Քա­ղա­քա­կան ուժը դա­տա­կան գոր­ծու­նե­ու­թյա­նը մի­ջամ­տե­լու գայ­թակ­ղու­թյուն ունի. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երեկ «Իրավական ուղի» հ/կ-ն տեղեկացրեց Վենետիկի հանձնաժողովի արձանագրության մասին, որտեղ կան ուշագրավ կետեր՝ կապված ՍԴ-ի շուրջ ստեղծվածի, ինչպես նաև վեթթինգի վերաբերյալ: Որո՞նք են հանձնաժողովի ազդակները, ի՞նչ հետևանք կարող է լինել: Խոսելով այս և մի շարք այլ հարցերի շուրջ՝ «Իրավական ուղի» հ/կ-ի համահիմնադիր, Էթիկայի հանձնաժողովի նախկին նախագահ Սիրանուշ Սահակյանը «Փաստի» հետ զրույցում նախ խոսեց այն դերի մասին, որն ունի հանձնաժողովը:

«Վենետիկի հանձնաժողովը ԵԽ շրջանակներում է գործում: Հանձնաժողովն այն հեղինակավոր, փորձագիտական կառույցն է, որը մասնագիտական լուծում պահանջող հարցադրումներում ճիշտ ուղղու վրա է դնում պետություններին՝ նպաստելով իրավական ռեֆորմներին: Բնականաբար, միջազգային կառույցներում քաջատեղյակ են, որ երբ քաղաքականության և իշխանության համար պայքար կա, ինստիտուտները կարող են աղավաղվել ու խեղաթյուրվել՝ հանուն քաղաքական խնդիրների»,-ասաց նա:

Հանձնաժողովի արձանագրության մեջ կային անցանկալի գնահատականներ, և Ս. Սահակյանը այդ հանգամանքով է պայմանավորում իշխանության կողմից դրանք հրապարակայնացնելու և դրանց շուրջ առողջ հանրային քննարկումներ գեներացնելու պատրաստակամության բացակայությունը:

Անցնելով բուն գնահատակններին և սկսելով վեթթինգի վերաբերյալ հանձնաժողովի գնահատականներից՝ մեր զրուցակիցը նշեց. «Վեթթինգն առանձնահատուկ համատեքստում կարող է արդյունքներ ձևավորել, բայց իր մեջ ավելի մեծ ռիսկեր ունի. երբ ինստիտուտները և այլ լուծումներ ժամանակի ընթացքում արդյունք չեն տալիս, միակ բացառիկ միջոցը վեթթինգն է դառնում: ԵԽ շրջանակներում չկան բազմաթիվ երկրներ, որոնք դատական համակարգի կայունացմանը կամ դրա նկատմամբ վստահության բարձրացմանը հասել են վեթթինգի ճանապարհով:

Ավելին՝ կայացած դատական համակարգ ունեցող երկրները վեթթինգի ճանապարհով չեն անցել: Եվ հայկական կոնտեքստը քննարկելով՝ հանձնաժողովը կարծիք է արտահայտել այն մասին, որ այն Հայաստանի համար օգուտներ չի տալու, և վեթթինգն այն արդյունավետ մոտեցումը չէ, որը կառողջացնի դատական համակարգը: Կարծում եմ՝ այս գնահատականը բնական էր այն տեսանկյունից, որ Հայաստանը դատական բարեփոխումների երկարատև փուլ է անցել և ինստիտուցիոնալ ճանապարհով հզորացրել է կարգապահական պատասխանատվության գործիքները:

Այսինքն, բոլոր այն դատավորները, որոնք հակված են իրավունք խախտելու, կարող են թույլ տալ չարամիտ և այլ խախտումներ, ապա կարգապահական ինստիտուտը ինքնամաքրելու հնարավորություն տալիս է: Իհարկե, հանձնաժողովը չէր կարող անտեսել այն հանգամանքը, որ Հայաստանն ունի բավականին զարգացած հայտարարագրման համակարգ՝ գույքի և եկամուտների մասով»:

