Շոգենավ. 5 կմ/ժամ արագությունից մինչև շուրջերկրյա ճանապարհորդություն

Առաջին շոգենավը, որը երբևէ օգտագործվել է նավագնացության մեջ, ստեղծել է իռլանդացի ինժեներ-մեխանիկ Ռոբերտ Ֆուլթոնը, որը եղել է աղքատ գյուղացու ընտանիքում ծնված տաղանդավոր ինքնուսույց: Ֆուլթոնը փորձարկել է իր առաջին անկատար շոգենավը 1803 թվականին Փարիզի Սենա գետի վրա: 

Կարելի է ասել, որ այդ առաջին փորձը հաջող էր՝ շոգենավը զարգացրել է 5 կմ/ժամ արագություն և 1,5 ժամ լողացել է ջրի վրա: Հաջորդը «Կլերմոնտ» անիվավոր շոգենավն է, որը Ֆուլթոնի կողմից ստեղծվել է 1807 թվականին: 

Դրա վրա նա տեղադրել է Ուատտի շոգեշարժիչ: Շոգենավի երկարությունը եղել է 43 մետր, բեռնատարողությունը՝ 15 տոննա, իսկ շարժիչի հզորությունը՝ 20 ձիաուժ:

 Իր առաջին նավարկությունը «Կլերմոնտը» իրականացրել է 1807 թվականին Հուդզոն գետով: 

Շոգենավը, գետի հոսանքին հակառակ և հանդիպակաց ուժեղ քամու պայմաններում 32 ժամվա ընթացքում անցնելով 150 մղոն (270 կմ) տարածություն, Նյու Յորքից հասել է Օլբանի: 

«Կլերմոնտի» շնորհիվ դրվել է շոգենավային նավագնացության սկիզբը, և սկսել են շոգենավեր ստեղծել բազմաթիվ այլ երկրներում: 

Ընդ որում, մշտապես իրականացվել են շոգենավերի նորարարություններ և կատարելագործումներ: 

1819 թվականից Ամերիկայի և Եվրոպայի միջև տրանսատլանտյան նավարկության գիծ է մտել «Սավաննա» շոգենավը, որն Ամերիկայից բամբակ էր հասցնում Անգլիա 26 օրում: 

1819 թվականին այս շոգենավը մտել է նաև Սանկտ Պետերբուրգի նավահանգիստ, և դա Ռուսաստանի տարածք մտած առաջին շոգենավն էր: 1825 թվականին 113 օրվա ընթացքում Լոնդոնից Կալկաթա է հասել անգլիական «Էնտերպրայզ» շոգենավը: 

Իսկ «Կյուրասո» շոգենավը ընդամենը 32 օրվա ընթացքում է Հոլանդիայից հասել Արևմտյան Հնդկաստան: Սակայն 19-րդ դարի 40-ականներին ծովային նավաշինությունը բավականին դանդաղ էր զարգանում, քանի որ անհնար էր շահագործման ընթացքում հայտնաբերված նախագծային թերությունները արագ վերացնել, և դա խոչընդոտում էր շոգենավերի արդիականացումը: 

Նավաշինության զարգացման խթան են դարձել շոգենավերի և շարժիչների նախագծային հիմնարար փոփոխությունները: 

Կարևոր դեր է խաղացել նաև նոր նյութերի օգտագործումը: Շոգենավերի կորպուսների ստեղծման գործում երկաթի և պողպատի օգտագործումը մեծագույն նշանակություն է ունեցել նավաշինության ոլորտում: 

Թիակային պտուտակով առաջին շոգենավը 1838 թվականին հայտնագործել և ստեղծել է անգլիացի ինժեներ և գյուտարար Սմիթը: Նա իր ստեղծածն անվանել է «Արքիմեդ»: 

Թիակային պտուտակով շոգենավերի հետագա բարելավումը հանգեցրել է նրան, որ մինչև 1840-ականների վերջը թիակային պտուտակը արագորեն դուրս է մղել մինչ այդ օգտագործվող թիակային անիվներին: 

