Նետուաղեղի «իրավահաջորդը»՝ արբալետ

Արբալետը կամ աղեղնազենը, ինչպես անվանում են այն հայերեն, նետի տեղադրման փորվածքով փայտյա խզակոթ է՝ ժամանակակից հրացանների նման, որին ամրացված է ուժեղ առաձգական աղեղ:

 Արբալետից կրակում են կարճ նետերով, որոնք սովորաբար պատրաստված են լինում մետաղական լարերից: Նետի տեղադրման փորվածքը ունենում է ուղղորդիչ, որտեղ էլ նետը տեղադրվում է արձակելուց առաջ: 

Բացի այդ, արբալետը պարտադիր ունենում է աղեղի լարման և կրակոցի ձգանային մեխանիզմներ: Արբալետը հազարամյակների պատմություն ունի: Սա իրականում շատ հին զենք է, սակայն, իհարկե, այնքան հին չէ, ինչքան նետն ու աղեղը: 

Իրականում արբալետը նետուաղեղի զարգացման տարբերակներից մեկն է: Հին տարեգրություններում դրանց մասին առաջին հիշատակությունները թվագրվում են մ.թ.ա. 5-րդ դարով: 

Հին չինացի մտածող Սուն-Ցզին է թողել առաջին հիշատակությունը արբալետի մասին: 

Բացի այդ, չինացի հնագետները պեղումների ժամանակ մինչ այժմ էլ գտնում են արբալետի որոշ կառուցվածքային տարրեր, ինչը վկայում է դրանց պատրաստման համար օգտագործված նյութերի բարձր որակի մասին: Միևնույն ժամանակ, Հին Հունաստանի բնակիչները ևս նման զենք են պատրաստել: Ամենապարզ արբալետները օգտագործել են նաև հին հռոմեացիները: 

Հռոմում դրանց մի քանի տեսակ կար, օրինակ՝ «մենուբալլիստ», «արկուբալլիստ»: Այնուամենայնիվ, մարդկության պատմության մի որոշակի փուլում արբալետները որոշակիորեն մոռացվել են, չեն պատրաստվել և չեն օգտագործվել պատերազմների ժամանակ: Այս զենքի զարգացման երկրորդ փուլը սկսվել է 12-րդ դարում: 

Հենց այդ ժամանակաշրջանում է, որ Եվրոպայում բռնկվել են մի շարք պատերազմներ: Արբալետի առավելությունը սովորական նետուաղեղի նկատմամբ այն է, որ ավելի ծանր նետը թռիչքի ավելի մեծ արագություն է ստանում, ավելի դիպուկ է խոցում և, որպես արդյունք, ավելի մեծ արդյունավետություն է ցուցաբերում ճակատամարտում: 

Բանն այն է, որ արբալետի լարման մեխանիզմը հնարավորություն է տալիս հասնել աղեղի առավել լարման աստիճանի և, մշտապես լարված վիճակում պահելով, այն օգտագործել անհրաժեշտ վայրկյանին, ինչը սովորական աղեղի դեպքում անհնար է իրականացնել: 

Բացի դա, արբալետի մինչև 400 գրամ կշիռ ունեցող մետաղական ծանր նետը, մեծ արագությամբ արձակվելով, ունակ է խոցել զրահավորված հակառակորդին, որը սովորական նետով հնարավոր չէ: Պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ այդ զենքի ուղղորդիչի շնորհիվ մեծապես աճում է արձակված նետի դիպուկությունը: Այնուամենայնիվ, արբալետը մի շատ մեծ թերություն ունի: 

Դրա լարման գործընթացը բավականին դժվար ու ժամանակատար է, որն էլ կարող է զինվորի կյանք արժենալ: Ամենապարզ արբալետը լարվում է միայն հրաձիգի մկանային ուժի օգնությամբ. արբալետը հենվում է գետնին, և աղեղի լարը մինչև վերջ քաշվում է: 

Միայն 19-րդ դարում են հայտնվել ավելի բարդ արբալետներ, որոնք հնարավորություն են տվել բարձրացնել այդ զենքի արագությունը: 

Սակայն միջնադարյան զինվորները կարող էին միայն երազել այդպիսի արբալետների մասին, քանի որ դրանք շատ թանկ էին: Տեխնոլոգիական առաջընթացին զուգընթաց՝ արբալետները արդիականացվել են և բարդացել: 

Դրանք հագեցել են այնպիսի լրացուցիչ մեխանիզմներով, որոնք հնարավորություն են տվել նետաձիգին մկանային ուժի օգտագործումը նվազեցնել, զենքը ավելի դիպուկ դարձնել՝ որպես ուղղորդիչներ օգտագործելով խողովակներ (ժամանակակից հրազենային զենքերի փողերի նախատիպեր): 

Հենց այդպես էլ առաջացել է «արկեբուզան»՝ արբալետ, որը մետաղական գնդիկներ՝ փամփուշտներ է կրակում:

 Ներկայումս շատ հեշտ է արբալետ գնել գրեթե ցանկացած որսորդական կամ սպորտային խանութում: 