Շեշտադրելով նաև շահերի հայտարարագրման ընդունված ինստիտուտի կարևորության մասին՝ մեր զրուցակիցն ընդգծեց. «Վենետիկի հանձնաժողովը շեշտադրել է վեթթինգի փոխարեն վերոնշյալ երկու ինստիտուտների ճիշտ գործարկման ճանապարհով դատական համակարգի բարեփոխման մասին: Մեծ հաշվով, Հայաստանը չունի այն նախադրյալները, որտեղ կարող է վեթթինգ կիրառվել: Հայաստանը ունի ավելի առողջ նախադրյալներ, և այդ բացառիկ միջոցը Հայաստանում օգտագործելու անհրաժեշտություն չկա: Հետևաբար, այստեղ արհեստածին են դիտարկվում վեթթինգի մասին քննարկումները և վեթթինգի միջոցով փոփոխության հասնելու ուղին»:

Անցում կատարելով նույն արձանագրության մեջ ՍԴ-ի վերաբերյալ գնահատականներին՝ Ս. Սահակյանը շեշտեց, որ հանձնաժողովը շղթայական կապի մեջ է գնահատել երևույթը: «Նախ՝ դիտարկել է, որ եղել է մի թեկնածու, որը դարձավ ՍԴ դատավոր: Ընդ որում՝ այդ առաջադրման և նշանակման գործընթացներում քաղաքականացվածության շատ տարրեր ընդգծվեցին. անկախ նրանից, թե թեկնածուն կոմպետենտության ի՞նչ աստիճան ուներ, խորհրդարանում հակված էին ոչ թե քննարկելու առաջադրված թեկնածուին, այլ խոսում էին ֆավորիտ հանդիսացող անձի մասին: Սա արդեն իսկ բացասական երևույթ էր, ինչին հաջորդեց ամեն գնով անձին դատավոր դարձնելը:

Իսկ հետո արդեն դատավոր դարձած անձը արեց մի հայտարարություն, որը մասնագիտական որևէ համայնք չէր կարող ընդունելի համարել: Եվ այստեղ հատկանշական էր, որ անձը իրավապաշտպանական համայնքում գործունեություն ծավալելով հանդերձ՝ իր հեղինակությունը ստորադասեց քաղաքական նկատառումներին և ստանձնեց նման հայտարարությամբ հանդես գալու համարձակությունը, որն իրավական հիմքեր չուներ: Վենետիկի հանձնաժողովի համար անցանկալի էր, որ դատավորը փորձում էր աղավաղել «աներկբա» և «հստակ» դրույթը, ինչն ահազանգ է, բայց շատ ավելի անհանգստացնող է, երբ գոյության իրավունք չունեցող մեկնաբանությունը քաղաքական մեծամասնության կողմից ողջունվում է:

Այսինքն, տեսնում են, որ գոյություն ունի քաղաքական մեծամասնություն և դատավոր ինտենսիվ կապի հարց, որովհետև մի անհեթեթ միտքը շրջանառվում է, իսկ քաղաքական մեծամասնությունը դրան սատարում ու շարունակություն է տալիս: Հաշվի առնելով քաղաքական մեծամասնության վերաբերմունքը այդ անհեթեթ մեկնաբանությանը՝ Վենետիկի հանձնաժողովը գտավ, որ դատարանների գործունեությանը միջամտելու վտանգ կա:

Ավելի զուսպ լինելու, այդ մեկնաբանության պատասխանատվությունը չստանձնելու փոխարեն քաղաքական մեծամասնությունը շատ պրոակտիվ ու աջակցող գտնվեց: Աջակցող դերի ուժով հետևություններ են կատարվում այն մասին, որ քաղաքական ուժը դատական գործունեությանը միջամտելու գայթակղություն ունի, և այստեղ առկա են վտանգներ»,-շեշտեց Ա. Սահակյանը: 

