«Տնտե­սու­թյու­նը՝ մո­տո­րա­նա­վակ,որն ան­ջա­տել է իր շար­ժիչ­ներն ու բաց ծո­վում մնա­ցել Աստ­ծո և բնու­թյան քմա­հա­ճույ­քին». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող Թադևոս Ավետիսյանի հետ զրուցել ենք տնտեսական իրավիճակի, առկա ցուցանիշների ու 2020թ. բյուջեի նախագծի մասին:

Երբ տեղը հստակ նկարագրված չէ, տեղ հասցնողը միշտ կարող է իրականության փոխարեն ներկայացնել խաբկանքը

Անդրադառնալով բյուջեի նախագծին, համադրելով ու զուգահեռներ անցկացնելով նախորդ տարիների մի շարք ցուցանիշների միջև՝ մեր զրուցակիցը շեշտեց, որ հարցն ավելի խորքային է ներկայիս կառավարության որդեգրած թե՛ տնտեսական, թե՛ սոցիալական խնդիրների լուծման տեսանկյունից: 

«Այս ամենի հիմքը կառավարության ծրագիրն է, որը դասական պոպուլիզմի օրինակ է: 

Բերեցին մի ծրագիր, որն ամեն ինչի և իրականում ոչնչի մասին էր: 

Այնտեղ գեղեցիկ ձևակերպումներից բացի ոչինչ չկար: 

Եթե այսպիսի ծրագրով գալիս ես իշխանության, ապա ի սկզբանե քեզ ապահովագրել ես ցանկացած ձախողումից: 

Երբ չկան թվեր, թիրախներ, որևէ պահի կարելի է դրական ցուցանիշ գտնել, «լայվով» հրապարակել, ասել՝ տեսեք, օրինակ՝ գործազուրկների թիվը կրճատվել է 46 հազարով: 

Իսկ եթե նախադասությունը շարունակենք, ասենք, որ 51 400-ով էլ կրճատվել են աշխատանքային ռեսուրսները, հետևաբար, եզրակացությունը մեկը կլինի. այն է՝ մարդիկ, այդ թվում՝ գործազուրկների էական մասը, աշխատանք չգտնելով, ուղղակի գնացել է երկրից: 

Սա կլինի իրողություն»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ նկատելով, որ միայն առաջին նախադասությունը, առանց շարունակության, անգամ մասնագիտական շրջանակների համար է որպես դրական ցուցանիշ ընկալվում: 

«Երբ 5 տոկոս տնտեսական աճ պլանավորելու պարագայում ասվում է, որ դա թռիչքային, առաջանցիկ տնտեսական աճ չէ, տնտեսական հեղափոխություն չէ, այլ ընդամենը՝ իներցիա, իրենք հակադրվում են՝ ասելով՝ չէ, մենք կայուն աճ ենք ապահովում, և նման այլ խոսքեր: 

Այսինքն, չկա հստակ ձևակերպված թիրախ, որի շուրջ պետք է խոսենք ու որի շուրջ մարդիկ վաղը ընտրություններին պետք է իրենց քվեն տան: 

Հարց է՝ մենք, ի վերջո, տեղ հասա՞նք, թե՞ ոչ: Իրականում, երբ տնտեսական կամ սոցիալական հարթության մեջ այդ տեղը հստակ նկարագրված չէ, տեղ հասցնողը միշտ կարող է լիուլի մանիպուլ յացիաներ ներկայացնել, մինչև վերջին պահը խաբկանքն իրականության փոխարեն ներկայացնել: 

Այսօր հենց այս հանգամանքն է հնարավորություն տալիս, որ իրենք շատ հանգիստ բերեն մի բյուջե, որն առանց ջանքեր գործադրելու էլ հնարավոր կլիներ ապահովել, եթե նույնիսկ կառավարությունն ամբողջությամբ արձակուրդ գնար:

 4,9 տոկոս տնտեսական աճը միշտ եղել է: Սա միջինից ցածր ցուցանիշ է, և մենք դրանից կրկնակի ավելի տնտեսական աճ ենք ունեցել: 

Բացի այդ, 2018թ. առաջին չորս ամիսների կտրվածքով ստվերի դեմ պայքարի ավելի բարձր ցուցանիշներ են եղել: 

Ընդհանուր առմամբ, մակրոգործոնները ոչ միայն հեղափոխական, առաջանցիկ և դրական զարգացում չեն ունեցել, այլև հետընթաց է եղել: 

Օրինակ է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ցուցանիշը, ըստ որի՝ այս տարվա 6 ամիսների տվյալներով, զուտ ներհոսքը կրճատվել է շուրջ 60 մլն դրամով: 

Արտահանումը առաջին վեց ամիսներին ևս կրճատվել է: Լավ է՝ գոնե մի քանի տոկոս աճ ունենք: 

Բայց սա այն դեպքում, երբ նախորդ տարի 20-25 տոկոս էր արտահանման աճը: 

Ներդրումային միջավայրի ռիսկերը ևս աճում են, ինչը կարելի է տեսնել տարբեր խոշոր ներդրողների տարատեսակ հայտարարություններով, հետաձգվող ծրագրերով: 

