Միջատների դաժան պատերազմներ. նրանք նաև կրակում են

Մենք գիտենք, որ...

Հասարակական կենսաձևն ու բանակային կազմավորումներով պատերազմելը, ինքնազոհությունը, կրակելը և այլն, բնորոշ են միայն մարդկանց։

Իրականում այդպես չէ։

Բանն այն է, որ գոյություն ունեն սոցիալապես կազմակերպված այնպիսի կենդանի օրգանիզմներ, որոնց վարքը շատ նման է մարդկային հասարակության կյանքին, և այդ արարածներն էլ են մշտապես պատերազմների մեջ։ Նման կյանք են վարում կրետները, մրջյունները, մեղուները, տերմիտները և այլ բազմաթիվ միջատներ։ Սրանք այն արարածներն են, որոնց համայնքում լինում է կոնկրետ աշխատանքի բաժանում՝ կան աշխատավորներ, կան զինվորներ, կա թագուհի և կան այլ մասնագիտության տեր առանձնյակներ, օրինակ՝ մեղուների մոտ թագուհուն սպասարկողներ, մրջյունների մոտ, այսպես ասած, անասնապահներ՝ լվիճներ աճեցնողներ, և այլն։ Գաղութներով ապրող այս միջատներից ամենահետաքրքիր կենսակերպը ունեն տերմիտները։ Տերմիտները (Isoptera) պատկանում են միջատների կարգին։

Մոտ են խավարասերներին և աղոթարարներին։ Տերմիտներին բնորոշ է հասարակական կենսաձևը և միևնույն տեսակի սահմաններում տարբեր «անհատների» բազմակերպությունը (սեռական և «կաստայական» բազմաձևություն)։ Նրանք ապրում են մի քանի հարյուրից մինչև մի քանի միլիոն միավորից բաղկացած համայնքներով, գետնափոր կամ վերգետնյա, մինչև 15 մ բարձրությամբ (որոշ արևադարձային տեսակներ) տերմիտաբներում։ Համայնքը կազմված է լինում էգից, արուից («թագավորական զույգ»), ապաճած սեռական գեղձերով երկսեռ խոշոր ու մանր «զինվորներից» և «աշխատավորներից»։

Աշխատավոր «անհատները» համայնքին ապահովում են սննդով և բույն են պատրաստում։ «Զինվորները» կատարում են պաշտպանական ֆունկցիա։ Աշխատավոր տերմիտների մարմնի երկարությունը 2-15 մմ է, «զինվորներինը»՝ մինչև 20 մմ։ Համայնքում զինվորների թիվը կարող է տարբեր լինել, սովորաբար դա համայնքի բնակիչների մի քանի տոկոսն է կազմում, չնայած կան տերմիտների տեսակներ, որտեղ զիվորներն անգամ համայնքի մեկ երրորդն են կազմում։ Զինվոր տերմիտները իրենցից ներկայացնում են որոշակի կաստա, նրանք չեն աշխատում, բայց պաշտպանում են տերմիտաբույնը թշնամիներից, հիմնականում՝ մրջյուններից։ Սրանց որոշ տեսակներ այնպիսի խոշորացած ծնոտներ ունեն, որ ունակ չեն անգամ առանց կողմնակի օգնության սնվել, այսինքն աշխատավոր տերմիտները նրանց նաև կերակրում են։

Տրոպիկական երկրներում բնակվող ռնգեղջյուր-տերմիտների զինվորները ունակ են անգամ «կրակել»։ Նրանք իրենց գլխի վրա ունեն հատուկ ելուն, որի միջոցով էլ թշնամու վրա կրակում են հատուկ պաշտպանիչ հեղուկով։ Որոշ տերմիտների տեսակների զինվորների մոտ խիստ զարգանում է թքագեղձը, ընդ որում՝ այդ թքագեղձով նա թունավոր հեղուկ է կրակում հակառակորդի վրա։ Հեղուկը դուրս է ժայթքում զինվորի գլխի վրա գտնվող հատուկ խողովակով, որը կոչվում է ֆոնտանելլա (դիմային անցք)։ Ծառաբներում համայնքներ ստեղծող տերմիտների զինվորներից որոշները հատուկ մեծ գլուխ ունեն, այնքան մեծ, որ հակառակորդի հարձակման դեպքում նրանք իրենց գլխով փակում են մանր մուտքերը՝ անհնար դարձնելով հակառակորդների ներթափանցումը բույն։ Իսկ եթե մուտքը շատ մեծ է, կամ հակառակորդը ինքն է հարձակման համար մուտք փորել, այդ դեպքում զինվորները կարծես թե շարք՝ ֆալանգա են կազմում և, իրենց շարքերով փակելով մուտքը, կատաղի կռիվ տալիս, իսկ այդ ժամանակ աշխատավոր տերմիտները նրանց թիկունքում մուտքը փակելու շինարարություն են իրականացնում։ 

Պարզ է, որ այս դեպքում ամբողջ ֆալանգան դատապարտված է կործանման, քանի որ բույն մտնելու հնարավորություն նրանք արդեն չեն ունենում։

