Օլիմպիական ջահը՝ օդում, ջրում ու ցամաքում

Հին Հունաստանի Պելոպոնեսում անցկացվող սպորտային մրցումների ժամանակ, նախքան հիմնական մարզադաշտում մրցումներն սկսելը, արևի ճառագայթների միջոցով կրակ էր վառվում Զևս աստծո տաճարում: 

Դա հիշեցում էր տիտան Պրոմեթևսի քաջության և խիզախության մասին, որը մարդկային ցեղին օգնելու համար եթերային կրակ էր տվել՝ այն գողանալով դրախտից: Դրա համար էլ Պրոմեթևսը պատժվել էր՝ շղթայվել Կովկասյան լեռնաշղթայի մի ժայռի, որտեղ տանջվում էր, երբ արծիվն ամեն օր կտցում էր նրա լյարդը: 

Խաղերի ժամանակ կրակն անընդհատ այրվում էր մինչև մրցումների ավարտը և դրանով մարզիկներին ցույց տալիս, որ միշտ էլ կա հաղթելու հնարավորություն: Առաջին օլիմպիական խաղերն անցկացվել են մ.թ.ա. 776 թվականին: 

Այն ժամանակ զոհասեղանի մոտ վառված կրակը հիմնական մարզադաշտ էր հասցվում այդ նպատակի համար պատրաստված քառասուն վազորդների միջոցով, որոնք իրականացնում էին 2,5-ական կմ տարածությամբ ջահի փոխանցումավազք: 

Իսկ ահա 1928 թվականից, երբ կայացել են առաջին ժամանակակից Օլիմպիական խաղերը, կրակ վառելը դարձել է պարտադիր ծես: Այդ նպատակով առաջին խաղերի համար Ամստերդամում կառուցվել էր Մարաթոնյան աշտարակը: 

Օլիմպիական ջահի փոխանցումավազքի ժամանակակից պատմությունը սկսվել է 1936 թվականին: 

Այն ժամանակ դա տևել է տասներկու օր, և դրան մասնակցել է ավելի քան երեք հազար վազորդ, որոնք Զևսի տաճարից կրակը հասցրել են Բեռլինի մարզադաշտ:

 Դրանից 12 տարի անց՝ 1948 թվականին, թեթև ատլետներից բացի ջահի փոխանցումավազքին մասնակցել են նաև թիավարողները: 

Այդ ժամանակվանից ի վեր յուրաքանչյուր անգամ ավելացել են ջահով փոխանցումավազքին մասնակցող տարբեր մարզաձևերի մարզիկների թիվը և կրակը տեղափոխելու տարբերակները: 

1952 թվականը նշանավորվել է ձմեռային խաղերից առաջ օլիմպիական ջահի առաջին փոխանցումավազքով: 

Այդ ժամանակ կրակը վառել էին Նորվեգիայի Մորգենդալ գյուղի բնակիչ Սոնդրե Նորդհեյմի տան բուխարիում, իսկ օլիմպիական ջահի փոխանցումավազք իրականացրել էին դահուկորդները: 

Նույն թվականին էլ, երբ նախատեսված էր Հելսինկիում անցկացնել ամառային օլիմպիական խաղերը, խաղերի նախօրեին օլիմպիական ջահը առաջին անգամ թռավ երկինք՝ տեղափոխվեց ինքնաթիռով: 

Իսկ 1956 թվականի Մելբուրնի օլիմպիական խաղերի մեկնարկից առաջ կայացած ջահի փոխանցումավազքը ձիավորներով էր: 1964 թվականին առաջին անգամ օլիմպիական կրակը վառվել է Օլիմպոսում, և այդ ժամանակից ի վեր, բացառությամբ 1994 թվականի ձմեռային խաղերի, այդ ավանդույթը չի փոխվել: 

1968 թվականին Մեխիկոյում կայացած օլիմպիական խաղերի բացումը հիշարժան է նրանով, որ առաջին անգամ օլիմպիական ջահը վստահվել էր իգական սեռի ներկայացուցչին: 

