Հա­յաս­տա­նը Եվ­րո­մի­ու­թյան և ԵԱՏՄ-ի մի­ջև ընտ­րու­թյան հար­ցում ընտ­րեց ՀԱՊԿ-ը

eurasia.expert-ը «Եվրամիության հետ «Արևել յան գործընկերության» 10 տարին. դասեր Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի համար» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Բաթումում տեղի ունեցած «Արևել յան գործընկերության» երկրների համաժողովում Եվրախորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկը հայտարարել էր, որ ԽՍՀՄ-ի փլուզումը ունեցել է ահռելի դրական ազդեցություն Վրաստանի, Լեհաստանի և Կենտրոնական ու Արևել յան Եվրոպայի երկրների համար: Նա նաև հայտարարել է , որ Եվրամիությունը փորձում է Անդրկովկասը «քաշել» իր ազդեցության գոտի:

Արդեն շուրջ 10 տարի է, որ անդրկովկասյան երեք պետությունները ընտրել են Արևմուտքի հետ համագործակցության ուղին, և այդ պայմաններում «Արևել յան գործընկերության» ծրագրի տասնամյակին նվիրված Բաթումում կայացած համաժողովը վերածվել էր կարևոր քաղաքական սիմվոլի: Եվրոպայի համար Թբիլիսին առանձնահատուկ է, նա համարվում է «Արևել յան գործընկերության» առաջամարտիկ, և պատահական չէ, որ հենց նա է Անդրկովկասում առաջինը ստացել քաղաքացիների՝ շենգենյան գոտու երկրներ առանց մուտքի արտոնագրի այցելությունների թույլտվություն, և հենց նա է իր ստրատեգիական նպատակը համարում ոչ միայն ՆԱՏՕ-ի, այլ նաև Եվրամիության մեջ մտնելը:

Այնուամենայնիվ, չնայած համաժողովում հնչած՝ ապագայի լավատեսական մտքերին, քննարկումից դուրս մնաց ամենակարևոր՝ կովկասյան ուղղությամբ «միացյալ Եվրոպայի» արդյունավետ քաղաքականության իրականացման հարցը: Բանն այն է, որ «Արևել յան գործընկերության» 10-ամյա աշխատանքը անդրկովկասյան երեք պետությունների հետ տվել է երեք տարբեր արդյունք: Վրաստանի դեպքում ստրատեգիական ընտրություն դեպի Եվրամիություն, իսկ Ադրբեջանի և Հայաստանի դեպքում` տարբեր ուղղվածության սելեկտիվ կոոպերացիա: Հայաստանը մոտ էր ասոցացման համաձայնագիրը ստորագրելուն, բայց դա չեղավ, և Արևելքը, ինչպես միշտ, դրանում մեղադրեց Մոսկվային: Բայց կան կարևոր նրբություններ: Ինչ-որ իմաստով կարելի է արձանագրել, որ Ուկրաինայի օրինակը Հայաստանի համար է, որը ստորագրեց համաձայնագիրը և ստացավ արդյունք:

Հայաստանը չէր կարող առանձնանալ Ռուսաստանից առանց անվտանգության առումով ինչ-որ փոխհատուցում ստանալու: Իհարկե, պայմանագրի ստորագրումը որոշակի տնտեսական դիվիդենտներ կբերեր, բայց դա չէր կարող երաշխավորել Երևանի դիրքորոշման պահպանումը Ղարաբաղի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հարցում: Արդյունքում Երևանը ընտրեց ԵԱՏՄ-ն կամ Ռուսաստանը, որպես երկրի անվտանգության պահպանման ավելի հուսալի գործընկեր: Հայաստանում անգամ հումոր կա. «Հայաստանը Եվրամիության և ԵԱՏՄ-ի միջև ընտրության հարցում ընտրեց ՀԱՊԿ-ը»: Այնուամենայնիվ, անգամ դա չխանգարեց Երևանին շարունակել համագործակցությունը «Արևել յան գործընկերության» շրջանակներում: 

Ադրբեջանը, ինչպես մինչև 2013 թվականը, այնպես էլ Ուկրաինայի ճգնաժամից և Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև դիմակայության նոր փուլ սկսվելուց հետո էլ հավատարիմ է մնացել Եվրամիության հետ փոխշահավետ համագործակցության սկզբունքին: Նրանց միջև բանակցությունների «եվրոպական արժեքային» բովանդակությունը միշտ էլ եղել է երկրորդ պլանում: Այս իմաստով ուշագրավ է այն, որ 2018 թվականի հուլիսին Եվրամիությունը և Ադրբեջանը ձեռք են բերել պայմանավորվածություններ չորս գործընկերային առաջնահերթություններով՝ պետական կառույցների ամրապնդում և լավ կառավարում, տնտեսական զարգացում և շուկայական հնարավորություններ, էներգաարդյունավետություն և մոբիլություն: Այստեղ պետք է նշել, որ երկու կողմերի համար այնպիսի զգայուն հարցերը, ինչպիսիք են մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և ղարաբաղյան կարգավորումը, առաջնահերթությունների մեջ չեն մտնում:

2019 թվականի ապրիլին Եվրամիության արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով գերագույն հանձնակատար Ֆեդերիկո Մոգերինին, մեկնաբանելով «Եվրոպա-Ադրբեջան» համագործակցության խորհրդի նիստի արդյունքները, հայտարարել է, որ «ի տարբերություն Եվրամիության հետ ասոցացման համաձայնագրեր ստորագրած Ուկրաինայի, Վրաստանի և Մոլդովայի, Ադրբեջանը, լինելով նավթով ու գազով հարուստ երկիր, հավատարիմ է Եվրամիության հետ շատ սերտ և հավասար հարաբերություններ զարգացնելուն» (մեր ժամանակների համար հազվադեպ անկեղծություն): 

Հենց դա է պատճառը, որ Բաքվի և Բրյուսելի միջև համաձայնագրի կնքման շուրջ բանակցությունները դեռ շարունակվում են, չնայած ստորագրման ժամկետների մասին բազմիցս է հայտարարվել: Կովկասի բոլոր երեք երկրներն էլ ունեն տարբեր դիրքորոշումներ Եվրամիության հետ համագործակցության վերաբերյալ: Վրաստանը Բրյուսելում տեսնում է մի ուժ, որը կարող է օգնել լուծել երկրի տարածքային ամբողջականության խնդիրը: Տարածաշրջանային մեկուսացման պայմաններում գտնվող Հայաստանը ձգտում է դիվերսիֆիկացնել տնտեսական կապերը առանց Ռուսաստանի հետ ռազմավարական դաշինքի խախտման: Ադրբեջանը ավելի շատ կողմնակից է գործնական կոմերցիոն մոդելի, առանց մարդու իրավունքների և քաղաքացիական ազատությունների խստիվ պարտավորությունների ընդունման:

Այսպիսով, «Արևել յան գործընկերության» ծրագրի իրականացումը մեկ ստանդարտով առնվազն խնդրահարույց է, եթե ոչ անիրականանալի: Եվ եթե որոշների համար այդ ծրագրի «զսպման» ունակությունը կարևորագույն գերակայությունն է, ապա մյուսների համար կարևոր է անվտանգության երաշխիքները կամ շահավետ տնտեսական համագործակցության հնարավորությունը:

Կամո Խաչիկյան

 

Անցած շաբաթ հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 140 անգամ Մարինա Կառոնի. Պակասել է հացն աշխարհի... (Շաբաթօրյա ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից) Մարմնի 90 տոկոս այրվածքներով Այրվածքաբանության կենտրոն է տեղափոխվել միջին տարիքի մի տղամարդ Օֆելի Քոչարյան. Հեղափոխական տոնածառը (Շաբաթօրյա ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից) ՊԵԿ-ը հորդորում է սեղմ ժամկետներում իրականացնել մեքենաների մաքսային ձևակերպումը Մի քանի հարց մեր իշխանություններին. Շարմազանով Սահ­մա­նա­փա­կու­մը՝ առայժմ Ռու­սաս­տա­նի մի նահանգում «Արաբկիր» ԲԿ-ում երեխայի ծնողը գլխով հարվածել է բաժանմունքի վարիչներից մեկի դեմքին «Սա­հա­կյանց» ստու­դի­ա­յի պատ­մու­թյու­նը «վար­կա­բե­կիչ ապա­ցույց­ներ» հայ­թայ­թե­լու պատ­մու­թյուն­նե­րի շար­քից է Անդրանիկ Քոչարյանը փոխանցել է, որ լքեմ երկիրը, որովհետեւ Նիկոլը հրաման է տվել, որ ինձ բռնեն. Ռուբեն Հայրապետյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Հա­յաս­տա­նում բաց­վել է առա­ջին բա­ցօ­թյա սա­հա­դաշ­տը ԱՄՆ Սե­նա­տի կող­մից Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը ճա­նա­չող բա­նա­ձևի ըն­դու­նու­մը ճա­նա­պարհ է բա­ցում. «Փաստ» Օրվա խորհուրդը Կոռուպցիոն ռիսկերն այսօր էլ առկա են. «Փաստ» Ապարան-Քուչակ եւ Սեւան-Ծաղկունք ավտոճանապարհներին մեքենաներ են մնացել ձյան մեջ «Հա­յաս­տա­նում բո­լոր աս­պա­րեզ­նե­րում պրո­ֆե­սի­ո­նա­լիզ­մին պա­տե­րազմ է հայ­տա­րար­ված. ջար­դում են պե­տու­թյու­նը». «Փաստ» Մեղավորների փնտրտուք. ովքե՞ր են հաջորդները. «Փաստ» Kia-ն գրանցել է նոր լոգոտիպ Մեկ կրա­կո­ցով եր­կու նա­պաս­տակ. «կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­գի դի­մադ­րու­թյան» պատ­ճառ­նե­րը. «Փաստ» Երբ փորձ է արվում ոչնչից ստեղծել «աննախադեպություն». «Փաստ»
website by Sargssyan