Իսկ թե ի՞նչ հետևանք կունենան հանձնաժողովի եզրահանգումները, «Իրավական ուղի» հ/կ համահիմնադիրը ընդգծում է. «Վենետիկի հանձնաժողովը ազդանշաններ է տալիս այն մասին, թե ժողովրդավարացման ճանապարհին մենք արդյո՞ք ճիշտ ուղեգծերով ենք գնում: Եթե տրվում է եզրակացություն, ըստ որի՝ փոխվում է ուղեգիծը, անհրաժեշտ օրենսդրական փոփոխություններում ներառվում են փորձագիտական կարծիքները, ապա սա առողջ երկխոսություն է: Եթե հանձնաժողովը տալիս է եզրակացություն, որ սխալ ընթացք կա, որն ամեն գնով շարունակվում է, այդ պարագայում մենք արդեն բախվում ենք քաղաքական որոշումների հետ, որտեղ ժողովրդավարական ինստիտուտները սկսում են ստորադասվել:

Բացի այդ, կան քաղաքական որոշ գործիչներ, որոնք Վենետիկի հանձնաժողովի անունը շահարկում էին այլ գաղափարներ առաջխաղացնելու համատեքստում: Այս մոտեցումը, կարծում եմ, որևէ պետության ներկայացուցչի պատիվ չի բերում: Բոլոր դեպքերում առողջ, հարգալից երկխոսության հարց կա, և հատկապես հեղինակավոր միջազգային կառույցի հետևում չի կարելի քաղաքական նպատակներ քողարկել»:

Ինչ վերաբերում է իշխանության այսօրվա մոտեցումներին՝ կապված դատական համակարգի հետ ու հարցին, թե որքանո՞վ են դրանք համարժեք հանձնաժողովի գնահատականներին, Ս. Սահակյանը նկատեց.

«Նախ՝ տեսնում ենք ԲԴԽ կազմի նորացում: Սա հասկանալի է, որովհետև եթե վեթթինգ տեղի չի ունենալու նոր ստեղծվող մարմնի միջոցով, պետք է զարգանան կարգապահական ինստիտուտները, իսկ կարգապահական հարցերով զբաղվում է ԲԴԽ-ն: Իսկ թե ովքե՞ր կլինեն ԲԴԽ-ում, խիստ կարևոր հարցադրում է դառնում իշխանության համար: Բացի այդ, հաշվի առնելով, որ հարցը կապվել է հայտարարագրման համակարգի հետ, որով այս պահին էթիկայի հանձնաժողովն է զբաղվում, բայց պետք է փոխարինվեր կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովով, երկրորդ կարևոր հարցադրումն այն է, թե ովքե՞ր են լինելու կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովում, որ հայտարարագրման համակարգի միջոցով կյանքի կոչեն, այսպես կոչված, վեթթինգի գաղափարը: Ազգային ժողովի կողմից առաջին ընթերցմամբ ընդունվել է «Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին ՀՀ օրենքի նախագիծը, ինչի մասին մեր հ/կ-ն ավելի վաղ հայտարարություն էր տարածել»:

Նշենք, որ առաջարկվող փոփոխություններով իշխող քաղաքական ուժը վերացրել է կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի թեկնածուների ընտրության մրցութային կարգը. «Առաջադրման այն գործընթացը, որը ներմուծված է փոփոխություններով, լուրջ հետընթաց է կոռուպցիայի դեմ պայքարի համակարգում: Մենք տեսնում ենք, որ մրցութային ընթացակարգը փոխարինվել է ուղղակի առաջադրմամբ, և ուղղակի առաջադրումը վերաբերում է հանձնաժողովի մեծամասնությանը. 3 անդամը, այդ թվում՝ նախագահը, և՛ առաջադրվելու, և՛ նշանակվելու են մեկ քաղաքական ուժի կողմից: Ստացվում է, որ ավելի կառավարելի է դառնում այդ կառուցը: Ես տեսնում եմ նաև այդ միտումը, որի բացատրությունը Վենետիկի հանձնաժողովի քննարկումների լույսի ներքո բոլորիս համար էլ հասկանալի է»:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