Իսկ 1976 թվականի օլիմպիական կրակի առանձնահատկությունն այն էր, որ կրակի էներգիայի փոխանցումը Աթենքից Կանադա իրականացվել էր ռադիոալիքներով, ջահը կրկին վառվել էր լազերային ճառագայթի օգտագործման միջոցով: 1992 թվականին առաջին անգամ կրակ վառելու պատվավոր պարտականությունը իրականացրել է պարաօլիմպիկ մարզիկ Անտոնիո Ռոբոլլոն, որը դա արել է աղեղից արձակված այրվող նետի միջոցով: 

Առաջին անգամ օլիմպիական կրակին հաջողվել է տիեզերք հասնել 1996 թվականին, իսկ 2000 թվականին Սիդնեյում կայանալիք խաղերի նախաշեմին ջահը ստորջրյա ուղևորություն է իրականացրել Ավստրալիայի ափերի մոտ և ավելի քան երեք րոպե մնացել ծովի խորքում: 2004 թվականին օլիմպիական ջահը առաջին անգամ շուրջերկրյա ճանապարհորդություն է իրականացրել: 

Այդ փոխանցումավազքը տևել է 78 օր և ունեցել 78 հազար կմ տարածություն, իսկ մասնակից մարզիկների թիվը եղել է ավելի քան 11 հազար: 2008 թվականին Պեկինում կայացած Օլիմպիական խաղերի ջահը տեղափոխվել է վիշապի տեսքով ազգային մեծ կանոեով, ինչպես նաև բարձրացվել է Էվերեստ՝ չինացի ալպինիստների օգնությամբ: 

Նյութը հրապարակման պաըրաստեց Orer.am-ը

Եղանակը Հայաստանում.ջերմաստիճանը բարձրանում է Եղանակը Հայաստանում.ջերմաստիճանը բարձրանում է Լոռեցյանը, նրա վարորդն ու ակումբի նախագահը կալանավորվել են. նրանց մեղադրանք է առաջադրվել «Զվարթնոց» օդանավակայանում հայտնաբերվել է գումարով պայուսակ, որի մեջ 4000 դոլար է եղել (ֆոտո) Գյումրիում դեկտեմբերի 7-ին լույս աշխարհ եկած նորածինների ծնողները նվերներ են ստացել ՀՀ նախագահից «Կարճ ասած հիմա ստեղ կլնեն՝ հողը կստանան».Փաշինյանը` ապրիլյանի մասնակիցների պապիկին Երեկ կյանքից հեռացել է իմ կյանքի ամենակարևոր մարդկանցից մեկը. Արայիկ Հարությունյան Երևանում թալանել են Ազգային ժողովի պատգամավորի Toyota-ն Փաշինյանը գյուղացուն առաջարկեց վերականգնել Колхоз-ները (տեսանյութ) Ադրբեջանը մեկ շաբաթում հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 130 անգամ Երբ մարդն արդեն կարոտել չգիտի, փչանում են մարդկային հարաբերությունները. Անուշիկ Առաքելյան Արմեն Սարգսյանը Գյումրիում հարգանքի տուրք է մատուցել 1988թ. երկրաշարժի զոհերի հիշատակին Մարդ կա ստացել է տունը, վաճառել է. պետությունը պարտավորություն չունի նրա նկատմամբ. Փաշինյանը` գյուղացուն «Ռոման» գոլազուրկ ոչ ոքի խաղաց «Ինտերի» հետ (տեսանյութ, ֆոտո) Քաղաքացուն թույլ չտվեցին մոտենալ վարչապետ Փաշինյանին ու նամակ փոխանցել (տեսանյութ) Մաքսիմ Ոսկանյան. Բանաստեղծական ընտրանի (Շաբաթօրյա ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից) Եղբայր, եթե դիմել ես մարզպետին, նորմալ պատասխանել է, ինչի՞ ես ինձ դիմում. Փաշինյանը՝ Լեռնանցքի բնակչին Այսօր Լոռու մարզի Լեռնանցք համայնքում բնակարանամուտ է. շահագործման է հանձնվում 8 բնակարան. Փաշինյան (տեսանյութ) Ալեքսանդր Հարությունյան. «Կորած երկիրը» (Շաբաթօրյա ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից) Կա՞ մեկ ուրիշ երկիր, որտեղ այդքան ծանր ապրող մարդիկ իրենց բողոքները չեն ասում, որովհետև գիտեն՝ ժողովուրդն այլ խնդիրներ ունի. Արմեն Սարգսյան
website by Sargssyan