Սեղմասկավառակներ. ինչպիսի՞ն էին դրանք նախկինում և ի՞նչ էր ձայնագրված առաջին արդյունաբերական սկավառակին

Սեղմասկավառակը (անգլերեն՝ compact disc` CD) օպտիկական թվային կրիչ է` մեջտեղում անցք ունեցող պլաստիկ սկավառակի տեսքով, որում տվյալների գրանցումը և ընթերցումը կատարվում է լազերի միջոցով։ Սկզբից նման սկավառակներն օգտագործվել են թվային երաժշտության ձայնագրություններ պահելու համար, որոնք ծանոթ են մեզ «աուդիո CD» անունով: 

Սակայն կարճ ժամանակ անց սկավառակները հարմարեցվել են տարբեր ֆորմատների (վիդեո, տեքստ, ծրագրեր, երաժշտություն, նկարներ և լուսանկարներ) թվային տեղեկատվություն պարունակող ֆայլեր պահելու համար: Նման սկավառակները սկսել են կոչվել CD-ROM կամ «միայն ընթերցվող CD», քանի որ դրանում ինֆորմացիան գրանցվում էր միայն մեկ անգամ, որը, սակայն, կարելի էր բազմիցս վերարտադրել: 

Իսկ մի քանի տարի անց հայտնվեցին այնպիսի սկավառակներ, որոնց վրա օգտագործողն ինքը կարող էր մեկ անգամ ինֆորմացիա գրանցել (CD-R), ինչպես նաև սկավառակներ բազմիցս ինֆորմացիան վերաշարադրելու, այսինքն՝ հինը ջնջելու և նորը գրանցելու հնարավորությամբ (CD-RW): 

Աուդիո CD- ում և CD-ROMում ձայնագրված ֆայլերի ձևաչափերը տարբեր են: 

Այս առումով սարքերը, որոնք նախատեսված են միայն աուդիո ձայնասկավառակ կարդալու համար, չեն կարողանում վերարտադրել տվյալները CD-ROM ձևաչափից, ինչը պահանջում է հատուկ ընթերցող ծրագիր: 

Սեղմասկավառակի պատմությունը սկսվում է անցյալ դարի 70-ական թվականներից: Այն առաջին անգամ հայտնվել է 1979 թվականին: Դա Sony և Philips ընկերությունների համատեղ մշակումն էր:

Ընդ որում, Sony- ն մշակել էր ազդանշանները կոդավորելու մեթոդը (պրոֆեսիոնալ թվային մագնիտոֆոններում օգտագործվողի նմանությամբ), իսկ Philips-ն իրականացրել էր արտադրական գործընթացը, որտեղ օգտագործել էր իր ֆիրմային լազերային սկավառակի տեխնոլոգիան: 

Արդյունաբերական մասշտաբով կոմպակտ սկավառակները սկսել են արտադրվել 1982 թվականին Գերմանիայի Լանգենհագեն քաղաքում գտնվող գործարանում: 

Դա երաժշտական սեղմասկավառակ էր, որի մեջ ձայնագրված էր հանրահայտ «ABBA» խմբի «The Visitor» ալբոմը: Apple- ի և Microsoft- ի նման հսկաները մեծ ազդեցություն են ունեցել սեղմասկավառակների մասսայականացման գործում: 

Կա նաև սեղմասկավառակի ծագման այլ վարկած, ըստ որի, դրա գյուտարարը «Optical Recording» ընկերության աշխատակից ամերիկացի Ջեյմս Ռասսելն է, քանի որ նա դեռևս 1971 թվականին է ցուցադրել իր գյուտը, որը հնարավորություն էր տալիս ինֆորմացիան պահպանել: 

Ռասսելի կողմից սեղմասկավառակ ստեղծելու խթան է հանդիսացել այն, որ սովորական վինիլային սկավառակները հաճախ վնասվում էին նվագարկիչի ասեղի հետ շփման արդյունքում, և նա ստեղծել էր այնպիսի սկավառակ, որի դեպքում դա բացառվում է: 

Իսկ ութ տարի անց Sony-ն և Philips-ը կրկնել են այդ գյուտը: Սեղմասկավառակները պատրաստված են պոլիկարբոնատից, որը մի կողմից ունի լաքապատ բարակ մետաղական ծածկույթ (սովորաբար արծաթ, ոսկի, ալ յումին և այլն): 