ԲՀԿ-ն և Գագիկ Ծառուկյանը պետք է լինեն հանրային պատվերը ձևակերպողը Իրանը կարող է դուրս գալ ՄԶՉՊ-ից. Զարիֆ Նիդերլանդների ԱԳ նախարարը պաշտոնական այցով կժամանի Հայաստան. նրան կընդունի նաեւ Նիկոլ Փաշինյանը Սյունիքի ոստիկանները ապօրինի որսի դեպք են բացահայտել․ վարազ որսած տղամարդը բերման է ենթարկվել Դոլարի փոխարժեքը նվազել է. եվրոն էժանացել է ավելի քան 2 դրամով «Մեզ ոչ ոք չի լսում»․ մսագործները դադարեցրին ակցիան, վաղը ճանապարհներ են փակելու Մարդու իրավունքների պաշտպանը վարույթ է սկսել մորթը սպանդանոցներում իրականացնելու հարցով Առաջարկվում է ծննդյան վկայականներում նշել երեխայի սեռը. ԱԺ-ն քննարկում է ԼՀԿ-ի օրինագիծը Հարոյանը մասնակցել է «Ուրալ»-ի ընկերական խաղին «Տրակտոր կբերենք, ճանապարհը կքանդենք»․ Շիրակի մարզի բնակիչները ճանապարհ են փակել (լուսանկարներ) ՈՒՂԻՂ. Վերջին հրաժեշտը՝ Գեորգի Կուտոյանին Սահմանին գազի գինը 2020-ին չի փոխվի. սպառողի համար սակագնի փոփոխություն նախատեսված չէ մինչև ապրիլ Կուտոյանի դիակի վրա բռնության հետքեր չեն հայտնաբերվել. Քննչական կոմիտե Այս տարվա ձյան տեղումների վրա լիմիտ է դրված. Գագիկ Սուրենյան Արթուր Ալեքսանյանը հաղթել է ադրբեջանցի մարզիկին Սթափվել է պետք, կանգ առնել է պետք. Արթուր Վանեցյան ՈՒՂԻՂ. Մսավաճառներն ու անասնապահները կրկին հավաքվել են Կառավարության մոտ Խորհրդարանն այս տարի առաջին անգամ նիստեր է գումարել. Օրակարգում 43 հարց է (ուղիղ) Գորիսում տուն է հրդեհվել. Դեպքի վայր է մեկնել 2 մարտական հաշվարկ Իջեւանում եւ Նոյեմբերյանում ձյուն է տեղում. Սյունիքում մերկասառույց է ու մառախուղ
Ռոզա Ֆիլբերգի ռոմանտիկ երեկոյան զբոսանքը (լուսանկարներ) Սիլվա Հակոբյանը մայրանալուց հետո իր տեսքին ուշադրույթուն չի դարձնում լուսանկարներում․ կարևորը դուստրն է Անժելա Սարգսյանը սիրահարվե՞լ է նա փոխել է սանրվածքը, մեծացրել շուրթերն ու աննկարագրելի գեղեցկացել (լուսանկարներ) Էլեն Հարությունյանը ցույց է տվել սիրելիի հետ ռոմանտիկ երեկոն, ծաղիկներն ու ջերմ համբույրը Անհավանական է․ այսքան գեղեցիկ ու ճաշակով Տաթև Սարգսյանը մի քանի տարի առաջ այսպիսի՞նն էր (լուսանկարներ) ԹԵՍՏ. Այն, ինչ տեսաք առաջինը, կբացահայտի ձեր ենթագիտակցության մեջ թաքնված գաղտնիքը Ձկներ, երկու կրակի արանքում կհայտնվեք․ հունվարի 20-ի աստղագուշակը Դարի ամենաշքեղ հարսանիքը. Նույնիսկ հարսի մեքենան է ոսկուց. Այսպիսի ճոխություն դուք հաստատ չեք տեսել Ինչի թագուհին եք դուք՝ ըստ ծննդյան ամսի Ինչի թագուհին եք դուք՝ ըստ ծննդյան ամսի
website by Sargssyan