Հա­րյուր տա­րի առաջ կա­տար­ված սխա­լը կրկնվեց

versia.ru -ն «Կորցրին բարեկամական Թուրքիային. ինչպես էին ԽՍՀՄ-ում փորձում խորհրդային դարձնել Դարդանելի նեղուցը, Լիբիան և Իրանը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ յոթանասուն տարի առաջ՝ 1939 թվականին, սկսվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը:

Դրա արդյունքը ոչ միայն ֆաշիզմի պարտությունն էր, այլ նաև աշխարհի վերաբաժանումը: Համարվում է, որ պատերազմի հիմնական արդյունքը եղել է Եվրոպայի հաստատված կախվածությունը երկու գերտերություններից`ԱՄՆ-ից և ԽՍՀՄ-ից:

Այնուամենայնիվ, Ստալինը նախապես ծրագրել էր, որ Ասիայի և նույնիսկ Աֆրիկայի զգալի տարածքներ ևս պետք է մտնեն խորհրդային ազդեցության գոտի, որի շնորհիվ ԽՍՀՄ-ը մուտք կունենա դեպի իրանական նավթ, Կարմիր ծովի նավահանգիստներ և կունենա ռազմակայան Դարդանելի նեղուցում:

Քաղաքական սխալների պատճառով այդ պլանները չիրականացան, ընդհակառակը, դարձավ ավելի վատ: Աշխարհը պատերազմից հետո բաժանելու մասին Ստալինը սկսել էր լրջորեն մտածել դեռ 1943 թվականին Ստալինգրադի տակ գերմանացիների պարտությունից հետո, քանի որ պարզ էր, որ Գերմանիայի պարտությունը միայն ժամանակի հարց է:

Այդ մասին մտածում էին նաև դաշնակիցները: Արդյունքում 1943 թվականին Թեհրանում Ստալինի, Չերչիլի և Ռուզվելտի միջև տեղի է ունենում հայտնի համաժողովը: Ժպտալով միմյանց՝ երեք առաջնորդները հասկանում էին, որ իրենց առկա դաշինքը պատահական է, և իրականում իրենք թշնամիներ եղել են և կմնան:

Բանն այն է, որ այդ պահին Գերմանիան վերահսկում էր աշխարհի գրեթե մեկ երրորդը, և նրա անկման դեպքում գերմանական ազդեցության գոտիները անտեր էին մնալու: Ո՞վ էր դառնալու նրանց տերը: Ստալինը Թուրքիան համարում էր հեռանկարային «դաշտ»: Ինչու ոչ։ Չնայած Անկարան հայտարարել էր իր չեզոքությունը, բայց Բեռլինի հետ ուներ բարեկամության պայմանագիր:

Իհարկե, հետագայում Թուրքիան այն չեղարկել էր, սակայն չէր հարել հակահիտլերյան կոալիցիային: Արդյունքում, պետք էր Թուրքիային պատժել: 1945 թվականի մարտին Մոսկվան խզում է խորհրդա-թուրքական բարեկամության պայմանագիրը, որից հետո ԽՍՀՄ-ի արտաքին գործերի նախարար Մոլոտովը հայտնում է դաշնակիցներին և տեղեկացնում Անկարային, որ պետք է վերադարձնեն Կարսը, Արդվինը և Արդահանը, որոնք Լենինը, «ի նշան ընկերության և բարիդրացիական հարաբերությունների», տվել էր Թուրքիային, այսինքն, 1921 թվականին թուրքերը օգտվել են խորհրդային պետության թույլ կողմերից և խլել Խորհրդային Հայաստանի մի մասը, իսկ հայերը իրենց վիրավորված են զգում:

Բացի այդ, Մոլոտովը նշել էր, որ ԽՍՀՄ-ը մտադիր է իր վերահսկողության տակ առնել Բոսֆորն ու Դարդանելը և այնտեղ իր ռազմակայանը տեղակայել: Մոսկվան չէր կասկածում, որ թուրքերը տեղի կտան: Ի վերջո, ի պատասխան ի՞նչ կարող են անել նրանք:

Այնուամենայնիվ, հարյուր տարի առաջ կատարված սխալը կրկնվեց: 19-րդ դարի կեսերին ևս Նիկոլայ 1-ինը փորձել էր տիրանալ ռազմավարական նշանակություն ունեցող այդ նեղուցներին՝ մտածելով, որ Նապոլեոնի նկատմամբ տարած հաղթանակից հետո Եվրոպան պարտական է Ռուսաստանին և չի բողոքի:

Արդյունքում ամեն ինչ ավարտվեց Ղրիմի պատերազով և վատ: Եվ ահա, հիմա ևս Մեծ Բրիտանիան և Միացյալ Նահանգները միաձայն դեմ արտահայտվեցին։ Նորից ոչինչ, որ Մոսկվան միայն հող ուզեր, բայց նեղուցների դեպքում այլ հարց է:

Արդյունքում ԱՄՆ-ը որոշում է քաղաքական աջակցություն ցուցաբերել Թուրքիային, և նրա «Միսսուրի» ռազմանավը մտնում է Ստամբուլի նավահանգիստ: Որպես արդյունք, Մոսկվայում հասկանում են, որ չափը անցել են:

Հատկապես տհաճ անակնկալ էր Թուրքիայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին, քանի որ ոչ ոք չէր պատկերացնում, որ արևել յան պետությունը կարող է միանալ Հյուսիսատլանտյան դաշինքին, և, ի հետևանք, ԱՄՆ-ի ռազմաբազան կհայտնվի ԽՍՀՄ-ի հենց սահմանին:

Հավանաբար, կարելի էր փորձել սխալը շտկել, բայց չկար ինքնասպան, որը համարձակվեր Ստալինին ասել, որ Թուրքիայի վերաբերյալ իր որոշումը սխալ է եղել: ԽՍՀՄ-ի կողմից թուրքերի դեմ պահանջները պաշտոնապես մերժվել են Ստալինի մահից երկու ամիս անց:

Ավելի ուշ Խրուշչովը խոստովանել է, որ իրենք, հաղթելով գերմանացիներին, գլխապտույտ են ունեցել և որոշել, որ եթե նոտա տան՝ Դարդանելը իրենց կտան, սակայն դա հիմարություն է, քանի որ Դարդանելը Թուրքիա չէ, այլ պետությունների հանգույց է, և արդյունքում իրենք կորցրել են բարեկամական Թուրքիան: Թուրքական նախագծին համահունչ ծավալվում էր ԽՍՀՄ-ի մեկ այլ նախագիծ։ 

Այս դեպքում խոսքը Իրանի մասին էր։ Դեռևս 1941 թվականին ԽՍՀՄ-ը և Մեծ Բրիտանիան Իրանը գերմանական գործակալներից ազատելու նպատակով երկիր էին մտցրել զորքեր՝ փաստացի «խլելով» Իրանի համարյա կեսը։ Հետո նրանց միացել են նաև ամերիկացիները։ Բոլոր երեք տերություններին հետաքրքրում էր Իրանով անցնող ճանապարհային միջանցքը, որով Կարմիր բանակին «Ստուդենբեկկերներ» և «Վիլլիսներ» էին մատակարարվում։

Շուտով պարզվում է նաև, որ Իրանում նավթա-գազային հզոր պաշարներ կան։ Արդյունքում ԽՍՀՄ-ում որոշվում է իրականացնել մի օպերացիա, որի արդյունքում խաչ պետք է դրվեր ամերկացիների և անգլիացիների ներկայությանը Մերձավոր Արևելքում։ Բանն այն է, որ Իրանի հյուսիսում հիմնական բնակչությունը էթնիկ ադրբեջանցիներ էին, իսկ իշխանությունները ինտենսիվ կերպով փորձում էին այնտեղ արմատավորել պարսկերենը։

Արդյունքում առաջացել էր լարվածության օջախ, որը վերածվել էր զինված ապստամբության։ 1945 թվականի նոյեմբերին ապստամբներին ճնշելու ուղարկված Թեհրանի 1,5 հազարանոց զորքը անսպասելիորեն խորհրդային զորքերի շրջափակման մեջ է հայտնվում։ Այնուամենայնիվ, Իրանական Ադրբեջան ստեղծելու ԽՍՀՄ-ի փորձը ձախողվում է, քանի որ ԱՄՆ-ը և Մեծ Բրիտանիան չէին ցանկանում նոր խորհրդային պետության ստեղծում, և նրանք հայտարարում են Իրանից իրենց զորքերի դուրս բերման մասին, իսկ եթե ԽՍՀՄ-ը չի ցանկանում իր զորքերը դուրս բերել, ապա իրենք էլ դուրս չեն գա Եգիպտոսից, Սիրիայից, Հունաստանից և այլն։

Արդյունքում խորհրդային զորքերը ստիպված էին լքել Իրանը։ Ի դեպ, ամենաիրականը եղել է այն, որ խորհրդային կարող էր դառնալ Լիբիան։ Առաջ այն Իտալիայի գաղութն էր, իսկ պատերազմից հետո հարց էր դրված, թե ում պետք է պատկանի։

Այնուամենայնիվ, այն ևս բաժին չհասավ ԽՍՀՄ-ին։ Ըստ մի վարկածի, Ստալինը որոշել էր, որ այն շատ է հեռու և ԽՍՀՄ-ի համար դժվար կլինի պահպանել այն։

Կամո Խաչիկյան

 