Տերմիտների որոշ տեսակների մոտ ոչ էֆեկտիվ աշխատող կամ արդեն ծեր տերմիտների մարմնի վրա հաճախ առաջանում է տոքսիկ նյութերով լցված գոյացություն՝ «ուսապարկ», որը վտանգի առկայության դեպքում «պայթում» է ՝ մահաբեր նյութեր սփռելով թշնամիների վրա։ Նմանապես որոշ տերմիտ-զինվորների մոտ, որոնք կրակում են ֆոնտանելլաներից, այդ անցքը փակվում է, և արդյունքում պայթում է տերմիտի գլուխը՝ վնասելով հակառակորդին։ Սրա գիտական անվանումը սուիցիդալ ալտրուիզմ է, իսկ այդ տերմիտները կոչվում են «կամիկաձե-տերմիտներ»։ Երևի թե այս ինքնազոհներին կարելի է կոչել նաև մահապարտ-ահաբեկիչներ։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

Հայաստանի և Գերմանիայի ԱԳ նախարարությունների քաղաքական խորհրդակցություններ են անցկացրել Գյումրու թիվ 37 դպրոցի տնօրենն առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք է ստացել. գործն ուղարկվել է դատարան Հավատացած եմ, որ մարդ ապրում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ բացահայտումներ է անում, սովորում, արարում. Արմեն Սարգսյան Մարությանն առաջարկում է Երևանում թույլատրելի արագությունը իջեցնել մինչև 50 կմ/ժ Իրական թեժ օրեր Թբիլիսիում Արցախի նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել պարգևատրման արարողություն Մանվել Գրիգորյանի գործը քննող ներկայիս դատավորը բանիմաց ու լուրջ մասնագետ է. փաստաբան ՔԿՀ ծառայողներին կհատկացվի ավելի որակյալ հանդերձանք. նախագիծը կառավարության օրակարգում է Զինծառայողն ինքն իրեն պատճառել է մահացու հրազենային վնասվածք. ՔԿ Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն էժանացել է Խնդրում եմ ենթադրություններ չանել. Տիգրան Ուրիխանյանը՝ մանդատից հրաժարվելու մասին Փաշինյանն Արագածոտնի փոխմարզպետին ազատել է աշխատանքից Արմավիրի մարզում զինվորական պալիգոնից հիվանդանոց է տեղափոխվել 19-ամյա զինվորի դի Ահազանգ իշխանություններին. «Գազպրոմ Արմենիան» շարունակում է աչքաչափով տուգանել Թբիլիսիում բախումների հետևանքով գլխի շրջանում վնասվածքներ է ստացել Վրաստանի հայ քաղաքացի Հայկական ֆուտբոլը լուրջ ապագա է ունենալու. Արթուր Վանեցյան Արտադրողները չպետք է մոռանան սպառողների իրավունքների մասին Արշավիր Ղարամյանը նշանակվել է Արցախի Անվտանգությանխորհրդի քարտուղար ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 ՀՈՒՆԻՍԻ). Լե­նի­նի մար­մի­նը գաղտնի տե­ղա­փո­խվել է Տյու­մեն, հիմ­նադր­վել է Կաս­պերս­կու հա­կա­վի­րու­սա­յին լա­բո­րա­տո­րի­ան Ձեր­բա­կալ­ման ու կա­լա­նա­վոր­ման տար­բե­րու­թյուն­նե­րը
Այս իրը, որ փոքրիկ աղջկա մահվան պատճառ դարձավ, առկա է բոլոր ընտանիքներում. Այժմ մահացած փոքրիկի հայրը զգուշացնում է բոլո... Աղջիկը մազերը լվանալուց հետո ծածկեց փայլաթիթեղով և զարմացրեց լավագույն վարսավիրներին Թեստ. Պարզիր, թե ինչ է քեզ սպասվում մոտ ապագայում 11 միֆեր, որոնց հավատալով վնասում եք մազերը ու թույլ չեք տալիս երկարել դրանց Իննա Խոջամիրյանը Մոսկվայում անհամեմատելի համարձակ է հագնվում․ Երևանում նրան այս տեսքով երբևէ չեք տեսնի (լուսանկարներ) «Կարդացեք» ձեր ափերը և բացահայտեք ձեր մասին նոր գաղտնիքներ Լուիզա Ղամբարյանը ցույց է տվել իր մեծացած դստերը. գեղեցկուհի աղջիկն արդեն մայրիկի հասակին է Կաթվածից մեկ ամիս առաջ օրգանիզմը ձեզ նախազգուշացնող նշաններ կուղարկի. մի՛ արհամարհեք դրանք Ահա թե ինչու մուսուլմանները և հրեաները խոզի միս չեն ուտում. պարզվում է՝ դա պարզապես սնահավատություն չէ Ո՞ր խնձորը ձեզ ամենաշատը դուր եկավ. իմացեք՝ դա ինչ է նշանակում
website by Sargssyan