Եր­կու ցու­ցա­նիշ, որ տնտե­սու­թյունն էա­պես փո­խե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն կտան. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Տնտեսությունն ունի իներցիոն բնույթ: Այս գնահատականը տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, վերահսկիչ պալատի հիմնադիր նախագահ Աշոտ Թավադյանինն է, ում հետ զրուցել ենք տնտեսության մեջ առկա մի շարք խնդիրներից և հնարավոր լուծումներից:

«Կառավարության ծրագրում նշված է, որ ՀՆԱ-ի աճի միջին տեմպը պետք է կազմի առնվազն 5 տոկոս: Կարծում եմ՝ այս տարի տնտեսական աճի ցուցանիշը հենց այդ շրջանակներում էլ կլինի: Հնարավոր է նաև ցուցանիշը գերազանցվի՝ կախված նրանից, թե ի՞նչ ազդեցություն կունենա արտաքին միջավայրը մեր տնտեսության համար: Օրինակ՝ Իրանի շուրջ առկա լարվածությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի վրա: Երկրորդ հանգամանքն այն է, թե ի՞նչ աստիճանի կլինի տնտեսության կարգավորման որակը»,«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Աշոտ Թավադյանը՝ կարևորելով հաջորդական քայլերի ձևավորման անհրաժեշտությունը:

«Համակարգված հաջորդական քայլերի ձևավորումը կնպաստի, որ մենք իսկապես տնտեսական էական զարգացում ունենանք: Իսկ տնտեսական էական զարգացման համար կարևոր է ոչ միայն համախառն ներքին արդյունքի աճը, այլև տնտեսության ընդհանուր կառուցվածքը, որի մեջ նշանակալի դեր ունեն պատրաստի արտադրանքի արտահանման էական աճն ու գործազրկության խնդրի լուծումը: Կարծում եմ՝ հաջորդական քայլերի խնդիրը լուծելու համար միջնաժամկետ ծրագրով արդեն պետք է հստակ նշվեն զարգացման նպատակները, ընդգծվեն նաև այն ցուցանիշները, որոնք ունեն նորմատիվ, ինչպես նաև կարգավորիչ դեր»,-շեշտեց մեր զրուցակիցը:

Ինչ վերաբերում է նվազագույն աշխատավարձերի, ինչպես նաև թոշակների բարձրացմանը՝ Ա. Թավադյանը մի քանի շեշտադրումներ արեց. «Մեր կարճաժամկետ կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ պետական բյուջեն կգերազանցի 3,5 միլիարդ դոլար ցուցանիշը: Սա դրական արդյունք է և որոշակի սոցիալական հարցեր լուծելու հնարավորություն է տալիս: Տնտեսության կարգավորումն էլ, իհարկե, հնարավորությունների արվեստ է. և՛ պետք է հաշվի առնել հնարավորությունները, և՛ ցույց տալ արվեստ: Կառավարությունը հնարավորություն կունենա աշխատավարձ բարձրացնել, բայց հարց է՝ դա կբավարարի՞, թե՞ ոչ:

Այստեղ ևս պետք է ընդգծել հաջորդական քայլերի անհրաժեշտության մասին. պետք է հաշվի առնել նաև միջին աշխատավարձը, միջին աշխատավարձի աճի տեմպը:

Աշխատավարձի, թոշակների, նվազագույն աշխատավարձերի բարձրացումը խրախուսելի ու ողջունելի են: Բայց հաշվի առնելով գնաճը և այն, որ սոցիալական բազմաթիվ խնդիրներ լայն շերտերի համար դեռ լուծված չեն, հուսանք, որ կառավարությունը չի սահմանափակվի այդ ամենով, ու հստակ աշխատանք կարվի: Այս առումով աշխատավարձի բարձրացման ճանապարհային քարտեզ է անհրաժեշտ՝ փոխկապակցված այլ ցուցանիշների հետ: Երիտասարդ գործընկերներիս պետք է խորհուրդ տամ, որ հատվածային լուծումներ չիրականացնեն՝ լուծումները համակարգային պետք է լինեն:

Ընդհանուր առմամբ, տեղային լուծումները տակտիկական բնույթ ունեն, իսկ մեզ ռազմավարական խնդիրների լուծում է պետք: Խոսքը թե՛ տնտեսական օրենսդրության, թե՛ նպատակային ցուցանիշների հստակ ձևավորման, թե՛ համապատասխան ճանապարհային քարտեզ ձևավորելու մասին է: Պետք է հստակ ձևակերպել, թե այդ ցուցանիշներին ինչպե՞ս ենք հասնելու և դրանց հասնելու պարագայում ի՞նչ խնդիրներ են լուծվելու»:

Անդրադառնալով հրապարակվող ցուցանիշներին ու այն հարցադրումներին, թե դրանք որևէ կերպ չեն արտացոլվում առօրյա կյանքում, Աշոտ Թավադյանն ընդգծեց. «Ընդհանրապես, կան ցուցանիշներ, որոնք մասնագիտական բնույթ ունեն: Օրինակ է ՀՆԱ-ի աճի ցուցանիշը, որն իր մեջ որոշակի սուբյեկտիվիզմ է պարունակում: Դրա համար չափազանց կարևոր է նաև նպատակային ցուցանիշների ամբողջ համակարգի ձևավորումը:

Շատ կարևոր է առևտրային հաշվեկշռի իրավիճակը: Առաջնահերթ դեր ունի իհարկե արտահանման գործոնը, քանի որ փոքր տնտեսություն ունեցող երկրի համար զարգացման հիմնական գործոնը արտահանման աճն է, և հատկապես պատրաստի արտադրանքի արտահանումը:

Մենք արտահանման աճի մասով որոշակի դրական ազդակներ ունենք, թեպետ դիվերսիֆիկացիայի լուրջ խնդիր կա: 2018թ. արտահանումը 

առաջին անգամ գերազանցեց 2,4 մլրդ դոլար ցուցանիշը: Ունենք արտահանման 9,8% աճ, ի դեպ՝ դեպի ԵԱՏՄ աճը կազմել է 27%: Առաջնահերթ նպատակ է արտահանում/ՀՆԱ հարաբերակցությունը հասցնել 50 տոկոսի, որը մոտ 6 մլրդ դոլարի շրջանակում է, այլապես մենք որոշակի խնդիրներ ենք ունենալու»:

 

Աշոտ Թավադյանը շեշտեց, որ նշվածի առումով ևս կարևոր են փոխկապակցված հաջորդական քայլերի ձևավորումը: «Երկրորդ խնդիրը զբաղվածության հարցն է: Մեզ մոտ գործազրկությունը դեռ 20 տոկոս է կազմում, ինչը լավ ցուցանիշ չէ: ՀՆԱ-ի աճի հետ միասին առաջնային ցուցանիշ են արտահանման աճն ու դրա կառուցվածքը, ինչպես նաև գործազրկության էական կրճատումը: Մինչև զբաղվածությունը 90 տոկոսի չհասցնենք, մենք որոշակի սոցիալական խնդիրներ ենք ունենալու:

Միայն զբաղվածության նման ցուցանիշով կարող ենք էապես ազդել միգրացիայի վրա: Նշված երկու ցուցանիշները տնտեսությունն էապես փոխելու հնարավորություն կտան: Հաշվի առնենք նաև այն, որ կենսամակարդակի բարելավումը դրական է անդրադառնում նաև կոռուպցիոն երևույթների բացառման վրա: Ընդհանրապես, կան ցուցանիշներ, որոնք ածանցյալ են, բայց ժողովուրդը առաջին հերթին հենց դրանց վրա է ուշադրություն դարձնում:

Հատկապես առաջին անհրաժեշտության ապրանքների գների, միջին աշխատավարձի, թոշակների, բանկային տոկոսադրույքների, զբաղվածության, միգրացիայի առումով:

Սրանք այն ցուցանիշներն են, որոնց հիման վրա են լայն շերտերը գնահատում այն նպատակային մակրոցուցանիշները, որոնք ներկայացվում են: Այս գործոնները հանրության համար միշտ առաջնային տեղում են, և կառավարող մարմինները դա պետք է հաշվի առնեն»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

Մսավաճառներն ու անասնապահները առավոտյան փակել են Վարդենիս-Երեւան միջպետական ճանապարհը Սիմոն Մարտիրոսյանը հավակնում է աշխարհի «Տարվա ծանրամարտիկ» կոչմանը Արցախում մահացած պայմանագրային զինծառայողը 4 անչափահաս երեխաների հայր էր (ֆոտո) Գոռ Մելիքյանը նշանակվել է բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ Կայացավ Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթի կիսաեզրափակիչ փուլի վիճակահանությունը ՈՒՂԻՂ. «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը շտապ ասուլիս է հրավիրել Երևանում կրակել են դատավոր Տաթեւիկ Գրիգորյանի աշխատասենյակի պատուհանին Փաշինյանը խոստացավ անդրադառնալ ԱԱԾ նախկին տնօրենի մահվան թեմային Վանաձորում 23-ամյա երիտասարդը, իմանալով իր կնոջ հղի լինելու մասին, պահանջել է բնակվել իր հետ, մերժվելով՝ դանակահարել է ՈՒՂԻՂ․ զրույց քաղաքացու հետ. ամանորյա պետական ծախսեր. Նիկոլ Փաշինյան Կուտոյանն ակնարկել է, որ ապրել չի ուզում ԱԺ-ում մեկնարկել է հերթական նիստը. ՈՒՂԻՂ Սոթք-Քարվաճառ ճանապարհը դժվարանցանելի է բոլոր մեքենաների համար. Սյունիքի ճանապարհներին մերկասառույց է Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ ընդամենը երկու մարզում Հայաստանի համար Իրանը եւ ԱՄՆ-ը կարեւոր գործընկերներ են․ Շավարշ Քոչարյան ՀՀ Նախագահը վերահաստատել է 2021 թ. ՎԶԵԲ տարեկան ժողովը հյուրընկալելու Հայաստանի առաջարկը Կատարի ներդրումային հիմնադրամը հետաքրքրված է Հայաստանի հետ տնտեսական կապերի զարգացմամբ Եվրոպական ներդրումային բանկը կշարունակի խիստ սահմանափակել Թուրքիայի վարկերը Դժբախտ պատահարի հետևանքով պայմանագրային զինծառայող է մահացել Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Կոտայքի մարզում
Ի՞նչ կարող են ափի այս գծերն ասել սիրային կյանքի մասին. եթե դրանք համընկնում են, հիանալի բան կիմանաք ձեր մասին 152 սմ հասակ ունեցող աղջիկն իր նկարազարդումների միջոցով ցույց է տվել ցածրահասակ լինելու բոլոր առավելությունները (Photo) ... Իմանալով այս 9 խորամանկ հնարքների մասին՝ պետք չի լինի մազերն ամեն օր լվանալ Ցուլեր, հնարավոր են մանր անախորժություններ և դժվարություններ․ հունվարի 22-ի աստղագուշակը 7 օր, 7 բաժակ. վերացրեք որովայնի ճարպերը Ո՞ր ամսին եք ծնվել և ի՞նչ է դա պատմում Ձեր մասին. 99% ճշտգրտություն Հսկայական անակոնդային գտան մահացած, իսկ թե ինչ հայտնաբերեցին նրա ներսում... Նորածինների՝ Հայաստանում ամենատարածված թոփ 40 անուններն ըստ սեռերի. Իսկ ո՞ր տեղում էր Ձեր երեխայի անունը ԹԵՍՏ. Հապա բռունցք արե՛ք, իսկ այժմ նայեք նկարին. ձեր բռունցքը շատ բան կպատմի ձեր մասին Փետրվարին Հորոսկոպի այս 3 նշանները ամենահաջողակներն են լինելու
website by Sargssyan