Առաջին շոգենավերը, որոնցով հնարավոր է դարձել իրականացնել օվկիանոսային կանոնավոր ուղևորափոխադրումներ, ստեղծվել են 19-րդ դարի 30-ականներին: 

Հենց այդ թվականներից էլ շոգենավերը սկսել են պարբերաբար նավարկություններ իրականացնել Եվրոպայից Ամերիկա և հակառակ ուղղությամբ: 

Որոշ ժամանակ անց էլ արդեն շոգենավերը նման նավարկություններ են սկսել նաև դեպի այլ մայրցամաքներ, իսկ իր առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը շոգենավն իրականացրել է 1842 թվականին: 

Ինչպես և երկաթուղին, շոգենավը ևս մարդկության պատմության ընթացքում նպաստել է մարդկանց և բեռների տեղափոխման ժամանակի կրճատմանը և ինքնարժեքի իջեցմանը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

 

2 երիտասարդ բռնացել ու թալանել են ՌԴ քաղաքացու Վառելափայտով բարձած մեր մեքենաները անհիմն պահվում են ոստիկանությունում. «Շիրակ կենտրոն» ՀԿ Աննա Հակոբյանի ղեկավարած հիմնադրամներին անանուն նվիրատվություններում կոռուպցիոն ռիսկ կա. Վարուժան Հոկտանյան Արմավիրի մարզում 10-րդ դասարանի աշակերտը դանակահարել է նույն դպրոցի 11-րդ դասարանցուն Երիտասարդը թոշակ հատկացնելու պատրվակով մտել է տուն եւ գողացել է պահարանում դրված 70 հազար դրամը Կանադայում ամբողջովին էլեկտրականությամբ աշխատող ինքնաթիռ է թռիչք կատարել Առողջապահության նախարարությունը մանրամասներ է հայտնում Վարդենիսի հիվանդանոցում արձանագրված երեխայի մահվան դեպքից ՏԿԵ նախարարը տարեվերջյան ամփոփիչ խորհրդակցություն է անցկացրել ջրօգտագործող ընկերությունների տնօրենների հետ Վարչապետը եւ ՀԲ տարածաշրջանային տնօրենը խոսել են գործընկերության ընդլայնման հեռանկարների մասին Վերաքննիչ դատարանը ենթադրություններով է կայացրել դատական ակտ. դատապարտյալի հարազատները բողոքում են Խոշոր ավտովթար Սարալանջի հին ճանապարհին. 2 մարդ տեղափոխվել է հիվանդանոց «Իրավական ուղի» ՀԿ համահիմնադիրը Ժնևում խոսել է Հայաստանում տիրող իրավական խնդիրների մասին «ՍԱՍ»-ի Արտակը եւ Արամ Քոչարյանը հրաժարվել են ենթարկվել դատաբժշկական փորձաքննության Անթույլատրելի է հավասարեցնել Ղարաբաղի իշխանություններին եւ «ադրբեջանական համայնքի» ներկայացուցիչներին․ ՀՅԴ Գյուղական տուրիզմի զարգացման ծրագրի աջակցությամբ վերանորոգվել է Թաթոյանների ջրաղացը Նիկոլ Փաշինյանի ամանորյա ուղերձը հեռարձակվելու է Հանրապետության հրապարակից՝ ուղիղ եթերում․ քաղաքապետարան Այսօր Տանգոյի միջազգային օրն է Ամփոփվել են «ԵԱՏՄ երկրներում էներգիայի արդյունավետության խթանման շրջանակ» տարածաշրջանային ծրագրի արդյունքները Կուզեի տղամարդու «ժամանակակից տեսակ»-ը մրցակցության մեջ չլիներ կնոջ հետ. Լիլի Հովեր ՀՀ երկրորդ նախագահի գրասենյակը Ռոբերտ Քոչարյանի անունից ցավակցական հեռագիր է հղել Յուրի Լուժկովի ընտանիքին
website by Sargssyan