Տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին խնդիր­նե­րի լու­ծում­նե­րի փնտրտուք

russian.rt.com-ը ««Փափուկ ուժից» մինչև ռազմական համագործակցություն. ինչու է Վրաստանը մասնակցում Ադրբեջանի և Թուրքիայի համատեղ զորավարժություններին» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Ադրբեջանում մեկնարկել է Eternity-2019 («Հավերժություն-2019») հրամանատարաշտաբային զորավարժությունը, որին մասնակցում են նաև Թուրքիան և Վրաստանը:

Ըստ սցենարի, երեք երկրների զինծառայողները վարժվելու են տարածաշրջանային տնտեսական նախագծերի պաշտպանության իրականացման մեջ: Այն մասին, որ թուրք-ադրբեջանական համատեղ զորավարժություններին մասնակցելու է նաև Վրաստանը, հայտարարվել էր այս տարվա հունիսին՝ երեք երկրների պաշտպանության նախարարների հանդիպումից հետո:

Ըստ Պլեխանովի անվան տնտեսագիտական համալսարանի քաղաքագիտության և սոցիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, քաղաքագետ Անդրեյ Կոշկինի, Վրաստանն ակնկալում է, որ զորավարժություններին մասնակցելը կօգնի բարձրացնել իր բանակի հրամանատարական կազմի պատրաստությունը, և, բացի դա, ՆԱՏՕ-ի երկրորդ ամենահզոր բանակը Թուրքիայինն է, իսկ Վրաստանը ակտիվորեն ձգտում է այդ դաշինքին անդամակցել, և նման զորավարժությանը մասնակցելը Թբիլիսիի՝ նպատակին մոտենալու գործողություն կարելի է համարել:

Քաղաքագետը նաև կարծում է, որ Վրաստանը ինքնին հազիվ թե այդ զորավարժությունների առաջատար մասնակիցն է՝ հաշվի առնելով նրա զինված ուժերի ցավալի վիճակը, իսկ ինչ վերաբերում է Ադրբեջանին, ապա նա Հայաստանի հետ հարաբերությունների դժվարությունների համատեքստում իր տարածաշրջանային խնդիրների լուծում է փնտրում այնպիսի ուժեղ խաղացողի հետ, ինչպիսին է Թուրքիան, և ռազմական փոխգործակցությունը թույլ է տալիս նրան ցույց տալ, որ Ադրբեջանը միայնակ չէ և կարող է ստանալ արտաքին աջակցություն:

Բաքվի և Անկարայի հետ միասին զորավարժություններին մասնակցելու պաշտոնական Թբիլիսիի որոշումը ոչ միանշանակ արձագանք է առաջացրել Վրաստանում: Ինչպես հայտարարել է Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդ Շալվա Նաթելաշվիլին, Դավիթ-Գարեջի վանական համալիրի հետ կապված Ադրբեջանի գործողությունների ֆոնին դա հավասարազոր է Վրաստանին և նրա պատմությանը վիրավորանք հասցնելուն:

Սևծովյան-կասպյան տարածաշրջանի սոցիալական և քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Վլադիմիր Նովիկովը rt.com– ին տված հարցազրույցում բացատրել է, որ վրացական քաղաքական վերնախավի շրջանում ոչ պարզ վերաբերմունք է ձևավորվել Ադրբեջանի հանդեպ: 

Փորձագետի կարծիքով, Ադրբեջանի նկատմամբ անվստահության հիմքը ոչ այնքան սահմանային հարցերն են, որքան Բաքվից էներգետիկ լիովին կախվածության վախը:

Ըստ նրա, արդեն այսօր իսկ վրացական կողմը զգում է ադրբեջանական էներգակիրների մատակարարումներից կախվածությունը, և ակնհայտ է, որ այժմ Թբիլիսիում առկա է որոշակի հակամարտություն վառելիքի մատակարարման ադրբեջանական կողմնորոշման կողմնակիցների և նրանց հակառակորդների միջև:

Հիշեցնենք, որ վրաց-ռուսական հարաբերությունների ճգնաժամի պայմաններում Թբիլիսին հրաժարվել է ռուսական գազ ներկրելուց և սկսել է մեծացնել ադրբեջանական էներգակիրների մատակարարումները, ներառյալ ոչ միայն բնական գազը, այլ նաև նավթը:

Սակայն ժամանակի ընթացքում Վրաստանի ղեկավարությունը սկսել է կասկածել այս մոդելի արդյունավետության վրա: ԶԼՄ-ներն այս տարվա փետրվարին գրել էին, որ Գեորգի Քոբուլիան, որն այն ժամանակ զբաղեցնում էր Վրաստանի էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը, հայտարարել էր, որ էներգակիրների մեկ մատակարարի մենաշնորհը անընդունելի է: 

Ըստ Պրիմակովի անվան Միջազգային հարաբերությունների և տնտեսության հետխորհրդային երկրների հետազոտության կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Վլադիմիր Ավատկովի, Թուրքիայի համար անցանկալի է առճակատումը Բաքվի և Թբիլիսիի միջև:

Փորձագետը կարծում է, որ Անկարան շահագրգռված է այդ պետությունների միջև միասնության ամրապնդմամբ, որպեսզի վրացական տարածքով իր ապրանքներն ազատորեն տեղափոխվի թուրքական կողմից որպես «փոքր եղբայր» ընկալվող Ադրբեջան: 

Ավատկովը նշել է նաև, որ բացի դա, հարկ է հասկանալ, որ «Eternity-2019» զորավարժությունները նպաստում են տարածաշրջանում թուրքական ազդեցության տարածմանը:

Վերջին տասնամյակների ընթացքում Թուրքիան մեծ աշխարհաքաղաքական հավակնություններ է դրսևորում և ձգտում է ստեղծել իր ազդեցության գոտին` ընդունելով պանթուրքիզմի գաղափարները: 

Չնայած Վրաստանը թուրքալեզու երկրների շարքում չէ, սակայն հետաքրքրություն է ներկայացնում Թուրքիայի համար: Անկարան Վրաստանը տեսնում է որպես կամուրջ դեպի կարևոր դաշնակից` Ադրբեջանը, ինչպես նաև Կենտրոնական Ասիայի թյուրքալեզու երկրներ:

Անկարան Թբիլիսիի հետ համագործակցությունը չի սահմանափակում միայն ռազմական դաշտով, և նա այսօր Վրաստանի ամենամեծ առևտրային գործընկերն է: Միևնույն ժամանակ, թուրքական կողմը չի մոռանում իր «փափուկ ուժը» կիրառել Վրաստանի հանդեպ: Վրաստանում ակտիվորեն գործում են թուրքական տարբեր պետական և հասարակական կազմակերպություններ:

Թուրքական կողմի համար առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում վրացական այն շրջանները, որտեղ մահմեդականները մեծամասնություն են կազմում. օրինակ՝ այդպիսին է Աջարիան:

Աջարիան ժամանակին եղել է Օսմանյան կայսրության կազմում և այսօր դարձել է ոչ միայն Անկարայի մշակութային նախագծերի հասցեատերը, այլ նաև թուրքական ներդրումների հիմնական ստացողը:

ԶԼՄ-ների տեղեկություններով, թուրքական ֆինանսական ներարկումների ծավալը հասնում է ինքնավարություն մուտք գործող ընդհանուր արտաքին ներդրումների 90% -ին:

Մինչ Թբիլիսին բողոքում է «ռուսական ագրեսիայի» և «օկուպացիայի» դեմ, թուրքական ազդեցությունն ավելի ու ավելի է զգացվում հարավ-արևմտյան Վրաստանում, և Աջարիան վերածվում է թուրքական տարածքի:

Ըստ Վլադիմիր Նովիկովի, եթե տարածաշրջանում Թուրքիայի ներկայությունը մեծանա, հավանական է, որ հետագայում Անկարան կարողանա ազդել այլ երկրների հետ հարաբերությունների՝ Թբիլիսիի քաղաքականության վրա և նույնիսկ կարող է դե ֆակտո ստեղծել պրոտեկտորատ վրացական այնպիսի տարածքներում, ինչպիսին է Աջարիան:

Վլադիմիր Ավատկովն էլ կարծում է, որ ներկայումս Վրաստանը, Թուրքիային դարձնելով ամենամեծ ներդրող ու առևտրային գործընկեր, այդ կերպ փորձում է նվազեցնել Ռուսաստանի ազդեցությունը, բայց չի հասկանում, որ երկարաժամկետ հեռանկարում դա վտանգավոր ռազմավարություն է անգամ վրացական պետականության պահպանման տեսանկյունից:

Կամո Խաչիկյան

 

Թրամփը պետք է հետեւի Սենատի օրինակին եւ ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը․ Սամանտա Փաուեր Մնացականյանի հետ բանակցություններում քննարկվում են «կոնկրետ եւ իրական պահեր»․ Մամեդյարով Սենատոր Ռոբերտ Մենենդեսը, խոսելով Հայոց ցեղասպանության մասին, չի կարողացել թաքցնել արցունքները Շիրակի փողոցի 88/1 շենքի բնակիչները բողոքի ցույց են անում․ պնդում են՝ անմարդկային պայմաններում են ապրում Ոստիկանները երեք միլիոն դոլար են գտել խոզի հում թիակներով տակառի մեջ ԱՄՆ Սենատը միաձայն ընդունել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձեւը Առողջապահության նախարարությունը Արտյոմ Սմբատյանի ապօրինի պաշտոնավարման մեղքը բարդում է վարչապետի վրա.«Փաստինֆո» ՀՀ ԶՈՒ պատվիրակությունը մեկնել է ՌԴ Ոստիկանները բացահայտել են Դիլիջանում հրազենի գործադրմամբ տեղի ունեցած դեպքը Թունավորում` Փարաքարում ԱԺ պատգամավորները հավանության են արժանացրել ավելի քան 120 մլն եվրոյի վարկային համաձայնագրերի վավերացումը Ազգային ժողովը հավանություն տվեց մի շարք օրենսդրական փոփոխությունների Հայաստանին կտրամադրվի 45,8 մլն եվրո վարկ. ֆիննախ Կալանավորված կոռուպցիոներների բացակայությունը ոստիկանությունում եւ ԱԱԾ-ում մտորելու տեղիք է տալիս. իրավապաշտպան ՀՀ-ի հայտը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում Ստեղծվել է ձմեռային զորակոչի ընթացքում քաղաքացիների դիմումների և բողոքների քննարկման հանձնաժողով Դոլարի փոխարժեքը նվազել է Կարդացեք հայ գրականություն, այն կարդալու համար է, ոչ թե Կիբեռնետիկայի ֆակուլտետում դասավանդելու․ Փաշինյան Արտակ Դավթյանը մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ «Նիկոլի այսօրվա հայտարությունը հող է նախապատրաստում կադրային նոր ջարդի համար»
website by Sargssyan