Բացի այդ, որքան շատ են խոսում զբաղվածությունից, այնքան արդյունքներն ավելի մտահոգիչ են դառնում»,-շեշտեց Թ. Ավետիսյանը՝ նշելով, որ թեև կան նման ցուցանիշներ, խոսում են 2050 թվականից:

Խնդիրներն օր օրի ավելի են սրվում

«Հայտարարում են, որ 2050թ.-ին 2,5 միլիոն զբաղված է լինելու, 7 անգամ ավելի ՀՆԱ և այլն: Իրականում այսօր պետք է 9,5 տոկոս տնտեսական աճ ունենանք, որ նշված նպատակներին հասնենք: 

Բայց այսօր 9,5-ից երկու անգամ պակաս տնտեսական աճի ցուցանիշ ենք դնում: Կարո՞ղ ենք մտածել, որ, փաստորեն, հույսները դրել են հաջորդ կառավարությունների վրա: 

Ընդհանուր առմամբ, որ կողմից էլ փորձենք խնդրին մոտենալ, նման պայմաններում, բացի պոպուլիստական որակումից, այլ գնահատական հնարավոր չէ տալ: 

Եվ շատ հեռուն պետք չէ գնալ՝ գնահատելու այն իրավիճակը, որն այսօր է առկա: 

Յուրաքանչյուրն իր շրջապատում կարող է տեսնել, որ կյանքի որակի փոփոխություններ չկան: 

Իշխանափոխությունից հետո առաջացած հանրային մեծ վստահությունը, բարձր տրամադրությունները, ապագայի նկատմամբ հավատը ոչ թե ամեն օր, այլ ամեն ժամ անասելի արագությամբ վատնվում են, և սա չի կարող լավ տեղ տանել: 

Խնդիրներն օր օրի ավելի են սրվում: Ու ցավով արձանագրենք, որ գոնե առերևույթ սիրո և հանդուրժողականության մասին քարոզ տարածող ուժը որևէ կերպ իրական քննարկումներ չի ունենում: 

Այն մասնագետներին, որոնց կարծիքների հիմքում կառավարության վերաբերյալ գովասանք չկա, բոլոր հնարավոր տարբերակներով փորձում են հեռու պահել քննարկումներից: 

Սա էլ արվում է նրա համար, որ լայն շրջանակների մոտ գոնե առերևույթ չերևա իրենց որոշումների սին, անհիմն լինելն ու դրանց հնարավոր հետևանքները»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը:

Անհետևողական վարքագիծը՝ առաջնային գործոն, մտահոգությունները՝ իրողություններ

Խոսելով նաև գնաճից ու դրա հնարավոր հետևանքներից՝ Թադևոս Ավետիսյանը նշեց. «2020թ. բյուջեի նախագծով 4-4,5 տոկոս գնաճ է նախատեսված: 

Նման պարագայում կարելի է ասել, որ իրական տնտեսական աճը մոտենում է զրոյի՝ հաշվի առնելով, որ 4,9 տոկոս տնտեսական աճ պետք է ունենանք, 4,5 տոկոս՝ գնաճ: 

Իսկ եթե հաշվի առնենք, որ միջին աշխատավարձը 4-5 տոկոսով է աճելու, սա նշանակում է, որ իրական աշխատավարձերը չեն ավելանալու գնաճի պարագայում»:

Հաշվի առնելով, որ առաջիկայում ևս առաջին անհրաժեշտության որոշ ապրանքների մասով գնաճ է լինելու՝ Թ. Ավետիսյանը հավելեց. 

«Նման պարագայում միակ դրական հանգամանքն այն է, որ նվազագույն աշխատավարձը 68 հազար դրամ է դառնալու: 

Այդուհանդերձ, նշեմ, որ մեկ անձի հաշվով կենսապահովման զամբյուղն արդեն իսկ շուրջ 65 հազար դրամ է: 

Այսինքն, մեկ անձն իր աշխատավարձով՝ 68 հազարով, հազիվ ինքն իր նվազագույն կենսապահովման խնդիրը լուծի: 

Իսկ եթե ընտանիք ունի, որտեղ միակ աշխատողն ինքն է, ապա չի բացառվում, որ մենք անգամ աշխատողների շրջանում աղքատության ցուցանիշի ավելացում ունենանք»:

Թադևոս Ավետիսյանը շեշտեց, որ 2020թ. բյուջեի նախագիծը չի համապատասխանում սոցիալական պետությանը, իսկ սոցիալական պետության գաղափարն ամրագրված է մեր Սահմանադրության առաջին հոդվածում: 

«Եթե անգամ սպիտակ թղթի վրա գրված լիներ «ամեն ինչ լավ է լինելու», որովհետև մենք ենք կառավարությունը, 88 մանդատ ունեցող ուժը կընդուներ այդ թուղթը: 

Մեր տնտեսությունը փաստացի դառնում է մի մոտորանավակ, որը ծով դուրս գալուն պես անջատել է իր շարժիչները, և բաց ծովում մնացել է Աստծո և բնության քմահաճույքին: 

