Պղինձ՝ ավելի քան հինգ հազար տարվա պատմություն

Պղնձի պատմությունը հասնում է մինչև հնագույն ժամանակներ՝ ընդհուպ ավելի քան 5 հազարամյակ: Հենց այդ ժամանակ են մարդիկ սկսել այդ մետաղն օգտագործել իրենց կենսագործունեության մեջ: Այս իրադարձությունը մեծ դեր է ունեցել մարդկության պատմության մեջ և հանգեցրել է մարդկության զարգացման ցատկի: 

Պղինձն է եղել մարդու կողմից մշակվող առաջին մետաղը: 

Մարդիկ որպես զենք և գործիքներ օգտագործելու համար պիտանի քարեր որոնելիս ուշադրություն են դարձրել ինչ-որ նյութի մոխրագույն-կանաչ և կարմիր-կանաչ կտորների վրա: 

Այդպիսի տեսք ունեն պղնձի բնական կտորները: Նման գտածոներ լինում են գետերի ժայռոտ ափերին: 

Այդ ժամանակ մարդկանց հասանելի է եղել միայն կարմիր պղնձի հանքաքարը (կուպրիտ և պղնձե պիրիտը: 

Սկզբում այդ բնական հանածոներն օգտագործվել են կա՛մ հենց այն տեսքով, ինչպես գտնվել են, կա՛մ էլ նվազագույն մշակումից հետո: Սակայն շատ արագ հնագույն մարդիկ նկատել են, որ քարե մուրճով ծեծելով՝ պղինձը կարող է զգալիորեն բարձրացնել կարծրությունը և ձևափոխվելով՝ հարմարավետ աշխատանքային գործիքներ պատրաստել: 

Այդպես ծնվել է ցուրտ կոփման նախատիպը: Մի փոքր ուշ հայտնաբերվել է պղնձի հալեցման գաղտնիքը, երբ նկատել են, որ կրակի մեջ ընկած մետաղը հալվում է, ապա սառելիս ընդունում անհրաժեշտ ձևը: 

Պղնձից պարզ գործիքներ ստանալու և զենքի ձուլման համար սկսել են օգտագործել մարդու կողմից ստեղծված պարզունակ կաղապարներ: 

Պղնձից նաև զարդեր են ձուլել: Մետաղի հետ մարդու այս առաջին առնչության փորձերը դարձել են ապագա մետաղաձուլական արդյունաբերության նախատիպերը: 

Պղնձի պատմությունը շարունակվել է մարդկության զարգացմանը զուգընթաց: 

Ժամանակի ընթացքում պղնձի ձուլման գործընթացներն ավելի են բարդացել: 

Ձուլման համար սկսել են օգտագործել հատուկ վառարաններ, ինչը թույլ է տվել հասնել հալեցման բարձր ջերմաստիճանների: 

Իր հատկություններով պղինձը պատկանում է փափուկ մետաղների շարքին, դրա կարծրությունը շատ ավելի քիչ է, քան շատ այլ մետաղների: 

Բայց այն ունի մի կարևոր դրական որակ՝ պղինձը պլաստիկ է, հեշտությամբ ճկվում է և լավ սրվում: 

Այս ամենն էլ կանխորոշել է մարդկանց մեծ հետաքրքրությունը պղնձի նկատմամբ, ինչը և լայն տարածման է բերել այս մետաղի օգտագործումը: 

Ժամանակի ընթացքում պղնձի բնական ձուլակտորների համար իսկական որս է սկսվել: Պարզվում է՝ պղնձի ձուլակտոր գտնելն այնքան էլ հեշտ չէ: 

Այն տարածքներում, որտեղ հայտնաբերվել են պղնձի հանքավայրեր, կազմակերպվել է դրա արդյունահանումը, կառուցվել են հանքեր և հանքահորեր: 

Նույնիսկ հին ժամանակներում պղնձի արդյունահանումը իրականացվել է մեծ մասշտաբներով, ինչը պայմանավորված է եղել այդ մետաղի մեծ պահանջարկով: 

Օրինակ՝ պղնձի որոշ հանքերում այն արդյունահանել են 100 մետր խորությունից, անգամ հանքավայրից մի քանի կիլոմետր հեռավորությունից: Այդ ժամանակվա հանքափորները ևս կանգնած են եղել ժամանակակից հանքափորներին հուզող խնդիրների առաջ: 

Անհրաժեշտ էր ամրացնել հանքի թունելի առաստաղը, օդափոխել և լուսավորել թունելները, լուծել հանքաքարի բարձրացման հետ կապված խնդիրները և այլն: Սովորաբար հենց հանքի մոտ կավից պատրաստված հաստ պատերով վառարաններում իրականացվել է նաև հանքաքարի ձուլումը և մաքուր պղնձի ստացումը: 

