Պաշտ­պան ունե­նա­լն ար­դյո՞ք նաև պար­տա­կա­նու­թյուն է

«Փաստ» օրաթերթը շարունակում է ներկայացնել «Ճանաչեք և պաշտպանեք ձեր իրավունքները» խորագիրը: Շատ են դեպքերը, երբ քաղաքացիները չեն կարողանում պաշտպանել իրենց իրավունքները, քանի որ իրազեկված չեն, իսկ երբեմն էլ որոշ պետական հիմնարկներ էլ ավելի են շփոթեցնում նրանց: 

Օրաթերթը, համագործակցելով իրավաբանների հետ, հանրային իրազեկման արշավ է կազմակերպում, որը կօգնի մեր քաղաքացիներին իմանալ և պաշտպանել իրենց իրավունքները: 

Հարց.- Արդյո՞ք հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող անձը պարտավոր է ունենալ պաշտպան: 

Հարցին պատասխանում է իրավաբան Անի Ճաղարյանը: 

-Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը նախատեսում է անձի արդար դատաքննության իրավունքը: 

Համաձայն այս հոդվածի, քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի պաշտպանելու իրեն անձամբ կամ իր ընտրած դատապաշտպանների միջոցով, կամ եթե նա բավարար միջոցներ չունի դատապաշտպանի ծառայության դիմաց վճարելու համար, ունենալու անվճար նշանակված դատապաշտպան, երբ դա պահանջում են արդարադատության շահերը: 

Այս սկզբունքը նախատեսում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, «կասկածյալի, մեղադրյալի կողմից ցանկություն հայտնելու կամ այն դեպքում, երբ դա է պահանջում արդարադատության շահը, ինչպես նաև սույն օրենսգրքով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով պարտադիր համարվող դեպքերում քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է ապահովել նրանց իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունքը»։

 Այս սկզբունքի իրականացման նպատակով էլ գործում է հանրային պաշտպանի ինստիտուտը: Այն դեպքերում, երբ անձը հնարավորություն չունի պաշտպան ունենալ, կամ չի ցանկանում, պետությունն է ներգրավում պաշտպան, և որոշ դեպքերում բացառվում է նրանից հրաժարվելը: 

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, քրեական գործով վարույթին պաշտպանի մասնակցությունը պարտադիր է, երբ. 

-այդպիսի ցանկություն հայտնել է կասկածյալը կամ մեղադրյալը, 

-կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի տիրապետում կամ ոչ բավարար չափով է տիրապետում քրեական դատավարության լեզվին,

 -հանցանքը կատարելու պահին կասկածյալը կամ մեղադրյալն անչափահաս է, 

- մեղադրյալը ժամկետային ծառայության զինծառայող է, -կասկածյալը կամ մեղադրյալն անգործունակ է, 

-դատական քննության արագացված կարգի կիրառման դեպքում, 

-ինչպես նաև օրենքով նախատեսված այլ դեպքերում: 

ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, իր նախադեպային որոշումներից մեկում անդրադառնալով այս հարցին, նշել է, որ իրավունքի պաշտպանության և իրավունքի իրացումից հրաժարվելու ինստիտուտների կիրառման համատեքստում պետք է ապահովել համաչափություն, իսկ առանց վերապահումների իրավունքից հրաժարվելու ինստիտուտի կիրառումը կարող է հանգեցնել իրավունքի խախտման: 

ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային որոշումներից մեկում նույնպես անդրադարձել է այս հարցին՝ նշելով, որ անձի՝ պաշտպանից հրաժարումը վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից պետք է ընդունվի միայն այն դեպքում, երբ վարույթն իրականացնող մարմինը համոզված կլինի, որ. 

-նման ցանկություն նա հայտնել է ինքնակամ, 

-նա կարողանում է ամբողջությամբ գիտակցել իր վարքագծի հետևանքները, 

-նա ի վիճակի է ինքնուրույն իրականացնել իր իրավունքների պաշտպանությունը: 

Ինչպես տեսնում ենք, պաշտպան ունենալն իրավունք է, ոչ թե պարտականություն: 

Իսկ վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է ապահովել անձի այս իրավունքը: 

Բացառություն են այն դեպքերը, երբ պաշտպանի առկայությունը պահանջում է արդարադատության շահը: 

Այսպիսով, ստացվում է, որ պաշտպան ունենալու կամ ազատորեն պաշտպանից հրաժարվելու իրավունքը բացարձակ չէ:

 

Հայկական կողմն ունի 4-5 դիրքի կորուստ․ Սամվել Բաբայան (տեսանյութ) Լևոն Արոնյանը դուրս մնաց Banter Series Final առցանց մրցաշարից Սամվել Բաբայանը կոչ է անում տղամարդկանց հավաքվել զինկոմիսարիատներում Եղել են հարվածներ նաև Վարդենիսի ուղղությամբ. Արծրուն Հովհաննիսյան (տեսանյութ) «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի հայտարարությունը Նենգ թշնամու կողմից պարտադրված պայքարում այլևս յուրաքանչյուրս մեր հայրենիքի պաշտպանն ենք. Արմեն Աշոտյան ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ. Արցախում մարտական գործողությունների հետևանքով 10 զինվորական է զոհվել. Սամվել Բաբայան Այսօր իրավունքի ուժով կգումարվի Ազգային ժողովի հատուկ նիստ Ադրբեջանական հերթական սանձարձակությանը պետք է պատասխանել համախմբվածությամբ, ամուր ոգով և տոկունությամբ Հայաստանում ռազմական դրություն և ընդհանուր զորահավաք հայտարարվեց Ալիևը հաստատել է Ադրբեջանի բնակչության և զինվորականների շրջանում զոհերի և վիրավորների մասին տեղեկությունը Ադրբեջանի կողմից ագրեսիան նախապես պլանավորված է եղել. Նիկոլ Փաշինյան Զարհուրելի սպանություն Երևանում. բնակարանում հայտնաբերվել է 86-ամյա կնոջ՝ բազմաթիվ բռնության հետքերով դին «Հայոց Արծիվներ» մարտական ջոկատը պատրաստ է մեկնել առաջնագիծ Ադրբեջանական զինված ուժերը թիրախավորել են քաղաքացիական բնակչությանը և կրակել են մեծ տրամաչափի զենքերով (տեսանյութ) ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի կոչը Արցախում ուսումնական հաստատություններն անորոշ ժամանակով փակվեցին «Կրակը պետք է դադարեցվի». ՌԴ Դաշնային խորհուրդը ԼՂ հակամարտության կողմերին բանակցություններ սկսելու կոչ է արել Մի կողմ ենք թողել բոլոր ներքին տարաձայնությունները՝ հանուն մեր պետականության ու ռազմական նոր հաջողությունների․ Էդմոն Մարուքյանը միասնության կոչ է արել ՀՅԴ Շիրակ ջոկատը մեկնում է առաջնագիծ
website by Sargssyan