Եթե անգամ մանիպուլ յացիաները մի քիչ ստվերեն իրականությունը, ապա արտաքին ներդրողներից ու միջազգային շուկաներից այն թաքցնել չի լինի: 

Մենք կարող ենք մեզ խաբել, բայց չենք կարող խաբել պոտենցիալ գործընկերներին, ներդրողներին: Էլ չասենք քաղաքական ռիսկերի, անորոշությունների մասին: Անհետևողական վարքագիծն առաջնային գործոն է դարձել, և այդ հանգամանքը չի կարող համարժեք լինել այն մոտեցումներին, որը որդեգրել է աշխարհը, միջազգային շուկաները, որոնք դեպի կայունություն են գնում: 

Մեզ մոտ հակառակ իրողություններ են, և նման պարագայում սպասել, որ ներդրումները կավելանան, միամտություն կլինի: 

Ընդհակառակը, պետք է պատրաստ լինենք ներդրումների արտահոսքի, ինչը ևս չի բացառվում: 

Նախևառաջ պետք է կառավարությունը որդեգրի հեղափոխական մոտեցումներ, պետք է այսօրվա արածի ճիշտ հակառակն անի: 

Իրականում չարած աշխատանքի և ձախողման համար պարգևատրումներով արդյունավետության հասնել հնարավոր չէ: 

 Այսօր անհասկանալի ու անթույլատրելի վիճակ է: Մտահոգությունները հետզհետե դարձան իրողություններ, որոնք էլ ավելի խորացրեցին խնդիրները»,-եզրափակեց Թ. Ավետիսյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (6 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ)․ Ռու­սաս­տա­նում տե­ղի է ունե­ցել հե­ղաշր­ջում, ԱՄՆ-ում ար­գել­վել է ստրկու­թյու­նը «Ես չեմ թողել առավոտյան հեռուստաեթերը, այլ «Հանրայինն» է դադարեցրել համագործակցությունն ինձ հետ». Ժակ Հար­կա­վոր է ինչ-որ ավե­լի կա­րև­որ բան, քան հեր­թա­կան գա­գա­թա­ժո­ղո­վը և դա­շին­քի կա­րև­ո­րու­թյան մա­սին հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րը Հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան օղա­կը խա­թար­ված է, բողոքներն ավելացել են. «Փաստ» Բու­հե­րի կա­ռա­վար­ման խոր­հուրդ­նե­րում պե­տա­կան կամ քա­ղա­քա­կան պաշ­տո­նյա­ներ չպետք է լի­նեն. նա­խա­գիծ. «Փաստ» «Հա­յաս­տանն աշ­խար­հում մի­ակ եր­կիրն է, որ չու­նի օդա­յին օրենս­գիրք». «Փաստ» Ար­դեն «իրենց դո՞ւռը» չէ. իշ­խա­նու­թյու­նը չի կա­րո­ղա­նում դուրս գալ տված խոս­տում­նե­րի տա­կից. «Փաստ» Ար­ցա­խյան հիմ­նախնդ­րի շուրջ յու­րա­հա­տուկ զար­գա­ցում­ներ են ըն­թա­նում. «Փաստ» «Հայ­կա­կան կող­մը պետք է ասեր՝ կա՛մ բա­նակ­ցում ենք այլ հար­ցե­րի շուրջ, կա՛մ ընդ­հան­րա­պես բա­նակ­ցու­թյուն­ներ չենք վա­րում». «Փաստ» ՀՔԾ-ից Սերժ Սարգսյանը գնացել է Մելիք-Ադամյան. նոր մանրամասներ. «Փաստ» Քննարկ­վում է կի­սա­նա­խա­գա­հա­կան հա­մա­կար­գի անց­նե­լու հար­ցը. «Փաստ» Լոռեցյանը, նրա վարորդն ու ակումբի նախագահը ձերբակալվել են Պետբյուջեի հարկային մուտքերը կանխատեսվում են 1 տրլն 602 մլրդ դրամի չափով. ՀՀ ֆիննախ «Եթե հարցս չլուծեն, երակներս կտրելու եմ, արյունը լցնեմ Կառավարության դիմաց». ցուցարար 10–ամյա տղայի երկու մատներն անդամահատել են պայթուցիկ սարքի օգտագործման հետևանքով (ֆոտո) Արցախի հարցը նախկինների կողմից տոտալ շահարկվում է. Մարուքյան «Մեր զինվորների օրգաններով փող են աշխատում» (տեսանյութ) «Աբմողջ ներքին օրգանները վնասված են, շորերը պատռված, երեխուս քարշ են տվել դիտակետ սարքել ինքնասպանություն». մահացած զինծառայողի մայր Այս իշխանությունը որքանո՞վ է պարտք Սերժ Սարգսյանին իշխանության գալու համար․ Գևորգ Պետրոսյան ՀՀ ԱԺ յուրաքանչյուր խմբակցությունում փորձագետների թիվը կարող է ավելանալ մեկով
website by Sargssyan