Հա­յաս­տա­նը դե­ռևս չի մշա­կել տնտե­սա­կան զար­գաց­ման սթրե­սա­կա­յուն մո­դել. նոր պղպջակ­ներ են պայ­թում

eadaily.com-ը «Փաշինյանի տնտեսությունը. հորիզոնում նշմարվում է հիպոտեկային պղպջակի փչելու վտանգը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ արդեն երրորդ տարին անընդմեջ Հայաստանի տնտեսությունը ցույց է տալիս աճի դրական դինամիկա, որը Կարեն Կարապետյանի «իներցիայի» արդյունքն է: 2017 թվականին այն ժամանակվա վարչապետ Կարեն Կարապետյանի կառավարությանը հաջողվել էր զգալիորեն վերակենդանացնել տնտեսությունը: 

Բավականին կարճ ժամանակահատվածում նրա թիմին հաջողվել էր, բանկային ոլորտի «վարկային կատետրի» միջոցով տնտեսության մեջ ֆինանսական ռեսուրսներ ներմուծելով և ենթակառուցվածքների վրա կապիտալ ծախսերը զգալիորեն ավելացնելով, բեկել իրավիճակը դեպի կտրուկ աճ: 

Արդյունքում տնտեսական զարգացման խթանն այնքան ուժեղ էր, որ չնայած քաղաքական ցնցումներին, աճի իներցիան շարունակվել էր նաև 2018 թվականին: 

Այս տարի, երբ կառավարման բոլոր քաղաքական լծակները գտնվում են Փաշինյանի թիմի ձեռքում, կառավարությունը, հետհայացք նետելով տարվա առաջին 7 ամիսներին, կանխատեսում է տնտեսական աճ 7% -ի սահմաններում: 

Դա զուգորդված է արտոնյալ հիպոտեկային վարկավորման ծրագրի հետ, որը հանգեցրել է բնակարանաշինության ոլորտի զգալի աշխուժացման: 

Հայաստանի տնտեսական զարգացման հեռանկարները դրական են գնահատում նաև միջազգային կառույցները: Համաշխարհային բանկը վերջերս բարելավել է Հայաստանի ՀՆԱ-ի 2019 թվականի աճի իր կանխատեսումը` նախկին 5,2% -ից հասնելով 5,5% -ի: 

Ներկայումս Հայաստանը, թողարկելով եվրոպարտատոմսերի նոր խմբաքանակ, վերաֆինանսավորել է իր արտաքին պարտքը 500 միլիոն դոլարով: Այս «բարի լուրը» վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն է հաղորդել երկրի քաղաքացիներին: 

Չնայած նրան, որ եվրոպարտատոմսերը թողարկվում են ավելի ցածր տոկոսադրույքով և նախկին պատքը մարելու նպատակով, այնուամենայնիվ, խնդրին խիստ մոտենալու դեպքում պարզվում է, որ այստեղ առհասարակ հպարտանալու ոչինչ չկա: 

Երկիրը վերցնում է նոր պարտքեր ներկայիս շուրջ 5 միլիարդ դոլարի կարգի պարտքի դեպքում (ՀՆԱ-ն կազմում է մոտ 12,4 միլիարդ դոլար): 

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանը, օբյեկտիվ ռազմաքաղաքական նկատառումներից ելնելով, ավելին է ծախսում, քան վաստակում է: 2020 թվականին ո՛չ խաղաղության, ո՛չ էլ պատերազմական վիճակում գտնվող, 3,9 միլիարդ դոլար պետական բյուջեով երկրի ռազմական ծախսերը կազմելու են 625 միլիոն դոլար: 

Շրջափակումը, պատերազմի սպառնալիքը, ժողովրդագրական ոչ սփոփիչ միտումները և մոտակայքում գտնվող անկայուն Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանը հանդիսանում են տնտեսական զարգացման օբյեկտիվ ռիսկեր, և այդ ամենը զգալիորեն գերազանցում է առկա զարգացման ներուժին: 