Օգտագործելով ժամանակակից նյութեր և նոր տեխնոլոգիաներ՝ արտադրողները հասել են արբալետի առավելագույն հզորության և հուսալիության: 

Այդ զենքի զարգացումը շարունակվում է նաև հիմա: Սակայն արբալետների կիրառման շրջանակն այսօր չափազանց նեղ է: Սովորաբար դա սպորտն է, չնայած այն դեռ ծառայում է նաև զինվորականներին: 

Աշխարհի առաջատար երկրների հատուկ ստորաբաժանումները արբալետ օգտագործում են թշնամուն անաղմուկ վերացնելու և խոչընդոտները հաղթահարելու համար:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

Արթուր Վանեցյանը շարունակում է ծառայել հայրենիքին Եթե Ոստիկանության այս կոշտությունն ունենայինք ապրիլ-մայիսին, այսօր հակահամաճարակային իրավիճակում մի փոքր այլ պատկեր էինք ունենալու. Տիգրան Ավինյան (տեսանյութ) ԱԱԾ նախկին տնօրենը նոր պաշտոն ստացավ Որ երկրների հետ են սահմանները բացվելու Գագիկ Ծառուկյանի շուրջ սենսացիաներ հորինվելը չի դադարում Պարետը՝ զինվորներին արձակուրդ ուղարկելու ու ծնողների հետ տեսակցելու հնարավորության մասին Միտինգները կթույլատրվեն,երգիչները կերգեն, սահմանները կբացվեն. Ավինյան Պուտինը հայտնվել է ֆրանսիական հայտնի պարբերականի շապիկին՝ սուպերգործակալ Ջեյմս Բոնդի կերպարով Երևանում բնակիչը սպառնացել է երեխային ցած նետել պատշգամբից Պավլիկ Մանուկյան՝ 9 տարի, Սմբատ Բարսեղյան՝ ցմահ, Վարուժան Ավետիսյան՝ 8 տարի 9 ամիս. դատախազները հանդես եկան մեղադրական ճառով Հայաստանում կրկին տարածվել է լեյշմանիոզ. այս վարակը մահացու է (տեսանյութ) Դպրոցը՝ դիմակով, առանց բուֆետի եւ հերթափոխով․ նոր ուսումնական տարին՝ նոր կարգ ու կանոնով Փոքր որդիս՝ Մուշեղը, ինն ամսական էր, երբ ցույց տվեցի նրան՝ որտեղից է սկսվում Հայրենիքը. Սեյրան Օհանյան Ես չեմ հիշում Ամուլսարի հետ կապված որևէ խոստում, որը մենք տվել ենք ու չենք կատարել. Տիգրան Ավինյան Երբ են բացվելու բուհերը. պարզաբանում է պարետը Մոսկվայից դեպի Երևան նախատեսված չարտերային չվերթների նոր ժամանակացույցը «Forbes»-ը հրապարակել է ամենաբարձր վարձատրվող դերասանների ցանկը Բացօթյա որ տարածքներում դիմակ կրելը պարտադիր չի լինի. Պարետի նոր որոշումը Բարսելոնայի ֆուտբոլիստի՝ կորոնավիրուսի թեստի պատասխանը դրական է «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը կներկայացնի «Արտակարգ դրությունը վերացնելու մասին» ԱԺ որոշման նախագիծ
Արկադի Դումիկյանի դուստրն իսկական արքայադուստր է. նա անչափ նման է հայրիկին (լուսանկար) Մերի Մակարյանը և Լիլուն՝ լողավազանում (լուսանկար) Ինչո՞ւ է Մարիամ Մելիքյանը 5-ամյա դստերը կանացի սեքսուալ զուգագուլպա հագցնում (լուսանկար) Հռիփսիմե Հակոբյանի շքեղ զգեստն անտարբեր չի թողել երկրպագուներին (լուսանկար) Կարճ շորտեր, երազային կերպար. Լևոն Արոնյանի ընկերուհու՝ Անիտա Այվազյանի նոր, գայթակղիչ լուսանկարը Բեն Ավետիսյանը, Իրինա Այվազյանը, Աղաս Մանուկյանը և այլք՝ Մաշ Իսրայելյանի նոր տեսահոլովակում Ինչպիսին էր Gucci-ի հայ մոդել Արմինե Հարությունյանը մանուկ հասակում (լուսանկար) Ի՞նչ նվեր է մատուցել Գոռ Հակոբյանը փոքր որդուն՝ Ֆելիքսին ծննդյան կապակցությամբ (լուսանկար) «Եթե հիմա չունեցա նման նկարներ, ապա 59-ում դժվար թե ունենամ». Աստղիկ Սաֆարյանը՝ բիկինիով (լուսանկար) Լավ էս ինչքա՞ն մեր միջի մաղձով պիտի թունավորենք մեզ․ Նազենի Հովհաննիսյանը՝ Լևոն Արոնյանին քննադատողներին
website by Sargssyan