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (15 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ)․ Խորհր­դա­րան մտնող պատ­գա­մա­վոր­նե­րին բա­ժա­նել են 25 կե­տից բաղ­կա­ցած մտա­հո­գու­թյուն­նե­րի ցանկ «Ծի­րա­նա­յին մե­ղե­դի­ներ». դու­դու­կի դա­րաշր­ջա­նը Խա­կա­սի­ա­յում «Գ.Ծառուկյան» հիմնադրամը Գեղարքունիքում ամփոփեց հայրենիքի պաշտպաններին նվիրված ծրագիրը Նո­րերն ար­դեն իսկ ցույց են տվել, որ իրենք ըն­դա­մե­նը «հի­նը քան­դող­նե­րի բրի­գադ» են և ունակ չեն ինչ-որ նոր բան կա­ռու­ցել Բնակարան, երկու մեքենա և եկամուտներ՝ աշխատավարձերից. «Փաստ» «Լե­թար­գի­ա­կան քունն» ու իռա­ցի­ո­նալ մո­տե­ցում­նե­րը. «Փաստ» «Ար­տա­քին աղ­բյուր­նե­րից ներգ­րավ­ված էժան վար­կա­յին մի­ջոց­ներն ուղղ­վե­լու են նախ­կի­նում վերց­ված ավե­լի թանկ վար­կա­յին մի­ջոց­նե­րը մա­րե­լուն». «Փաստ» «Գլո­բալ նա­խագ­ծե­րը բա­ցա­կա­յում են».կա­րև­որ գոր­ծոն­ներ, որոնք բյու­ջեի նա­խագ­ծում թույլ են ար­տա­հայտ­ված. «Փաստ» Իշ­խա­նու­թյուն­ներն անուղ­ղա­կի­ո­րեն խոս­տո­վա­նում են ներդ­րում­նե­րի բա­ցա­կա­յու­թյան փաս­տը. «Փաստ» Պո­պու­լիստ գոր­ծիչ­նե­րը որ­քան արագ են հայտն­վում երկ­րի ղե­կին, այդ­քան արագ էլ հե­ռա­նում են. «Փաստ» «Անինք­նավս­տա­հու­թյան դրսև­ո­րում, որ­ի պատճառը ճիշտ լու­ծում տա­լու ան­կա­րո­ղու­թյունն է». «Փաստ» Իսկ ՍԴ դատավորները կհամաձայնե՞ն. «Փաստ» Ե՞րբ կբարձրանա գազի գինը. «Փաստ» Սա­տա­նա­յի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան և ատե­լու­թյան մթնո­լոր­տի մա­սին. «Փաստ» Կմշակվի ուսուցիչների վերապատրաստման առցանց համակարգ Դիեգո Կոստան չի խաղա մի քանի ամիս Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն էժանացել է Բնակարաններ՝ աղետի գոտու մի շարք ընտանիքների. կառավարությունը հաստատեց նախագիծը ԶՈՒ-ում մարտավարամասնագիտական զորավարժություն եւ վարժանքներ են անցկացվել ԵԱՀԿ պատվիրակության և ԵՄ գրասենյակի ներկայացուցիչների հետ քննարկվել են շարժական պարեկային ծառայության կազմավորման հարցը
Ի՞նչ կլինի, եթե սոդան քսեք աչքերի տակ. դուք պարզապես կապշեք արդյունքից Օրգանիզմում հեղո՞ւկ է կուտակվում. կարդացեք՝ ինչպես ազատվել խնդրից Այն, ինչ չի կարելի ուտել սոված փորին, և փոխարենն ինչ ուտելիքներ ենք առաջարկում մենք Ոչ մեկս ապահովագրված չենք անցանկալի կապտուկներից. աղի շնորհիվ վերացրեք ցանկացած կապտուկ Ճապոնական գաղտնիքը. բրինձը կօգնի ձեզ երիտասարդանալ, վերացնել կնճիռները, կորյակները և դեմքի մաշկի հետ կապված ցանկացած խնդ... Ինչպես է օրգանիզմն օգնություն խնդրում. ուշադիր եղեք Ընդամենը 2-3 օր, և ձեր դեմքի սպիները, պզուկները, ուգրիները կվերանան․ hրաշք քսուք, որը պատրաստվում է տնային պայմաններում ... Ի՞նչ տեղի կունենա, եթե առավոտը սկսեք քաղցած վիճակում մեկ բաժակ գոլ ջուր խմելով․ բժիշկներ Թևատակերի մազերից ազատվելու 3 պարզ եղանակ առանց ածելիի և էպիլյատորի գործածման Կանաչ ընկույզը պաշտպանում է մի շարք հիվանդություններից․ բնական ըմպելիք, որը կօգնի յոդի պակասի և հիպոթիրոիզմի դեպքում
website by Sargssyan