Հայաստանի կառավարությունը կշարունակի վարկեր վերցնել: Իշխանությունները գումար կվերցնեն անհետաձգելի ու անհրաժեշտ ծախսերի համար: 

Ընդհանուր առմամբ, 2019 թվականին նախատեսված է ներգրավել մոտ 490 միլիոն դոլար գումարի չափով արտաքին վարկեր: 

Մյուս կողմից, այս տարի Հայաստանում 2015 թվականից ի վեր առաջին անգամ գրանցվել է արտաքին պետական պարտքի նվազում: Այսինքն, ինչպես նշում է վարչապետը, դրա պատճառը այն է, որ մի կողմից՝ Հայաստանում կրճատվել են «ոչ արդյունավետ կապիտալ ծախսերը», մյուս կողմից՝ խթանվել է ՀՆԱ-ի աճը: 

Բազմաթիվ տնտեսագետներ համաձայն չեն կառավարության այս մոտեցման հետ, քանի որ, ըստ նրանց, խնդրահարույց ներդրումային համբավ ունեցող երկրում կապիտալ ծախսերի կրճատումը կհանգեցնի տնտեսական գործունեության նվազման: 

Այլ կերպ ասած, խոշոր պետական նախագծերի միջոցով դրամական միջոցների ներհոսքի կրճատումը կարող է վաղաժամ խեղդել տնտեսական աճի ներուժը: 

Առաջին կիսամյակի համար տարեկան 460 միլիոն դոլար մակարդակով պլանավորված կապիտալ ծախսերը կատարվել են ընդամենը 17% -ով: 

Նման քայլերով կարելի է ապահովել ժամանակավոր տնտեսական արդյունք, բայց անհնար է հասնել տնտեսության որակական կառուցվածքային այնպիսի փոփոխությունների, որոնք ուղղված են արտաքին և ներքին ցնցումների նկատմամբ անընկալության բարձրացմանը: 

Մինչդեռ, նաև խնդիրներ կան տնտեսական աճի որակի հետ կապված: Անցյալ տարվա հինգ տոկոս աճի կառուցվածքում առաջին դիրքերում են խաղային գործունեությունը (բուքմեյքերներ, խաղատներ), առևտուրը, և միայն դրանից հետո հանքարդյունահանող և վերամշակող արդյունաբերությունը: 

Այս և վերջին տարիներին տեղական ցածր մաքսատուրքերի պատճառով Հայաստանից ավտոմեքենաների վերաարտահանումը դեպի ԵԱՏՄ երկրներ ավելացրել է այն «տոքսիկ» տարածքը, որը ապահովում է բյուջեի եկամուտների աճ: 

Ըստ մասնագետների, այս տարի այդ ոլորտը բյուջեի եկամուտներին կավելացնի հավել յալ 200- 250 միլիոն դոլար: 

Բայց այդ «տնտեսական սողանցքը» շուտով կփակվի, քանի որ 2020 թվականից երկիրը կունենա ավտոմեքենաների ներկրման միասնական ԵԱՏՄ մաքսատուրքեր: 

Այնուամենայնիվ, Փաշինյանի կառավարությունը մտածել է տնտեսության մեջ փող ներարկելու ձև: 

Քանի որ ֆինանսների նախարարությունը դեռևս չի մշակել տնտեսության մեջ ֆինանսներ ներարկելու նոր մեխանիզմ, և դրա փոխարեն կոռուպցիայի դեմ պայքարի նկատառումներով կրճատում է կապիտալ ծախսերը, պետական եկամուտների կոմիտեն է ստանձնել այդ դերը: 

Այսպիսով, պետական եկամուտների կոմիտեն որոշել է բիզնեսին վերադարձնել (մոտ 9 հազար տնտեսվարող սուբյեկտ) հին ԱԱՀ-ի պարտքը՝ շուրջ 56 միլիարդ դրամ (120 միլիոն դոլար): 

