«Մար­զե­րում երի­տա­սարդ­ներն ունեն ոչ մի­այն զբաղ­վա­ծու­թյան, այ­լև ժա­ման­ցի կազ­մա­կերպ­ման խնդիր». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամն օրերս հրապարակել է կանխատեսում, որի համաձայն Հայաստանի բնակչությունն առաջիկա 6 տարվա ընթացքում կավելանա 15 հազարով, բայց մինչև 2050 թվականը կպակասի 150 հազարով: Կանխատեսումների հիմնական պատճառներն են ծնելիության ցածր գործակիցն ու արտագաղթը։

Պատմական գիտությունների թեկնածու, միգրացիոն հարցերով փորձագետ Միհրան Գալստյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշում է՝ իր կարծիքով, բնակչության թվի նվազմանը նպաստող առաջին գործոնը միգրացիոն տեղաշարժերն են: «Եթե հաշվի առնենք, որ առաջիկայում դառնալու ենք ԵՄ ասոցացման անդամ, այսինքն՝ եթե այդ սցենարը ստացվի, ապա կդյուրացվի նաև միգրացիայի խնդիրը, և բնակչությունը հանգիստ կարող է դուրս գալ երկրից, ինչն էլ հնարավորություն կտա, որ անվերադարձ միգրացիան որոշակի քանակով ավելանա: Երկրորդ գործոնը ժողովրդագրական վարքագծի արժեքային համակարգի փոփոխությունն է: Այսօր մեր ընտանիքների միջին թվաքանակի կրճատման խնդիր ունենք: Եթե նախկինում գյուղական բնակչության ընտանիքների միջին թվաքանակը մեծ էր՝ ընդհուպ մինչև 6 անդամ, ապա այսօր այդ ժողովրդագրական արժեքային համակարգը որոշակիորեն փոխվում է:

Կարող ենք ասել, որ ծնելիության թվաքանակի անկումն իր հերթին կարող է պատճառ դառնալ բնակչության թվի նվազման համար», ասում է Գալստյանը: 

Անդրադառնում ենք մարզերում առկա ժողովրդագրական ու միգրացիոն խնդիրներին: Օրերս ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի գործադիր ներկայացուցիչ Ծովինար Հարությունյանը տեղեկացրել էր, որ այս տարի մի քանի մարզում դեպոպուլ յացիա է արձանագրվել: Մասնավորապես՝ 2019 թվականի առաջին եռամսյակի տվյալներով՝ Լոռիում, Շիրակում, Սյունիքում, Տավուշում և Վայոց ձորում առկա է բացասական հավելաճ, այսինքն՝ մահացությունների թիվը գերազանցում է ծնունդների թվին: Պարոն Գալստյանից հետաքրքրվում ենք՝ որքանո՞վ է հնարավոր այս գործընթացը վերահսկել և կարգավորել:

«Միգրացիան բավականին բարդ կարգավորում պահանջող գործընթաց է, որովհետև այստեղ գործ ունենք ձգող և վանող գործոնների հետ: Եթե մարզերն ունեն վանող գործոններ, այսինքն գյուղատնտեսությամբ զբաղվելը, աշխատատեղերի բացակայությունը կամ գործազրկությունը, աղքատությունը, ապա քաղաքները, հատկապես Երևանը, ձգող գործոն են, քանի որ քաղաքներում հնարավոր է ինչ-որ աշխատանք գտնել: 

Սա որոշակիորեն միգրացիոն տեղաշարժերի պատճառ է դառնում երկրի ներսում, նաև՝ հանրապետությունից դուրս: Միգրացիան բարդ երևույթ է, բայց կարգավորման որոշակի մեխանիզմներ կարելի է կիրառել: Մարզերում, հատկապես սահմանամերձների մասին է խոսքը, երիտասարդության համար պետք է նորմալ պայմաններ ստեղծվեն:

