«Մենք կեղծ ար­ժեք­նե­րով ենք առաջ­նորդ­վում». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Օրերս այրվեց Փարիզի Աստվածամոր տաճարի տանիքը: Շատերը ցավակցություններ հայտնեցին, այդ թվում՝ մենք՝ հայերս. ֆեյսբուքյան ստատուսներ, նկարներ՝ տաճարի ֆոնին: Սա բնական է, ճիշտ է, նորմալ է: Սակայն եղան նաև հարցեր: Օրինակ, երբ մերն է քանդվում, մեր մշակութային կոթողներն են հողին հավասարվում, ինչո՞ւ լուսանկարներ չեն հայտնվում, ինչո՞ւ աջակցության և ցավակցության կոչեր գրեթե չեն հնչում:

Սպիտակավոր և Ծիրանավոր եկեղեցիներն՝ Աշտարակում, Սուրբ Աստվածածինը՝ Դիլիջանում, Սուրբ Հռիփսիմեն՝ Խնձորեսկում, Հին Խնձորեսկ գյուղն ամբողջությամբ, Միքայել Արամյանցի դղյակը՝ Ախթալայում: Սրանք պատմամշակութային կոթողներ են, մի քանիսը հազարներից, որոնք վերականգնման, «ապաքինման» կարիք ունեն: Անխնամ վիճակը, տարիների փորձությունները, եղանակային պայմաններն իրենց դրոշմն են թողնում ցանկացած շինության վրա: Մենք, որ առիթը բաց չենք թողնում ասելու, որ հազարամյակների պատմություն ունեցող ազգ ենք, երբվանի՞ց սկսեցինք քամահրական վերաբերմունք դրսևորել մեր մշակույթի նկատմամբ: Օրերս մասամբ փլուզվեց Սյունիքի մարզի Խդրանց գյուղի եկեղեցին: Եվ ի՞նչ: Պաշտոնական հաղորդագրություն, մի քանի գրառում, որոշակի անհանգստություն և վերջ:

Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը «Փաստի» հետ զրույցում ասում է, որ այսօր ունենք այն, ինչ ունենք, և սա անխուսափելի է: «Նոր եկեղեցիներ են կառուցվում այն դեպքում, երբ հազարամյակների պատմություն ունեցող վանքերն ու եկեղեցիներն անուշադրության են մատնված: Սա խոսում է այն մասին, որ մենք մի տեսակ կեղծ արժեքներով ենք առաջնորդվում: Լայն հաշվով, մեր հասարակությունը կեղծ արժեքների կրողն է:

Դրա պատճառով կարող էինք ունենալ այս վիճակը, որն ունենք: Նոտր Դամի հրդեհի հետ կապված ցավակցություններ են հնչում, այն դեպքում, երբ միևնույն ժամանակ լուր չունենք, թե Արևմտյան Հայաստանում ինչ կառույցներ են պայթեցվել: Ո՛չ հետաքրքրված ենք, ո՛չ առավել ևս բարձրաձայնում ենք: Նույնն էլ Նախիջևանի տարածքի հուշարձանների դեպքում. 218 վանք ու եկեղեցի կար, հիմա ոչ միայն Ջուղայի գերեզմանոցը չկա, այլ այդ վանքերից որևէ մեկը, նույնիսկ հետքը չկա, իսկ մեր հասարակության և պետության կողմից գրեթե արձագանք չկա: Սա մասնավոր կարծիք է, բայց Նոտր Դամի հրդեհի հետ կապված ցավակցությունները կեղծ եմ ընդունում: Միշտ ասել եմ, որ մեր իշխանությունները մեր ժողովրդի ծոցից դուրս ելած անհատներ են և հարազատորեն ներկայացնում են մեր պատկերը»,- ասում է հուշարձանագետը՝ նշելով, որ այս կեղծ վիճակը նոր չէ, այն դարերից է գալիս և հենց դա է ողբերգությունը:

Հարցին, թե տարիներ հետո գուցե գանք մի կետի, երբ մոտ երեքհազարամյա պատմություն ունեցող քաղաքամայր Երևանում չլինեն պատմական կառույցներ և սերունդներին որպես ժառանգություն կփոխանցենք նորակառույց եկեղեցիները, Կարապետյանն այլաբանորեն մոտեցավ և պատմական փոքրիկ մեջբերում արեց. «Սա էլ մեկ ուրիշ խնդիր է, չնայած բոլորն էլ մեկը մյուսի շարունակությունն են: Կեղծ արժեքների դավանանքն ազգային տեսակների բաղադրիչն է: Սա էլ ուրիշ ողբերգություն է, մեծ ուրացման հետևանքները, որը պաշտոնապես սկսվեց 301 թվականին: Ի՞նչ տեղի ունեցավ այն ժամանակ՝ կորչի՛ հինը, կեցցե՛ նորը, նույնն, ինչ բոլշևիկներն էին անում հեղափոխությունից հետո: 

Ես, օրինակ, Գրիգոր Լուսավորչի և հայ բոլ շևիկների գործունեության մեջ որևէ տարբերություն չեմ տեսնում: Նախնյաց հիշատակները չհարգելու, չկարևորելու, չարժևորելու այս մշակույթի հիմնաքարը դրել է Գրիգոր Լուսավորիչը՝ ոչնչացնելով և ազգին զրկելով իր պատմական, ժառանգական հիշողությունից: Սա տեղի է ունեցել 17 դար առաջ: Ագաթանգեղոսը լավ խոսք ունի, ասում է՝ «Գրիգոր Լուսավորչի քարոզների արդյունքում մարդիկ ասացին՝ մենք մոռացանք մեր հոր անունը»: Սա փոխաբերական իմաստով է, բայց մի մարդ, որ իր հոր անունը մոռանա, ուրանա և ժխտի, այդ մարդուց ի՞նչ ենք սպասում: Այնպես որ, այս բացասական, ողբերգական երևույթներն օրինաչափ են», - կարծիք է հայտնում Կարապետյանը: Նա հիշեցնում է, որ պետությունը պետք է հոգ տանի պատմական հուշարձանների վերականգնման և պահպանման մասին, փորձի դրանք ավելի հասանելի դարձնել մարդկանց: 

