվեց Գարգառ գյուղում Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է Արգենտինայի դեսպանին Հրայր Թովմասյանը պիտի վաղը առավոտյան աշխատանքի չգնա. Նիկոլայ Բաղդասարյան Ատենախոսության կետադրական նշանը դրոշակ սարքելը լուրջ չէ Քոչարյանի և մյուսների գործով բողոքները քննող դատավոր Արմեն Դանիելյանն անսպասելի որոշում կայացրեց Լևոն Արոնյանը կմասնակցի Զագրեբի Grand Chess Tour մրցաշարին Քոչարյանի և մյուսների գործով վերաքննիչ բողոքների դեմ իրենց առարկությունները ներկայացրին Օհանյանի և Խաչատուրովի պաշտպանները Վիճակախաղերի և շահումով խաղերի դաշտը կարգավորող օրենսդրությունը խիստ թերի է Ահազանգ նախաձեռնության անդամները հանդիպեցին վարչապետի հետ (լուսանկարներ) Ամերիաբանկ և Զանգի համագործակցություն. այսուհետ Ամերիաբանկ հնարավոր է զանգահարել անվճար Եղանակը Հայաստանում Տիգրան Մանսուրյանի 80-ամյակին նվիրված միջազգային փառատոն կազմակերպելու համար 50 մլն դրամ հատկացվեց (տեսանյութ) Մեկնարկել է ՀՀ կառավարության նիստը․ ՈՒՂԻՂ Արամ Գրիգորյանը նշանակվել է Ուզբեկստանում ՀՀ դեսպան ԱԺ-ն հաստատեց նախորդ տարվա պետական բյուջեի կատարման հաշվետվությունը Աշոտ Հովակիմյանը նշանակվել է Չեռնոգորիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան ՌԴ զարգացումները՝ մանրադիտակի տակ. «Փաստ» «Ռիսկային չարի՞ք», թե՞ փրկության երաշխիք. «Փաստ» Սարսափելի դեպք` Գյումրիում. որդին դանակի ավելի քան 10 հարվածով սպանել է մորը
Լուսինե Թովմասյանի երկրորդ երեխան կծնվի ԱՄՆ-ում․ մոդելը ներկայացրել է փոքրիկի անվան տարբերակները Պարզվում է, որ գեղեցկուհի Բարբին ավելի քան 10 տարի ամուսնացած է. իսկ ո՞վ է նրա ամուսինը (Photo) ԹԵՍՏ. Աղջիկնե՛ր, այս թեստը կբացահայտի, թե ինչ են իրականում մարդիկ մտածում ձեր մասին, սակայն չեն ասում Եթե ուզում եք իմանալ, թե երբ կկատարվի ձեր ցանկությունը, ապա անցեք այս թեստը՝ ընտրելով քարտերից մեկը Ինչպես և որտեղ են որոշել անցկացնել իրենց ամառային հանգիստը Լիլի Մորտոն և սիրելին Կանացի 10 բան, որոնք միանգամից գրավում են տղամարդկանց ուշադրությունն ու սիրտը Երկու ջենթլմեններ միաժամանակ համբուրում են Արուս Տիգրանյանին. ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ «Ռիսկային չարի՞ք», թե՞ փրկության երաշխիք (Տեսանյութ) Եվա Բաղդասարյանը գայթակղիչ լողազգեստով ցուցադրել է սլացիկ ու կրքոտ մարմինը. ՖՈՏՈ Հորոսկոպի ամենաուժեղ ինտուիցիա ունեցող 5 նշանները
website by Sargssyan