«Կա­պի­տա­լի ար­տա­հան­ման ին­տեն­սիվ մի­տում­ներ կան». ագ­րե­սիվ քա­ղա­քա­կա­նու­թյան և մակ­րոտն­տե­սա­կան տխուր ցու­ցա­նիշ­նե­րի մա­սին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանի ազգային վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ 2019 թվականի առաջին եռամսյակում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ արտահանման ծավալները 8,6 տոկոսով նվազել են։ Նվազում է գրանցվել թե՛ հունվար, թե՛ փետրվար և թե՛ մարտ ամիսներին: Տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանի դիտարկմամբ, նման ցուցանիշը կարող է պայմանավորված լինել բազմաթիվ պատճառներով, որոնց թվում են նաև տնտեսական ու քաղաքական հանգամանքները:

«Առաջին հերթին կառանձնացնեի հանքարդյունաբերության ոլորտի պատկերի կտրուկ տարբերությունը՝ նախորդ տարվա եռամսյակի համեմատ: Այդ ոլորտի վիճակն ազդել է հանքարդյունաբերության, արտադրության և արտահանումների վրա: Երկրորդ պատճառը գյուղատնտեսությունն է»,-ասաց տնտեսագետը՝ նշելով, որ թեև գյուղատնտեսության ոլորտում ոչ մեծ անկում է գրանցվել, բայց այդ ցուցանիշն արտահայտվել է արտահանման սեգմենտի վրա:

Ատոմ Մարգարյանը, որպես հաջորդ խնդիր, առանձնացրեց բիզնես միջավայրը:

«Բիզնեսը գտնվում է անորոշ վիճակում և տրանսֆորմացիայի փուլում: Որոշները մտածում են ոչ թե պոզիտիվ, ինչպես նաև ներդրումային ծրագրերի, այլ ակտիվների վերակառուցման և փոխանցման մասին: Այս գործընթացները շատ դեպքերում աննկատ են, բայց վստահաբար դրանք տեղի են ունենում: Մի մասը մտածում է, իսկ որոշներն արդեն ակտիվների մի մասը դուրս է բերել երկրից: Եթե նայում ենք կապիտալի հոսքերի պատկերին, հենց այդ պատկերն է երևում»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Տնտեսագետի խոսքով, մեծ հաշվով, վերոնշյալ ցուցանիշի հետևանքներից մեկը նաև ներդրումային ցածր ակտիվությունն է:

«Բոլոր դեպքերում սա արտաքին հատվածի պատկերն է: Հնարավոր է, որ առաջիկա մեկ-երկու ամիսներին այս միտումը շարունակվի, բայց, այնուամենայնիվ, եթե հաշվի առնենք այս պահի դրությամբ առկա բնակլ իմայական պայմանները, ապա պատկերը գոնե գյուղատնտեսության մասով կշտկվի: Բացի այդ, պետք է հաշվի առնել տնտեսական ակտիվությունը: Ճիշտ է, նախորդ տարվա համեմատ այն այդքան բարձր չէ, բայց 6,5 տոկոս տնտեսական ակտիվության աճ կա, ինչը հիմնականում ներքին գործոնների, հատկապես շինարարության և ծառայության ոլորտներով է պայմանավորված: Նշված հանգամանքով էլ պայմանավորվել է ներքին մանրածախ առևտրաշրջանառությունը»,-ասաց տնտեսագետը:

Ինչ վերաբերում է հայտարարված տնտեսական հեղափոխությանն ու արտահանման վերոնշյալ ցուցանիշներին, Ա. Մարգարյանը նշեց. «Որպեսզի արտահանման մեջ հեղափոխություն լինի, պետք է ունենալ մրցունակ, նոր ինովացիոն պրոդուկտների արտադրություն: Այնպիսի պրոդուկտների, որոնք ունիկալ են, և դրսի շուկաները դրա կարիքն ունեն: Մեր ավանդական պրոդուկտներով, ենթադրենք՝ կոնյակով, պղնձամոլիբդենային խտանյութով, վերամշակված սննդով, տեքստիլ տրիկոտաժով տնտեսական հեղափոխություն անելը հռետորաբանություն է: Դրանք ավելացված արժեքի ցածր մասնաբաժին ունեն և ինովացիոն պրոդուկտներ չեն: Պարզապես պետք է ավելի համբերատար լինել և ավելի երկարաժամկետ ծրագրեր ունենալ: Տնտեսական հեղափոխության համար տնտեսական մոդելի արմատական և որակական փոփոխություն պետք է ունենալ: Բացի այդ, պետք է ունենալ տնտեսական աճի պարադիգմայի փոփոխություն: Ես չգիտեմ՝ ներկա իշխանությունները դրանից գաղափար ունե՞ն, թե՞ ոչ, բայց որ զարգացած երկրների փորձը դա է հուշում, անվիճելի է:

Առանձին հայտարարությունները, առանձին արձանագրումները (նաև վարչապետ Փաշինյանի կողմից) հուշում են, որ այդպիսի հատվածական ընկալում կա: Բայց համակարգված քաղաքականություն և այնպիսի գործընթացներ, համաձայն որոնց ինստիտուցիոնալ համակարգային տրանսֆորմացիա և տեխնոլոգիական արդիականացման համակարգային գործընթացներ տեղի կունենան, մենք առայժմ չենք տեսնում: Ժամանակն է ձերբազատվել «տնտեսական հեղափոխություն» և նման այլ կատեգորիաներից»: Տնտեսագետը նաև շեշտեց, որ ոչ թե նման հայտարարություններ անելու, այլ աշխատելու ժամանակն է:

Ատոմ Մարգարյանը նշեց, որ ցուցանիշները մտահոգիչ են: Հատկապես մտահոգիչ է կապիտալի արտահանման հանգամանքը: Իսկ թե գոնե այս պահի համար ինչ լուծումներ պետք է լինեն, նա նկատեց. «Պետք է ուղղակի դադարեցվի բիզնեսի և կապիտալի նկատմամբ վարվող ագրեսիվ քաղաքականությունը: Կապիտալի, այսպես ասած, արտահանումը պետք է խնդիր դառնա: Մենք կապիտալի արտահանման ինտենսիվ միտումներ ենք տեսնում: Սա մտահոգիչ է»:

Տնտեսագետը նշեց, որ ներմուծման առումով ևս խնդիրներ ունենք. «Ներմուծումը ևս կրճատվել է, որովհետև մակրոտնտեսական պահանջարկն է նվազել, ներդրումային գործընթաց չկա: Մեծ հաշվով, խնդիրն այս բացասական միտումների կասեցումն է: Իհարկե, փոխհատուցման հարցեր ևս պետք է դնել, պետք է հնարավորինս բռնագանձել ապօրինի այն միջոցները, որոնք ձեռք են բերվել հանցավոր ճանապարհներով՝ բյուջեի թալանի, կաշառակերության, ատկատների միջոցով: Այդուհանդերձ, այդ ամենից նորմալ ու աշխատող բիզնեսը չպետք է լուրջ ցնցումների մեջ ընկնի: Մեծ հաշվով, երբ սեփականության վերաբաշխման գործընթացներ են լինում, դրանք բերում են մակրոտնտեսական տխուր ցուցանիշների: Այդ առումով բացառություն չէ նաև արտահանումը»:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

 

«Ոսկե գնդակ» մրցանակի բոլոր հավակնորդները հայտնի են Գրավի դիմաց ազատ արձակված նախկին նախարարը կալանավորվեց. Վերաքննիչը հրապարակեց որոշումը Ապրիլյանի քննիչ հանձնաժողովն ինչո՞ւ չի հրավիրում Նիկոլ Փաշինյանին. Շարմազանով ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (22 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ)․ Մար­դա­տար գնաց­քի շո­գե­քար­շը, չկա­րո­ղա­նա­լով ար­գե­լա­կել, ճեղ­քել է եր­կա­թու­ղա­յին կա­յա­րա­նի պա­տը և ըն­կել փո­ղոց Ար­դյոք դուք ունե՞ք հա­մա­տեղ սե­փա­կա­նու­թյուն Քրեակատարողական համակարգի աշխատակիցների աշխատավարձը կբարձրանա շուրջ 30 տոկոսով Հայաստանի հյուպատոսը խորհուրդ է տալիս հրավիրել Քիմ Քարդաշյանին Դաժան սպանություն՝ Երեւանում. դանակով բազմաթիվ հարվածներ են հասցրել 64-ամյա կնոջ պարանոցին, կրծքավանդակին Ի՞նչ դրամական միջոցներ, գույք ու եկամուտ ունի Վիետնամում ՀՀ դեսպանը. «Փաստ» «Պո­չամ­բար­ներն աղե­տա­լի վի­ճակ են ստեղ­ծել Հա­յաս­տա­նի հա­մար». «Փաստ» Նոր նախագծում կա՞ն հա­կա­սահ­մա­նադ­րա­կան իրա­վի­ճա­կի նա­խադ­րյալ­ներ. «Փաստ» ՈՒՂԻՂ. Խորհրդարանը հերթական նիստերն է հրավիրել. Օրակարգում 21 հարց է ՈՒՂԻՂ. Փաշինյանը մասնակցում է «Հանուն անտառների. գլոբալ ջանքերը եւ Հայաստանը» գագաթնաժողովին «Այս մարդ­կանց գի­տակ­ցու­թյան մեջ ժո­ղո­վուր­դը կրկին չկա». «Փաստ» Ին­տեր­նե­տա­յին ոլոր­տում վե­րահս­կո­ղու­թյան մե­խա­նիզ­մի ներդ­րու­մը հա­կա­սում է հան­րա­յին շա­հե­րին. «Փաստ» Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­գը մխրճվել է ան­ցու­մա­յին փու­լի ճահիճը. «Փաստ» «Ան­թա­քույց քվա­զի­քա­ղա­քա­կան են­թա­տեքստ ունե­ցող գոր­ծըն­թաց­նե­րը ոչ մի­այն չեն լու­ծում կու­տակ­ված խնդիր­նե­րը, այ­լև դրանք ավե­լի խո­ցե­լի են դարձ­նում». «Փաստ» ՀԱԿ-ը շահագրգիռ է, իսկ իրավաբաններն այլ կարծիք ունեն. «Փաստ» Եվրանեսթը կարևոր չէ, այլ հարց է շախմատը. «Փաստ» Գև­որգ Կոս­տա­նյա­նը Մոսկ­վա­յում հանդիպել է ՌԴ գլխա­վոր դա­տա­խա­զին. «Փաստ»
website by Sargssyan