Մին­չև ո՞ւր է հաս­նե­լու ար­դա­րա­դա­տու­թյու­նը.մեղավորը միայն մե՞կն է. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երբ մարտի 1-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդես եկավ ուղերձով, հույս կար, որ պետական մակարդակով գիծ է քաշվում հին ու նոր Հայաստանների միջև, ու կենտրոնանալու ենք այսօրվա ու վաղվա օրակարգերի ձևավորման վրա։ Դա կլիներ ռացիոնալ վարքագիծ, որովհետև չի կարելի հասարակության ներսում խորացնել բաժանումները՝ վերակենդանացնելով անցյալի վեճերը ու հիմնական խաղացող դարձնելով անցյալի ֆիգուրանտներին։ Անցյալի հանցագործություններն, անշուտ, պետք է բացահայտվեն, մյուս կողմից՝ անթույլատրելի է, որ այդ հարցերը իրավական հարթությունից տեղափոխվում են քաղաքական հարթություն՝ դառնալով հիմնական օրակարգ։

Երբ Մարտի 1-ի հանցագործության բացահայտման ուղղությամբ կատարվում են կոնկրետ քայլեր, դա ողջունելի է, որովհետև, ի վերջո, կոնկրետ մարդիկ պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն տասը զոհերի համար։ Սակայն ավելի կարևոր է, որ նման հանցագործության բացահայտմամբ՝ բռնության բացառումը դառնում է նոր քաղաքական մշակույթի բաղկացուցիչ։

Մյուս կողմից՝ պետության զարգացման ու հասարակության ընկալման տեսանկյունից շատ ավելի կարևոր է հանցագործությունների ամբողջական բացահայտումը և ոչ թե՝ կոնկրետ մարդկանց թիրախավորելը, որովհետև դա, ի վերջո, բերելու է ընտրովի արդարադատության։ Տեսեք՝ հրապարակվեց Հայաստանի պաշտպանության նախկին փոխնախարար Վահան Շիրխանյանի աղմկահարույց նամակը, ու ՀՔԾ-ում նյութեր են նախապատրաստվում 1998-ի նախագահական ընտրություններում տեղ գտած կեղծիքների մասով։ Իհարկե, այնքան էլ պարզ չէ, թե ինչպիսի իրավական հանգուցալուծում կունենա այս պատմությունը։

Ասվածն, անշուշտ, չի նշանակում, որ 1998-ի ընտրությունները չեն կեղծվել։ Դրանք կեղծվել են, սակայն Հայաստանում բոլոր ընտրությունները՝ սկսած 1995-96 թթ.-ից՝ մինչև թավշյա հեղափոխություն, այս կամ այն չափով կեղծվել են։ Համենայն դեպս, բացառությամբ 1999-ի խորհրդարանական ընտրությունների, չեմ հիշում այլ ընտրություններ, որոնց արդյունքներն ընդունած լինեն հիմնական ընդդիմադիր ուժերը, կամ, որ՝ հասարակության մեջ ձևավորված լինի կոնսենսուս, որ ընտրություններն արտահայտում են քիչ թե շատ իրական պատկեր։ Հիմա այս համատեքստում եթե քննություն է վարվելու միայն 1998-ի նախագահական ընտրությունների մասով, ապա գործընթացը իրավական առումով դառնալու է խիստ սուբյեկտիվ, եթե չասենք՝ ոչ լեգիտիմ։