Ըստ տնտեսագետների, չնայած ներկայիս դրական դինամիկային, Հայաստանը դեռևս չի մշակել տնտեսական զարգացման սթրեսակայուն մոդել, ինչը կենսական նշանակություն ունի Ադրբեջանի հետ իրական պատերազմի մեջ գտնվող երկրի համար: 

Ավելին, միտում կա վերադառնալ 2002-2008 թվականների զարգացման մոդելին, որը համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի սկիզբին պայթել էր: 

Հիպոտեկային վարկավորման արտոնյալ ծրագիրը պետք է վերաիմաստավորվի կրճատման ուղղությամբ: 

Հայաստանը պետք է զարգացնի արտահանմանն ուղղված վերամշակող արդյունաբերությունը, անհրաժեշտ է դուրս գալ այսօրվա հարմարավետ գոտուց: 

Դրա համար պետք է զարգացման նոր մեխանիզմներ մշակել: 

Ներկայումս Հայաստանում զբաղված են ոչ թե արդյունաբերության զարգացումը խթանելով, այլ բնակարանաշինությամբ, և հորիզոնում նշմարվում է հիպոտեկային պղպջակի պայթելու վտանգը:

Կամո Խաչիկյան

Աշխարհի ամենահին թրերից մեկը Սուրբ Ղազար կղզու հայկական թանգարանում է 4-րդ զորամիավորման ենթակա զորամասերում հավաքներ են անցկացվել 30 թիկնապահով և դիպուկարահներո՞վ է Փաշինյանն այցելում մարդկանց տներ. Գագիկ Համբարյան ԱՄՆ հատուկ ծառայությունները հետեւում են կորոնավիրուսի գլոբալ տարածմանը Արցախը երբեք չի կարող լինել Ադրբեջանի կազմում. Էդմոն Մարուքյան Զբոսաշրջության համաշխարհային խորհուրդը կորոնավիրուսի հասցրած վնասը 22 միլիարդ դոլար է գնահատել Ուկրաինայում սոխը, սալը եւ սխտորը կորոնավիրուսի դեմ պայքարի լավագույն միջոցներ են անվանել Ոստիկանությունը հրապարակել է Դավիթաշենում հնչած կրակոցների տեսագրությունը և մանրամասներ հայտնել «Զվարթնոցում» վայրէջք է կատարել Թեհրան-Երևան երկրորդ հատուկ չվերթը (ուղիղ) Սամվել Կարապետյանի հուղարկավորության կազմակերպման համար կառավարական հանձնաժողով է ստեղծվել «Գնում եմ 100 փաստի հետեւից». Փաշինյանը Նոր Նորքում այցելում է բնակարաններ (ուղիղ) Հակառակորդը կրակել է Կոթիի ուղղությամբ Ժողովրդագրական առումով 2019-ը պետք է լիներ ավելի վատ տարի, քան եղավ. Կորը դրական առումով փոխվել է. Բագրատ Ասատրյան Շուշան Փաշինյանը դատի է տվել Նարեկ Սամսոնյանին Ռ.Ծառուկյանը ֆինանսական հերթական օգնությունը տրամադրեց Սումգայիթի ջարդերի զոհերի հարազատներին Ի՞նչ կպատահի Հայաստանում միջուկային վթարի դեպքում. Քննարկում խորհրդարանական հանձնաժողովում Կասկածանքով բերման ենթարկվածների մոտ թմրանյութ է հայտնաբերվել. «Հանգուցյալ ընկերս է տվել» Ռուսաստանի հետ 16 անգամ պատերազմել ենք, նորից կպատերազմենք. Էրդողանի խորհրդական Մարտին օդի ջերմաստիճանը նորմայից բարձր կլինի․ Գագիկ Սուրենյան Հիփոթեքային վարկով եկամտային հարկի գումարների հետ ստացումը կավտոմատացվի. ՊԵԿ ներկայացուցիչ
website by Sargssyan