Արցախի ՏԻՄ ընտրությունների ամփոփ քրոնիկոնը

Արցախի կառավարության որոշմամբ՝ սեպտեմբերի 8-ին Հանրապետության բոլոր 228 գործող համայնքներում տեղի են ունեցել տեղական ինքնակառավարման մարմինների հերթական ընտրությունները:

Վերջին անգամ ՏԻՄ ընտրություններ տեղի էին ունեցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, երբ ընդհանուր առմամբ 207 համայնքում նշանակված էին ընտրություններ: 2015 թվականի ընտրությունների օրը տվյալ 207 համայնքներում ընդգրկված 94377 ընտրողներից քվեարկությանը մասնակցել են 52787 ընտրողներ կամ նրանց ընդհանուր թվի  55,9 %-ը: 2017 թվականի փետրվարի 20-ին Արցախում համաժողովրդական քվեարկությամբ ընդունվեց նոր Սահմանադրություն, որով, մասնավորապես, ՏԻՄ-երի լիազորությունների ժամկետ էր սահմանվում 5 տարին: Ըստ Սահմանադրության պահանջի՝ փոփոխություն կատարվեց նաև ոլորտային «Տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքում՝ լիազորության ժամկետը, ինչպես նաև ՏԻՄ-երում ընտրվելու տարիքը շարադրելով նոր խմբագրությամբ: Այսպիսով, 2019 թվականի ՏԻՄ ընտրություններով ընտրված պաշտոնատար անձանց լիազորությունների ժամկետը 5 տարի է:  

2019թ. տեղական ընտրությունների նմասնակցելու իրավունք ունեցող քաղաքացիների թիվը, ըստ Ոստիկանության հրապարակած տվյալների, կազմել է 103310: Համաձայն ԿԸՀ նախնական ամփոփհաղորդագրության, ընտրությունների օրվա ժ. 20:00-ի դրությամբ, քվեարկությանը մասնակցել է 67342 ընտրող կամ ընտրելու իրավունք ունեցող բնակչության 65,4%-ը: Նշենք, որ ԸՕ-ն սահմանում է, որ ՏԻՄ ընտրությունները համարվում են կայացած, եթե մասնակիցների թիվը կազմում է ընտրելու իրավունք ունեցող բնակչության առնվազը 25 %-ը: Նկատի ունենալով, որ մի քանի ամիս անց՝ 2020 թվականի գարնանը, Արցախում անցկացվելու են համապետական՝ Նախագահի և խորհրդարանի համաժամանակյա ընտրություններ, ուստի ՏԻՄ ընտրություններից հանրային ակնկալիքը մեծէր, ինչը և բերեց նման բարձր մասնակցության: Բացի այդ՝ ընտրվելու գործընթացին ներգրավված անձինք և ուժերը նույնպես, կարելի է ասել, տարբեր եղանակներով (առաջին հերթին սոցիալական մեդիայով տարվող քարոզարշավի միջոցով) ընդգծել են տվյալ ընտրարշավը, ինչը նույնպես անդրադարձել է ընտրողների մասնակցության ծավալի վրա:

Վերլուծելով ԱՀ ԿԸՀ-ի հրապարակած ՏԻՄ ընտրությունների նախնական ամփոփագիրը՝ տեսնում ենք, որ ԱՀ թվով 12 քաղաքային համայնքներում ընտրված համայնքների ղեկավարներից 7-ը հանդիսանում են «Ազատ հայրենիք» կուսակցության անդամ (58.3%), իսկ մյուս 5-ը (41.7%), անկուսակցական են:

Ըստ տարածքների (շրջաններ և շրջանի կարգավիճակ ունեցող քաղաք Ստեփանակերտ), համայնքների ղեկավարների պաշտոնի համար առաջադրված թեկնածուների և ընտրված համայնքների ղեկավարների առումով պատկերը հետևալն է: Ստեփանակերտի քաղաքապետի պաշտոնի համար առաջադրված 5 թեկնածուներից 4-ը ինքնաառաջադրվել են, 1 թեկնածու առաջադրվել է «Ինքնություն և միասնություն» կուսակցության կողմից: Նախնական արդյունքներով քաղաքապետ ընտրվել է անկուսակցական Դավիթ Սարգսյանը: Ասկերանի շրջանի 42 համայնքների ղեկավարների պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների ընդհանուր թիվը կազմում է 83:

Ընտրված համայնքապետերից 12-ը (38.7%) նորընտիր է: Ընտրված համայնքապետերից 23-ը (54.7%) անկուսակցական են, 11-ը՝ (26.2%) «Ազատ հայրենիք» կուսակցության, 4-ը՝ (9.5%) Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության, 1-ը՝ (2.4%) ՀՅԴ անդամ:

Արցախյան ընտրությունների պրակտիկայում աննախադեպ դրություն է ստեղծվել շրջանի Բերքաձոր համայնքում, որտեղ առաջադրված ընդամենը 1 թեկնածուի՝ «Սասնա ծռեր» Արցախյան կուսակցության համակարգող Գեղամ Գրիգորյանի օգտին հաշվարկվել է 21 քվե՝ ընդհանուր առմամբ 87 քվեաթերթիկից: 60 ընտրող քվեարկել է այդ թեկնածուի դեմ, ևս 6 քվեաթերթիկ ճանաչվել է անվավեր:

Օրենսդրությունը նման դեպքերը մեկնաբանում է, որպես ընտրության չկայացում և իրավասու մարմնին տալիս ցուցում՝ նշանակելու նոր ընտրություն, որըտեղի կունենա արդյունքների վերջնական ամփոփումից հետո ընկած 40-օրյա ժամկետի վերջին կիրակի օրը (ամենայն հավանականությամբ՝ հոկտեմբերի 27-ին):

Շրջանի Արմենակավան և Խրամորթ համայնքներում ղեկավարների 2-ական թեկնածու ստացել են հավասար թվով առավելագույն կողմ քվեներ, իսկ այդ դեպքում ընտրական օրենսգիրքը սահմանում է վերահաշվարկի գործընթաց: Դրանից բացի, կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը սահմանել է նորմ, որով սահմանվում էանճշտությունների հաշվարկի արդյունքում քվեների նույն քանակիառկայության դեպքում համայնքի ղեկավարի որոշման կարգը: Հադրութի շրջանի 30 համայնքների ղեկավարների պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների ընդհանուր թիվը կազմում է 51: Ընտրված համայնքապետերից 16-ը (50.7%)  նորընտիր է: Համայնքապետերից 25-ը (83.3%) անկուսակցական են, 2-ը` «Ազատ հայրենիք» կուսակցության (6.6%), 2-ը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (6.6%) և 1-ը՝ ՀՅԴ (3.3%) անդամ: Մարտակերտի շրջանի 43 համայնքների ղեկավարների պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների ընդհանուր թիվը կազմում է 77: Ընտրված համայնքապետերից 19-ը (44.2%)  նորընտիր է: Համայնքապետերից 34-ը (79%) անկուսակցական են, 8-ը` «Ազատ հայրենիք» կուսակցության (18.7%) և 1-ը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (2.3%) անդամ: Մարտունու շրջանի 35 համայնքների ղեկավարների պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների ընդհանուր թիվը կազմում է 70: Ընտրված համայնքապետերից 20-ը (57.1%)  նորընտիր է: Համայնքապետերից 25-ը (71.4%) անկուսակցական են, 6-ը «Ազատ հայրենիք» կուսակցության (17.1%), 1-ը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (2.9%) և 2-ը՝ (5.7%) ՀՅԴ անդամ: Շրջանի Հերհեր համայնքում նույնպես 2 թեկնածու ստացել են հավասար թվով կողմ քվեներ, և այդ դեպքում ևս կիրառվում է Ասկերանի շրջանի նույնանման իրավիճակ գրանցած համայնքների մասով ընտրական գործընթացը: Շահումյանի շրջանի 16 համայնքների ղեկավարների պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների ընդհանուր թիվը կազմում է 23: Ընտրված համայնքապետերից 8-ը (50%) նորընտիր է: Համայնքապետերից 12-ը (75.3%) անկուսակցական են, 3-ը «Ազատ հայրենիք» կուսակցության (18.7%) և 1-ը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (6.3%) անդամ: Շուշիի շրջանի 7 համայնքների ղեկավարների պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների ընդհանուր թիվը կազմում է 12: Ընտրված համայնքապետերից 2-ը (28.6%) նորընտիր է: Համայնքապետերից 6-ը (85.7%) անկուսակցական են, իսկ 1-ը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (14.3%) անդամ: Քաշաթաղի շրջանի 54 համայնքների ղեկավարների պաշտոնների համար առաջադրված թեկնածուների ընդհանուր թիվը կազմում է 95: Ընտրված համայնքապետերից 23-ը (42.6%)  նորընտիր է: Համայնքապետերից 11-ը (20.3%) անկուսակցական են, 35-ը՝ «Ազատ հայրենիք» կուսակցության (64.8%), 3-ը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (5.5%) և 3-ը՝ (5.5%) ՀՅԴ անդամ: Շրջանի Արախիշ և Հակ համայնքներում նույնպես 2-ական թեկնածու ստացել են հավասար թվով կողմ քվեներ, և այդ դեպքում ևս կիրառվում է վերը նշած՝ համապատասխան ընտրական գործընթացը:

Ամփոփելով, արձանագրենք, որ նախնական տվյալներով՝ ընտրված 227 համայնքապետերից 137-ը (60.1%) անկուսակցական են, 65-ը՝ «Ազատ հայրենիք» կուսակցության (28.5%), 13-ը՝ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (5.7%) և 7-ը՝ ՀՅԴ (3.1%) անդամ: Եվս 5 համայնքում ընտրության արդյունքները վիճալի են և պահանջում են լրացուցիչ ընտրական միջոցառումներ:

2019թ. ՏԻՄ ընտրություններն առանձնացվում են նաև դիտորդական առաքելության նպատակով ՀՀ-ից ժամանած կազմակերպությունների գործունեությամբ և, ընդհանրապես, արցախյան ընտրապրոցեսներին հայաստանյան ոչ կառավարական հատվածի հասարակական կառույցների ակտիվ հետաքրքրվածությամբ: Բացի հասարակական կառույցներից, ընտրությունները դիտարկել են նաև հայաստանյան խորհրդարանականները: Բոլոր դեպքերում դիտորդների նախնական (սկզբնական) գնահատականները հուսադրող են՝ նկատված թերությունները կրում էին ոչ թե վերահսկողական, այլ ընտրական պրոցեսների նրբությունների չիմացության բնույթ:

Անդրանիկ Հարությունյան

Ուժային եռամարտի սեղմում հենարանից վարժության Հայաստանի առաջնության հաղթողները (ֆոտոռեպորտաժ) N1 ԻԴԵԱԼական Սյունիք. Սեփական երկրի կառուցումը բոլորիս պատասխանատվությունն է «Ուկրաինայում ծնվածները». Զապորոժիեի հայ համայնքը իրականացրել է ակցիա՝ նվիրված նացիստական զավթիչներից Ուկրաինայի ազատագրման օրվան (լուսանկարներ) Վարչապետը ծանոթացել է Արտաքին տնտեսական գործունեության սպասարկման կենտրոնի շինաշխատանքներին Արմեն Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել YPO անդամ գործարարների խմբի հետ Թուրքիան չի մոռանա Թրամփի նամակը. Էրդողան Քոչարյանի աջակիցները Մարությանին նվիրեցին Ռոբերտ Քոչարյանի գիրքը ՍԱՏՄ-ն կերակրի աղի նկատմամբ վերահսկողություն է սահմանել Հայ շախմատիստների արդյունքները երիտասարդների աշխարհի առաջնությունում «Ուզում ենք՝ գինը բարձրացնում ենք, չեք ուզում, գնացեք».Հարցը չլուծվելու դեպքում աշխատակիցները նոր ակցիաներ են խոստանում Նորմալ աշխատավարձ տալի՞ս են. Փաշինյանը՝ ավտոմաքսատանն աշխատող շինարարին Ադրբեջանը հրադադարի պահպանման ռեժիմը մեկ շաբաթում խախտել է ավելի քան 150 անգամ Բողոքի ակցիա Շենգավիթի շինանյութի շուկայում (ուղիղ) Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից Բակո Սահակյանը ներկա է գտնվել նռան փառատոնին (ֆոտո) Իջևանում 23-ամյա հարսը ծննդաբերել է մահացած պտուղ. հարազատները պտղի մահվան մեջ մեղադրում են բժիշկներին Աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան ինք­նու­թյու­նը որո­շե­լու հար­ցում Փա­շի­նյա­նը խճճվել է.որ­տե՞ղ են զար­գա­նում հիմ­նա­կան իրա­դար­ձու­թյուն­նե­րը Դաժան վթար Գեղարքունիքում. Opel-ը մի քանի պտույտ գլորվել է. 2 զոհերից մեկի դին գտել են կիսամոխրացած. կա 2 վիրավոր(ֆոտո) ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ)․ Ալա­վեր­դու պղնձա­ձու­լա­կան գոր­ծա­րա­նը դա­դա­րեց­րել է աշ­խա­տան­քը ՈՒՂԻՂ. Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Գյումրիում կառուցվող ավտոմաքսատուն
Երկվորյակները ևս մեկ անգամ կբախվեն ներքին արգելքին. Հոկտեմբերի 20-ի աստղագուշակը Ծնվել է Տիգրան Քեոսայանի և Մարգարիտա Սիմոնյանի 3-րդ երեխան Ինչպես Լիլի Մորտոյի սիրելիի երեխան փչացրեց հայրիկի ու Լիլիի ռոմանտիկ լուսանկարը Ինչո՞ւ են տղամարդկանց հագուստի կոճակները աջ կողմում, իսկ կանանցը՝ ձախ. գաղտնիք, որի մասին շատ քիչ մարդ գիտի Աննա Գրիգորյանն այնքան է տարված պարելով, որ անգամ չի նկատել, որ զգեստը թարս է հագել ու մոռացել է պիտակները հեռացնել Հորոսկապի 4 նշան, ում կյանքում մոտ ժամանակներս լուրջ փոփոխություններ տեղի կունենան Բենգալյան կրակի պատմությունը՝ Հին Հնդկաստանից մեր օրեր Եթե Հրուշ Մնոյանն այսքան նուրբ ու ճաշակով է հագնվում, ապա Մարինկա Խաչատրյանին ինչո՞ւ է տիկնոջ պես հագցնում Խոյերն այսօր տարօրինակ իրավիճակի մեջ կհայտնվեն․ հոկտեմբերի 19-ի աստղագուշակը Սուրճին փոխարինող 7 ուտելիք, որոնք ավելի օգտակար են և թարմացնող
website by Sargssyan