«Ան­կախ եկա­մուտ­նե­րի և ծախ­սե­րի թե­թև­ա­կի մե­ծա­ցու­մից, շատ խո­ցե­լի կող­մեր ունենք». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Կառավարությունն արդեն հավանություն է տվել «2020 թ. պետական բյուջեի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին, որով նախատեսվում է աճ թե՛ բյուջեի եկամուտների, թե՛ նաև ծախսերի մասով:

Տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը նախ նկատում է. ««Հավակնոտ» «աննախադեպ», «համարձակ» անունները ստացած նախկին բյուջեներից և ոչ մեկը չի բնութագրել նույն բյուջեների ամբողջ էությունը: 2020թ. բյուջեն այդ առումով ևս բացառություն չէ: 

Խնդիրն այն է, որ մենք մուտքային և ելքային մեծ հնարավորություններ չունենք: Այսինքն, պետության եկամուտները մեծ չեն, որ պետական գործառույթները բարձր մակարդակով իրականացվեն: 

2020 թվականի բյուջեն ևս այդպիսին է: Եվ սա անկախ այն հանգամանքից, որ թե՛ եկամուտների, թե՛ ծախսերի առումով չնչին ավելացում կա: 

Ի դեպ՝ եկամուտների ու ծախսերի ավելացումը նոր երևույթ չէ: 

Առհասարակ, յուրաքանչյուր տարվա բյուջե որոշակի չափով մեծ է եղել նախորդներից թե՛ ծախսերի, թե՛ եկամուտների կտրվածքով: 

Իսկ բյուջեի մեծությունը որոշվում է այն հանգամանքով, թե հարկային եկամուտներն ինչ հարաբերակցության մեջ են գտնվում ընդհանուր համախառն ներքին արդյունքի հետ: Այդ տեսանկյունից ՀՀ-ում ունենք չափազանց ցածր մակարդակ»:

Տնտեսագետը «Փաստի» հետ զրույցում շեշտեց, որ մեզ մոտ այդ հարաբերակցությունը տատանվում է 21-22 տոկոսի շրջանակում, իսկ կանոնակարգված երկրներում այդ ցուցանիշը ավելի քան 40 տոկոս է:

«Անկախ եկամուտների և ծախսերի թեթևակի մեծացումից, մենք շատ խոցելի կողմեր ունենք տարբեր ուղղություններով: 

Բնականաբար, գործադիր իշխանությունը հակված է ներկայացնել, թե 2020թ. բյուջեն աննախադեպ է, լավն է, այդուհանդերձ, այն սովորական, իներցիոն բյուջե է: 

Փաստորեն, մենք գործ ունենք մի տնտեսության հետ, որը շատ բարդ ու իներցիոն համակարգ է, և որտեղ շուտափույթ ժամանակահատվածում հնարավոր չէ հաջողություն ֆիքսել: 

Դա հնարավոր չէ առավել ևս այն պայմաններում, որոնք կան այս պահին: Մենք այսօրվա դրությամբ ունենք բյուջետային ընթացիկ ծախսերի գրեթե տասը տոկոս թերակատարում, ինչպես նաև 74-76 տոկոսի չափով կապիտալ ծախսերի թերակատարում: 

Այդ իրավիճակը նշանակում է, որ մենք չպետք է բարձրագոչ անվանումներ տանք նաև 2020թ. բյուջեին»,շեշտեց տնտեսագետը:

Նա ընդգծեց, որ առհասարակ յուրաքանչյուր բյուջեի 40-45 տոկոսը սոցիալական բնույթի ծախսերի համար է նախատեսվում. 

«Կենսաթոշակ, կրթություն, առողջապահություն և այլն: Քանի որ մեզ մոտ հնարավորությունները ճոխ ու մեծ չեն, փաստորեն, հիմնական եկամուտներն ուղղում են սոցիալական խնդիրների լուծմանը: 

Այդուհանդերձ, մենք սոցիալական բազմաթիվ խնդիրներ ունենք: Մասնավորապես՝ աղքատության մակարդակը մեզ մոտ չի փոխվում: 

Պաշտոնական տվյալներով, 32-34 տոկոս աղքատություն կա: 

Սակայն ավելի ցածր եկամուտների, հանրապետությունում առկա սոցիալական բևեռվածության պայմաններում աղքատությունն ավելի բարձր է՝ գրեթե 70 տոկոսի է հասնում: 

Այս համատեքստում յուրաքանչյուր բյուջե, այդ թվում՝ թե՛ 2020 թվականի, թե՛ տեսանելի ապագայի բյուջեները հազիվ կկարողանան սոցիալական որոշ հարցեր լուծել»:

Վարդան Բոստանջյանը շեշտեց, որ, մեծ հաշվով, ցանկացած պարագայում տնտեսական համակարգի զարգացումը մեծապես և ուղղակիորեն կապված է ներդրումների հետ:

«Բայց մեզ մոտ գոյություն ունի ներդրումների քաղց: Մեզ մոտ գրեթե հինգ անգամ պակասել են զուտ կապիտալ հոսքերը: 

Այսինքն, եթե անգամ օտարերկրյա ներդրումներ են իրականացվել, դրանցից ստացած շահույթը նորից Հայաստանից դուրս են հանել: 

Ստացվում է՝ դրանք հանրապետության համար առոչինչ են: 

Ընդհանուր առմամբ, զուտ շահույթը պայմանավորված է ներդրումներով: Եթե այս պարագայում մենք ունենք խոցելիություն, մնացած հարցերի մասին խոսելն ավելորդ է»,-հավելեց տնտեսագետը:

Տնտեսագետի հետ զրույցում անդրադարձանք նաև 2019թ. հունվար-օգոստոսի մակրոտնտեսական թվերին, մասնավորապես՝ տնտեսական աճին և տնտեսության ակտիվության ինդեքսին, որը կազմել է 7 տոկոս: Վարդան Բոստանջյանի խոսքով, կարելի է ասել, որ սա վատ ցուցանիշ չէ, բայց խնդիրն այլ է:

«Փոքր շրջանառության պարագայում մենք կարող ենք ֆիքսել մեծ թվեր: Այնքան փոքր է մեր երկրում շրջանառությունը, որ այդ թվերը բարձրաձայնելն ու դրանք աննախադեպ անվանելը ճիշտ չէ: 

Այդ մեծ թվերը դեռ դրական ծանրաբեռնվածության չափանիշ չեն: Իրականում դրական ծանրաբեռնվածությունը ենթադրում է այն, որ հասարակությունը ներառական կտրվածքով, թեկուզ փոքր չափերով զգում է, որ իր կենսամակարդակը բարելավվել է: 

Բայց, ցավոք, նման միտում Հայաստանում առայժմ չենք կարողանում տեսնել»,-եզրափակեց տնտեսագետը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

Սամվել Բաբայանը Արցախում Փաշինյանի համար հակակշի՞ռ է. «Փաստ» Նիկոլ Փաշինյանը սկզբում խայտառակեց ՀԱՊԿ-ը, հիմա էլ` ԵԱՏՄ-ն․ Հակոբյան Ուշացումներ դեղորայքի հարցում. սպասում են բաշխմանը. «Փաստ» Ծայ­րա­հե­ղու­թյու­նից ծայ­րա­հե­ղու­թյուն. «Փաստ» Արտաշատի ԲԿ-ն մինչ օրս սպասարկել է կորոնավիրուսով վարակված 537 պացիենտի Պարետի որոշմամբ՝ 24 ժամով կասեցվել է մի շարք տնտեսվարողների գործունեությունը Թալինի ոստիկանները շինանյութի խանութից կատարված գողության դեպք են բացահայտվել «Մանչեսթեր Յունայթեդը» երկարաձգել է Իգալոյի վարձակալությունը մինչև 2021 թվականի հունվար Տանձուտ համայնքում հաստատվել է կորոնավիրուսի առաջին դեպքն Աննա Հակոբյանի այցելության օրը. համայնքի ղեկավար Տիգրան Ավինյանը` սահմանափակումների ռեժիմին վերադարձի մասին Վրաստանը չի կարող բացել սահմանը Հայաստանից ժամանող զբոսաշրջիկների համար. Գամկրելիձե Երբ կբացվի օդային հաղորդակցությունը. փոխվարչապետը մանրամասներ հայտնեց Այսօր քննարկում էինք դիմակների կրման պայմանները խստացնելու հնարավորությունը. Վարչապետ Աշխարհահռչակ դոները՝ նաև Հայաստանում. Տերյան փողոցում իր դռներն է բացել «Ալի Բաբա» ռեստորանը Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել Գործարկվել է ՀՀ նախագահի՝ երեխաների համար նախատեսված կայքը Ղազախստանի նախագահն արագ ապաքինում է մաղթել Փաշինյանին «Բելառուսում փաշինյաններ ու զելենսկիներ չկան, այստեղ Մայդան չի՛ լինելու»․ Լուկաշենկո․ Belta Լոռիում ապօրինի ծառահատման դեպքեր են բացահայտվել Ամերիաբանկը գործնական ուսուցման հեռավար դասընթացներ կանցկացնի Գյումրիի ՏՏ կենտրոնի ուսանողների հետ
website by Sargssyan