Պղինձ՝ ավելի քան հինգ հազար տարվա պատմություն

Պղնձի պատմությունը հասնում է մինչև հնագույն ժամանակներ՝ ընդհուպ ավելի քան 5 հազարամյակ: Հենց այդ ժամանակ են մարդիկ սկսել այդ մետաղն օգտագործել իրենց կենսագործունեության մեջ: Այս իրադարձությունը մեծ դեր է ունեցել մարդկության պատմության մեջ և հանգեցրել է մարդկության զարգացման ցատկի: 

Պղինձն է եղել մարդու կողմից մշակվող առաջին մետաղը: 

Մարդիկ որպես զենք և գործիքներ օգտագործելու համար պիտանի քարեր որոնելիս ուշադրություն են դարձրել ինչ-որ նյութի մոխրագույն-կանաչ և կարմիր-կանաչ կտորների վրա: 

Այդպիսի տեսք ունեն պղնձի բնական կտորները: Նման գտածոներ լինում են գետերի ժայռոտ ափերին: 

Այդ ժամանակ մարդկանց հասանելի է եղել միայն կարմիր պղնձի հանքաքարը (կուպրիտ և պղնձե պիրիտը: 

Սկզբում այդ բնական հանածոներն օգտագործվել են կա՛մ հենց այն տեսքով, ինչպես գտնվել են, կա՛մ էլ նվազագույն մշակումից հետո: Սակայն շատ արագ հնագույն մարդիկ նկատել են, որ քարե մուրճով ծեծելով՝ պղինձը կարող է զգալիորեն բարձրացնել կարծրությունը և ձևափոխվելով՝ հարմարավետ աշխատանքային գործիքներ պատրաստել: 

Այդպես ծնվել է ցուրտ կոփման նախատիպը: Մի փոքր ուշ հայտնաբերվել է պղնձի հալեցման գաղտնիքը, երբ նկատել են, որ կրակի մեջ ընկած մետաղը հալվում է, ապա սառելիս ընդունում անհրաժեշտ ձևը: 

Պղնձից պարզ գործիքներ ստանալու և զենքի ձուլման համար սկսել են օգտագործել մարդու կողմից ստեղծված պարզունակ կաղապարներ: 

Պղնձից նաև զարդեր են ձուլել: Մետաղի հետ մարդու այս առաջին առնչության փորձերը դարձել են ապագա մետաղաձուլական արդյունաբերության նախատիպերը: 

Պղնձի պատմությունը շարունակվել է մարդկության զարգացմանը զուգընթաց: 

Ժամանակի ընթացքում պղնձի ձուլման գործընթացներն ավելի են բարդացել: 

Ձուլման համար սկսել են օգտագործել հատուկ վառարաններ, ինչը թույլ է տվել հասնել հալեցման բարձր ջերմաստիճանների: 

Իր հատկություններով պղինձը պատկանում է փափուկ մետաղների շարքին, դրա կարծրությունը շատ ավելի քիչ է, քան շատ այլ մետաղների: 

Բայց այն ունի մի կարևոր դրական որակ՝ պղինձը պլաստիկ է, հեշտությամբ ճկվում է և լավ սրվում: 

Այս ամենն էլ կանխորոշել է մարդկանց մեծ հետաքրքրությունը պղնձի նկատմամբ, ինչը և լայն տարածման է բերել այս մետաղի օգտագործումը: 

Ժամանակի ընթացքում պղնձի բնական ձուլակտորների համար իսկական որս է սկսվել: Պարզվում է՝ պղնձի ձուլակտոր գտնելն այնքան էլ հեշտ չէ: 

Այն տարածքներում, որտեղ հայտնաբերվել են պղնձի հանքավայրեր, կազմակերպվել է դրա արդյունահանումը, կառուցվել են հանքեր և հանքահորեր: 

Նույնիսկ հին ժամանակներում պղնձի արդյունահանումը իրականացվել է մեծ մասշտաբներով, ինչը պայմանավորված է եղել այդ մետաղի մեծ պահանջարկով: 

Օրինակ՝ պղնձի որոշ հանքերում այն արդյունահանել են 100 մետր խորությունից, անգամ հանքավայրից մի քանի կիլոմետր հեռավորությունից: Այդ ժամանակվա հանքափորները ևս կանգնած են եղել ժամանակակից հանքափորներին հուզող խնդիրների առաջ: 

Անհրաժեշտ էր ամրացնել հանքի թունելի առաստաղը, օդափոխել և լուսավորել թունելները, լուծել հանքաքարի բարձրացման հետ կապված խնդիրները և այլն: Սովորաբար հենց հանքի մոտ կավից պատրաստված հաստ պատերով վառարաններում իրականացվել է նաև հանքաքարի ձուլումը և մաքուր պղնձի ստացումը: 

Նշենք, որ նման հանքեր և ձուլարաններ բազմաթիվ են եղել Հայաստանի տարածքում: 

Օրինակ՝ Նոյեմբերյանի տարածքում ներկայումս էլ պահպանվել են հանքերի հորիզոնական թունելները, և մնացել են ձուլարաններում անտառանյութը որպես վառելիք օգտագործելու հետևանքով հատված անտառների տեղն առաջացած բացատները:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

Ղազախստանի մայրաքաղաքում արտակարգ դրություն է հայտարարվել Պարգեւատրման արարողություն Բաղրամյան 26–ում Լայն թափով շարունակվել են նորագույն սպառազինության եւ ռազմական տեխնիկայի համալրման միջոցառումները. Արտակ Դավթյան Ավտոմեքենաների ժամանակավոր հաշվառման վկայագրերն արդեն կարելի է փոխարինել պլաստիկ տեսքի քարտերով. ՃՈ 4,1 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել Վրաստանում Նախագահը Բանակի օրվա առթիվ պարգևատրել է մի խումբ զինծառայողների և ազատամարտիկների Որոշվեց. Հենրիկ Հարթենյանը մանդատը վայր է դնում (վիդեո) Շատ լավ լուրեր ունենք տնտեսության վերաբերյալ․ Փաշինյան «Արմենիան Արմ»-ի նախաձեռնությամբ՝ ՀՀ ԶՈՒ-ի կազմավորման 28-ամյակին նվիրված համերգներ տեղի կունենան Այսօր Տիգրան Մանսուրյանի ծննդյան օրն է. նա դարձավ 81 տարեկան (տեսանյութ) ՍԴ շուրջ ստեղծված իրավիճակի եւ մանրուքների կարեւորության մասին․ Փաշինյան․ ՈՒՂԻՂ Չինաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների շրջանում ՀՀ քաղաքացիների մասին տեղեկություն չկա. ԱԳՆ Հունվարի 29-31-ին գիշերները այսօրվա հետ համեմատ աստիճանաբար տաքանում են մոտ 8-10 աստիճանով. Սուրենյան Նավթի համաշխարհային գները նվազում են Հովհաննես Համբարձումյանը դարձել է գոլի հեղինակ Ի՞նչ է արվում Հայաստանում կորոնավիրուսի ներթափանցումը կանխելու համար Վարդենյաց լեռնանցքը բեռնատարների համար փակ է. Սյունիքի մարզում մերկասառույց է Նիկոլ Փաշինյանը նոր փաստ է հրապարակել Չինաստանում թոքաբորբի համաճարակի պատճառով ամանորյա տոները երկրարացրել են մինչեւ փետրվարի 2-ը Մահացել է անվանի բասկետբոլիստ Կոբի Բրայանտը
website by Sargssyan