Տեսեք, օրինակ՝ սահմանամերձ բնակավայրերի համար այսօր կառավարությունը բազմաթիվ հարկային արտոնություններ է սահմանել, սակայն մեր դիտարկումները ցույց են տալիս, որ զբաղվածության, ազատ ժամանցի կազմակերպման խնդիրները բավականին ծանր վիճակում են: Այն երիտասարդները, որոնք ապրում են մարզերում, ոչ միայն աշխատանքի, այլ նաև իրենց ազատ ժամանցի կազմակերպման խնդիր ունեն: Չկան, օրինակ, մշակութային օջախներ, կամ կան, բայց չեն աշխատում: Այս բոլոր հարցերին պետք է լուծում տալ՝ դրանով իսկ միգրացիոն գործընթացներում կարգավորման մեխանիզմներ կներդրվեն», - եզրափակում է մեր զրուցակիցը: 

Հ. Գ. Հիշեցնենք, որ դեռևս ամիսներ առաջ «Փաստն» անդրադարձել էր այս խնդրին՝ տեղեկացնելով, որ ստեղծվել է ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման խորհուրդ, որը գլխավորելու է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Այն ժամանակ ժողովրդագիր Ռուբեն Եգանյանը մեզ հետ զրույցում նշել էր, որ հարցերին լուծում տալու համար պետք է դրանց խորքային ուսումնասիրություն իրականացվի:

Մինչդեռ կարող ենք փաստել՝ սայլը տեղից չի շարժվում: Ոչ թե պետք է պարբերաբար երեխա ունեցողներին շահագրգռել ծննդյան միանվագ նպաստներով և դրանց բարձրացմամբ, ինչը ևս կարևոր է, այլ պայմաններ ստեղծել, որ նորաստեղծ ընտանիքները հեշտությամբ բնակարան ձեռք բերեն, կայուն աշխատանք ունենան, հակառակ դեպքում՝ ժողովրդագրական աղետը կթակի մեր դուռն ավելի շուտ, քան կանխատեսում են փորձագետները:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ մարզերում «Աթլետիկոն» ուժեղ էր «Օսասունայից» (տեսանյութ) Անցած շաբաթ հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 140 անգամ Մարինա Կառոնի. Պակասել է հացն աշխարհի... (Շաբաթօրյա ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից) Մարմնի 90 տոկոս այրվածքներով Այրվածքաբանության կենտրոն է տեղափոխվել միջին տարիքի մի տղամարդ Օֆելի Քոչարյան. Հեղափոխական տոնածառը (Շաբաթօրյա ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից) ՊԵԿ-ը հորդորում է սեղմ ժամկետներում իրականացնել մեքենաների մաքսային ձևակերպումը Մի քանի հարց մեր իշխանություններին. Շարմազանով Սահ­մա­նա­փա­կու­մը՝ առայժմ Ռու­սաս­տա­նի մի նահանգում «Արաբկիր» ԲԿ-ում երեխայի ծնողը գլխով հարվածել է բաժանմունքի վարիչներից մեկի դեմքին «Սա­հա­կյանց» ստու­դի­ա­յի պատ­մու­թյու­նը «վար­կա­բե­կիչ ապա­ցույց­ներ» հայ­թայ­թե­լու պատ­մու­թյուն­նե­րի շար­քից է Անդրանիկ Քոչարյանը փոխանցել է, որ լքեմ երկիրը, որովհետեւ Նիկոլը հրաման է տվել, որ ինձ բռնեն. Ռուբեն Հայրապետյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Հա­յաս­տա­նում բաց­վել է առա­ջին բա­ցօ­թյա սա­հա­դաշ­տը ԱՄՆ Սե­նա­տի կող­մից Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը ճա­նա­չող բա­նա­ձևի ըն­դու­նու­մը ճա­նա­պարհ է բա­ցում. «Փաստ» Օրվա խորհուրդը Կոռուպցիոն ռիսկերն այսօր էլ առկա են. «Փաստ» Ապարան-Քուչակ եւ Սեւան-Ծաղկունք ավտոճանապարհներին մեքենաներ են մնացել ձյան մեջ «Հա­յաս­տա­նում բո­լոր աս­պա­րեզ­նե­րում պրո­ֆե­սի­ո­նա­լիզ­մին պա­տե­րազմ է հայ­տա­րար­ված. ջար­դում են պե­տու­թյու­նը». «Փաստ» Մեղավորների փնտրտուք. ովքե՞ր են հաջորդները. «Փաստ» Kia-ն գրանցել է նոր լոգոտիպ
website by Sargssyan