Նախ՝ 1998-ը ինքնին չէր կարող ավտոնոմ երևույթ լինել ու հետևանք է բազմաթիվ գործոնների, այսինքն՝ տեղի ունեցած իրադարձությունները պետք է դիտարկել պատճառահետևանքային կապի մեջ։ Եթե 1996-ի ընտրությունները իդելական կամ օրինական լինեին, ապա չէր առաջանա իշխանության ճգնաժամ, ավելին՝ դրա ներսում վտանգավոր կերպով չէր խախտվի բալանսը ու գուցե տեղի չէր ունենա 1998-ի պալատական իշխանափոխությունը։ Այլ խոսքով՝ 1998-ը քաղաքական իմաստով 1996-ի շարունակությունն է, ու հնարավոր չէ այդ թվի նախագահական ընտրություններում տեղ գտած խախտումներ օբյեկտիվ քննության ենթարկել՝ առանց 1996-ի իրադարձություններին անդրադառնալու։ Եթե առանձնացվի միայն 1998-ի դրվագը, ապա գործ կունենանք ընտրովի արդարադատության հետ, ու Ռոբերտ Քոչարյանի կողմնակիցները հիմքեր կունենան պնդելու, որ ոչ թե ընտրությունների կեղծիքներ են բացահայտվում, այլ թիրախավորվում է երկրորդ նախագահը, մանավանդ, որ վերջերս հաճախ են պնդումներ արվում, որ Մարտի 1-ի գործով ՀՔԾ-ի ապացույցները բավարար չեն, ու գործող իշխանությունները ստիպված օգտվում են կասկածելի համբավ ունեցող Սիլվա Համբարձումյանի ու Վահան Շիրխանյանի ծառայություններից։

Մյուս կողմից՝ անցյալի ընտրողական, դիսկրետ բացահայտումները ստվեր են նետում նաև Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության քաղաքական հեղինակության վրա։ Օրինակ՝ երբ թիրախավորվում են միայն 1998-ի ընտրություններն, անմիջապես հնչում են քննադատություններ, որ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը թիրախավորում է միայն Ռոբերտ Քոչարյանին, որովհետև գտնվում է Լևոն Տեր-Պետրոսյանի քաղաքական ազդեցության տակ, կամ՝ «խնայվում» է Սերժ Սարգսյանը, որովհետև նրա հետ իբրև թե գործող վարչապետն ունի անդրկուլիսային պայմանավորվածություններ։

Փաստացի այսօր արդեն քաղաքականքաղաքագիտական շրջանակներում հնչում է Լևոն Տեր-Պետրոսյանին պատասխանատվության կանչելու թեզը՝ 1996 թվականի համար։ Ինչպես այդ ժամանակվա գլխավոր տուժող Վազգեն Մանուկյանն է իր հարցազրույցում ասում՝ տուժողն ու հասցեատերն ինքը չէ, այլ ամբողջ ժողովուրդը, որի ձայնը կեղծվել է։ Արդյունքում ստացվում է իրավիճակ, որ կամայական կետից գիծ քաշելու և այդտեղից արդարադատություն հաստատելու ձգտման արդյունքում, կամա, թե ակամա, այս ամենի մեջ ներքաշեցին նաև առաջին նախագահին, ընդ որում՝ հենց վերջինիս կողմնակիցների ձեռամբ:

Նիկոլ Փաշինյանը կանգնած է բարդ երկընտրանքի առջև։ Նա քաղաքական ու իրավական տեսանկյունից դառնալու է շատ խոցելի, եթե կենտրոնանա միայն անցյալի այն դրվագների վրա, որոնց ֆիգուրանտը Քոչարյանն է։ Մյուս կողմից՝ անցյալի դեմ տոտալ «պատերազմը» երկիրը ներքաշելու է անցյալի վտանգավոր սարդոստայնի մեջ, որից դուրս գալը չափազանց մեծ ճիգեր ու ջանքեր է պահանջելու։ Նիկոլ Փաշինյանը կարող է կանխել այդ գործընթացը՝ զարգացնելով իր մարտի 1-ի ուղերձը ու կենտրոնանալով նոր Հայաստանի օրակարգի ձևավորման վրա։ Ի վերջո, էականը ոչ թե մարդկանցով բանտերը լցնելն է, այլ՝ անցյալին հստակ քաղաքական գնահատականներ տալն ու առաջ շարժվելը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Загрузка...
Երևանում նշեցին մարիխուանայի միջազգային օրը (տեսանյութ) «Ամուսինս մի փեշ փող ա ծախսել…». ինքնասպան եղած զինվորի մայրը նոր հանգամանքներ է հայտնել որդու գործից 82 բան, որ կատարել է Կառավարությունը 2019թ․ հունվարից սկսած «Յուվենտուս»-ը` Իտալիայի չեմպիոն (տեսանյութ) Տավուշի մարզում բախվել են 40-ամյա վարորդի Range Rover-ն ու 70-ամյա վարորդի ՎԱԶ-21013-ը. կա վիրավոր. ժամանել է ՃՈ վաշտի դասակի հրամանատարը Վալերիյ Օսիպյանը կրկին սահմանապահ ոստիկանների է ճանապարհել դիրքեր Դավիթ Սանասարյանի դեմ գործ են սարքել և կարում են այդ գործը. փաստաբան Ինեսսա Պետրոսյան 38-ամյա քաղաքացին մեծ քանակությամբ դեղահաբեր է խմել. վիճակը միջին ծանրության է Երևանի ավագանին կքննարկի Իրինա Ռոդնինայի գեղասահքի մարզադպրոցն անվանափոխելու հարցը ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորել է Քրիստոսի hրաշափառ hարության տոնի առթիվ Նոր մանրամասներ դիզելային վառելիքի յուրացման դեպքի մասին Սեփական երկրի կառուցումը բոլորիս պատասխանատվությունն է ՀՀ ոստիկանության պետը պարգևատրել է հասարակական խորհրդի անդամներին Հոբելյանական Համահայկական խաղերի բացումը կկայանա Ստեփանակերտում Տիգրան Բարսեղյանը` «Կայսար»-ի՝ մարտ ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ (լուսանկար) Փարիզում «դեղին բաճկոնավորներ»-ը կրկին ակցիա են անցկացնում, ոստիկանությունն արդեն ձերբակալել է 70 մասնակցի Ֆրանսիայի վարչապետ Էդուար Ֆիլիպը կմասնակցի Հայոց ցեղասպանության զոհերի ոգեկոչման արարողությանը Ֆեյքերից ու «Սպայկայից» անդին Իրավիճակը՝ սահմանին
Հենց հիմա բռունցք արեք, արեցի՞ք, դե տեսեք, թե ձեր բռունցքի տեսակը ինչ գաղտնիք կպատմի ձեր մասին Անչափ համեղ մսով կարկանդակների այս բաղադրատոմսը ինձ տվել է մի հմուտ խոհարար. ես ուղղակի խենթանում եմ սրանց համար Սա հատկապես օգտակար է 40-անց մարդկանց, ովքեր ուզում են ազատվել որովայնի ճարպից. արդյունքը` 100% Հնդկաձավարի պատրաստման այս բաղադրատոմսը դարձել է Համացանցի հիթը, քիչ է մնում ամեն օր պատրաստեմ՝ այնքան համեղ է Աստծո 15 հուշումները մարդուն, որ պետք է իմանա ցանկացած ոք Թոռնիկը համացանցում հրապարակեց իր պապի` պատերազմի վետերանի երիտասարդ տարիների նկարը. ողջ համացանցը սիրահարվեց նրան. աա՜խ... Նիհարելու գաղտնիքները, որ երբեք ձեզ ոչ մի դիետոլոգ և մարզիչ չեն ասի Փորձառու ծաղիկ աճեցնողները խորհուրդ են տալիս հողի մեջ դնել լուցկու փայտիկներ․ ահա թե ինչու Կոշիկներում առաջացած հոտը շտապ վերացրեք այս պարզ միջոցի օգնությամբ, քանի դեռ այն ոտքերի համար տհաճ խնդիր չի առաջացրել Առանց ձվի և կարագի շերտավոր խմորի պատրաստման մատչելի բաղադրատոմս
website by Sargssyan