Նշենք, որ նման հանքեր և ձուլարաններ բազմաթիվ են եղել Հայաստանի տարածքում: 

Օրինակ՝ Նոյեմբերյանի տարածքում ներկայումս էլ պահպանվել են հանքերի հորիզոնական թունելները, և մնացել են ձուլարաններում անտառանյութը որպես վառելիք օգտագործելու հետևանքով հատված անտառների տեղն առաջացած բացատները:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

Ռամազան Իսաևը կարիերան կշարունակի «Արարատում» Պուտինը Զելենսկու հետ հանդիպման մասին՝ ամեն ինչ անցավ «լավ եւ գործնական» Դիարբեքիրի հայկական եկեղեցում ընտրատեղամաս է բացվել պատրիարքի ընտրության համար (ֆոտո) Փարիզում սկսվել է Ռուսաստանի եւ Ուկրաինայի նախագահների հանդիպումը «Միլանի» մարզական տնօրեն. Սպասում ենք Իբրահիմովիչի որոշմանը Տորթի բաղադրատոմս է հարցրել, որպեսզի Արթուրի ծնունդը նշեն․ վիրավոր զինծառայողը դեպքից առաջ է խոսել ընտանիքի հետ (ֆոտո) Ոստիկանները բացահայտել են զենքի սպառնալիքով կատարված 5 ավազակային հարձակումներ. կասկածյալները ձերբակալվել են «ԱԿՈՒՆՔ»-ը 45 տարեկան է Բագրատունյաց փողոցում մահվան ելքով վրաերթի ենթարկած վարորդին ոստիկանները բերման են ենթարկվել Նիկոլ Փաշինյանը եւ Արմեն Սարգսյանը ամփոփել են տարին Նոր Արեշ թաղամասում հայտնաբերվել է դի Առողջապահության փոխնախարարը ԱԺ ամբիոնից ցուցադրեց լուսանկարներ՝ ծխախոտի օգտագործման հետեւանքների վերաբերյալ «Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի ազգային կենտրոն»-ից փախած հետախուզվողը հայտնաբերվել է եւ կալանավորվել Երևանի սեփական եկամուտների մասով բյուջեի կատարողականը կազմել է 100.5 տոկոս․ քաղաքապետարան Ինչպես են ոստիկանները ձերբակալում ՊԵԿ պաշտոնատար անձանց․ Ոստիկանությունը տեսանյութ է հրապարակել Դրամական պարգևից մինչև աշխատանք. «Չերամիզիա»-ն գեղարվեստի քոլեջի սաների համար հայտարարել է մրցույթ Ընտրություններից ուղիղ մեկ տարի անց, ո՞ր խոստումները մնացին անկատար Հարյուրամյակի ամենացուրտ դեկտեմբերը...Հարգելի մրսկաններ, բա որ նման բան լիներ դուք ի՞նչ էիք անելու. Սուրենյան Իմ հայկական անունը եղել է Միքայել, ես եռարյուն եմ՝ ունեմ ռուսական, հայկական եւ լեհական արյուն. Պիոտրովսկի Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատավոր Մխիթար Պապոյանն ինքնաբացարկ հայտնեց
Ամանորյա տոնական ֆոտոշարքի համար Գոռ Եփրեմյանն ու սիրելին լրիվ միանման են հագնվել, անգամ կոշիկները (լուսանկարներ) Հեքիաթային Ամանոր․ Կախարդական ամանորյա գիշեր է սպասվում կենդանակերպի այս նշաններին Ամանորյա անձեռոցիկների ձևավորման 12 հետաքրքիր տարբերակ (Տեսանյութ) Սիլվա Հակոբյանի դուստրը՝ ճիշտ մայրիկի պես հագնված առաջին անգամ բեմ է բարձրացել (լուսանկարներ) Մարջան Ավետիսյանն անճանաչելի է դարձել․ նա վերջապես փոխել է սանրվածքը (լուսանկարներ) Մազ ներկելը կարող է քաղցկեղի պատճառ դառնալ Պատրաստում ենք 3 բաղադրիչից բաղկացած, համեղ, բերանում հալչող տորթ Ամանորյա նորաձևությունը 2020-ին. Ինչ պետք է հագնել տոներին՝ ըստ Ֆաինա Հարությունյանի «Լարվածությունից լրիվ փայտի եմ վերածվել»․ Լիլուն հարսանեկան պարից հատված է հրապարակել Խեցգետիններին հետաքրքիր օր է սպասվում․ դեկտեմբերի 9-ի աստղագուշակը
website by Sargssyan