Սեղմասկավառակի կշիռը չի գերազանցում 16 գրամը: Նախկինում դրանց մեջ երաժշտությունը ձայնագրվում էր «Red book» ձևաչափով: 

Այն երկկողմանի էր և ուներ 44.1 կՀց հաճախականություն, և փոքր քերծվածքները չէին ազդում սեղմասկավառակի տեղեկատվության ընթերցման վրա: Սեղմասկավառակի մեջ տեղեկատվությունը ձայնագրվում էր հետքերով (փոսերով), որոնք պարուրաձև ոլորված են: 

Փոսերը ունեն համապատասխանաբար 500 նմ և 100 նմ խորքային ստանդարտ լայնություն և խորություն: Ինֆորմացիան սեղմասկավառակի մեջ գրանցելու համար օգտագործվում են հատուկ գրող սարքեր (կրիչներ): 

Կան նաև «Shape CD» ձևավորված սեղմասկավառակներ, որոնք ունենում են աստղերի, սրտերի, ինքնաթիռների, մեքենաների և այլնի տեսք: 

Որպես կանոն, նման սեղմասկավառակները օգտագործվում են շոու բիզնեսի հետ կապված մարդկանց կողմից որպես վիդեո կամ աուդիո տեղեկատվության կրողներ: 

«Shape CD»-ն արտոնագրվել է գերմանացի պրոդյուսեր Մարիո Կոսսի կողմից 1995 թվականին: Հարկ է նշել, որ այս տիպի սեղմասկավառակները չի կարելի օգտագործել համակարգչային կրիչներում, քանի որ դրանք ավելի արագ են, քան երաժշտական կրիչները, ինչը կարող է սեղմասկավառակը վնասել։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

Ռուսաստանը կվերականգնի այլ երկրների հետ օդային հաղորդակցությունը երկու փուլով Ճանապարհային ոստիկանությունը հայտարարություն է տարածել Էրդողանը ստորագրեց Սուրբ Սոֆիան մզկիթ դարձնելու որոշումը Նանսենի անվան երեխաների խնամքի կենտրոնի 10 սաների ու 5 աշխատակիցների մոտ կորոնավիրուս է հայտնաբերվել Պետք է հենց այդպես. Նիկոլ Փաշինյանի եւ Սերժ Սարգսյանի զուգահեռը Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Բակո Սահակյանի հետ ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղակալն ազատվել է աշխատանքից ՀԿ նախագահ. մսամթերքի որոշ տեսակների գները զգալիորեն աճել են Կանգնած ուղևորներին իջեցնում են երթուղային տրանսպորտից Սյունիքում մեկնարկում է 3 խոշոր բնակավայրերի գազիֆիկացումը. 500 տնտեսություն գազ կունենա Թուրքիան գաղտնի համաձայնագիր է ստորագրել օտարերկրյա պետություններից դիսիդենտների առեւանգման վերաբերյալ «Հանրակրթության չափորոշիչներում խնդրահարույց եւ ռիսկային ձեւակերպումներ կան». ՀՅԴ ՀԵՄ-ի հայտարարությունը Էներգիայի միջազգային գործակալությունը բարձրացնում է 2020 թվականի նավթի պահանջարկի կանխատեսումը ԿԳՄՍ նախարարը ներկայացրել է՝ ի՞նչ պետք է անեն աշակերտները տարրական, հիմնական ու ավագ դպրոցներում Իրանը երբեք չի մոռանա եւ չի ների գեներալ Ղասեմ Սոլեյմանիի սպանությունը Հայաստան է վերադառնում 124 քաղաքացի Դպրոցի տնօրենը դատի է տվել Արայիկ Հարությունյանին Հուլիսի 6-ի մաթեմատիկայի միասնական քննության գնահատականներն արդեն տեղադրված ու հասանելի են dimord.am կայքում Փաշինյանի ուղերձը՝ Ազգային անվտանգության նոր ռազմավարության ընդունման առիթով Չկա լավ ապագա, եթե լավ չգիտենք ու լավ չենք գնահատում մեր անցյալն ու ներկան. Միհրան Հակոբյան
website by Sargssyan