«Պետք է ներդրումներ անել եկեղեցիները և վանքերը վերականգնելու համար, բայց այդ գիտակցությունը չկա: Աջ ու ձախ տեսնում ենք՝ մեր ունևոր, քիչ թե շատ կարող անհատները նախապատվությունը տալիս են նոր եկեղեցի կառուցելուն: Այլ հարց է, որ երրորդ հազարամյակում՝ գիտությունների զարգացման այս փուլում, ինձ մոտ միայն ժպիտ է հարուցում եկեղեցի կառուցելու ցանկությունը: Սրանք կեղծ բարեպաշտության դրսևորումներ են: Մեր մեծահարուստներից շատերը նոր եկեղեցի են կառուցում, առանց արժևորելու իրենց պապերի, նախապապերի հիշատակները: Սա իրականում ողբերգություն է, բայց 17 դար մեր ազգային տեսակը «վիրուսակիր» է, և մեր հարատև ու անշեղ նահանջը այս երևույթների հետ է կապված»,եզրափակում է մեր զրուցակիցը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Երևանում և որոշ մարզերում ևս 4 ժամ ջուր չի լինի Փամբակցին մետաղյա դետալով հարվածել է 48-ամյա վանաձորցու գլխին. վերջինս մահացել է (տեսանյութ) «Սպայկա»-ի բեռնատարները 2 օր է` անորոշ վիճակով կանգնած են Վերին Լարսի անցակետում. հայտարարություն Կայացել է ՀԱՊԿ անդամ պետությունների իրավասու մարմինների աշխատանքային խմբի նիստը ՔԿ-ն հրապարակել է Ամուլսարի գործի շրջանակներում ամբողջ գործընթացի վերաբերյալ ամփոփ տեղեկանք Դավթաշենում ռեստորանի աշխատակցը դանակահարել է 3 անձի (տեսանյութ) «Արմավիր» ՔԿՀ–ում հայտնաբերվել է կնոջ և աներորդու սպանությունների մեջ մեղադրվող տղամարդու դին ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է Հայաստանում Իրանի դեսպանին Հայաստանի Մ-19 տարեկանների հավաքականը խոշոր հաշվով հաղթել է Հայտնաբերվել և տարբեր կասկածանքներով բերման են ենթարկվել մի շարք անձինք (տեսանյութ) Ժամանակավորապես կդադարեցվի Վանաձորի մի շարք թաղամասերի գազամատակարարումը Իշխան Զաքարյանն ամփոփեց համահայկական խաղերը Որոտան գյուղում այրվում է բուսածածկույթ Ստեփանակերտի քաղաքապետի ընտրությունների նախաշեմին կուսակցությունների ստատուս-քվոն խախտվեց Մատուցողն ու խոհարարը վիճել են պատվերն ուշացնելու համար. մանրամասներ Դավթաշենում երեք անձի դանակահարության դեպքից «Բա որ անոտ ու անձեռ երեխեք ծնվեն, ի՞նչ եք պատասխան տալու»․ Փաշինյանը՝ «Լիդիան»-ի աշխատողին Քանի ստեղ եմ, ճամփեքը փակեք. Փաշինյանը՝ Գորայքի նախկին գյուղապետին Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն էժանացել է մեկ դրամով Պուտինը հանձնարարել է համաչափ պատասխան պատրաստել ԱՄՆ-ում նոր թեւավոր հրթիռի փորձարկմանը Արտակ Դավթյանը Դուշանբեում մասնակցել է ԱՊՀ երկրների ԶՈՒ գլխավոր շտաբերի պետերի կոմիտեի հերթական նիստին
Լուիզա Ներսիսյանի դուստրը մայրիկի պես նորաձև է․ դուք միայն նրա սանրվածքին նայեք (լուսանկարներ) Մայրը Փոքրիկին սովորական ջերմ իջեցնող տվեց, սակայն ժամեր անց շատ արագ շտապ օգնություն կանչեց. Սա պետք է իմանան բոլոր մայ... Հորոսկոպի ամենավտանգավոր և գեղեցիկ կանայք որոնց առաջ տղամարդիկ ուղղակի ծնկի են գալիս Ստուգեք Ձեր ուշադրությունը. Քանի բաց կողպեք կա այս նկարում Կլորիկ փորիկով Աննա Թովմասյանը ամուսնու հետ ռոմանտիկ լուսանկար է հրապարակել (photo) Ահա թե ինչու են տղամարդիկ նիհար կանանց նախընտրում. հարցը բոլորովին արտաքինը չէ Երբեք ձեր սկեսուրին մի ասեք հետևյալ բաները, եթե չեք ուզում, որ նա դառնա ձեր երդվյալ թշնամին Կենդանակերպի՝ «չար աչք» ունեցող 4 նշանները Արդյոք չի կարելի վառվող մոմից մոմ վառել․սա պետք է բոլորն իմանան. պատճառն ապշեցնող է Այս երկու բաղադրիչները կիլոգրամով տոքսիններ դուրս կբերեն աղիներից, դուք կմոռանաք փորկապության, փորլուծության, գազերի մաս...
website by Sargssyan