Լայ­նա­մասշ­տաբ պա­տե­րազ­մի ծագ­ման հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը փոքր է, սա­կայն անվ­տան­գու­թյան սպառ­նա­լի­քն առ­կա է

russian.eurasianet.org-ը «Ամերիկա-իրանական հակամարտություն. ինչի՞ց պետք է զգուշանան Կովկասում» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հարավային Կովկասի երեք պետությունների պատմությունները հաճախ են որոշվել մեծ տերությունների դիմակայությամբ, և հետևաբար նրանք անհանգստացած են իրենց կողքին գտնվող մեկ այլ հնարավոր պատերազմի խաչմերուկում հայտնվելու հեռանկարից: Հայաստանը, Ադրբեջանը և Վրաստանը թեթևացած շունչ են քաշել այն բանից հետո, երբ Թեհրանի և Վաշինգտոնի առճակատման մեջ տեղի է ունեցել պարպում: 

Այնուամենայնիվ, դեռևս կա մտահոգություն հակամարտության վերսկսման վերաբերյալ, քանի որ շարունակվող աշխարհաքաղաքական լարվածությունը ստուգում է հավատարմության ամրությունը և բացահայտում Իրանի հյուսիսային փոքր հարևանների խոցելի կետերը: Առաջին հերթին գլխացավանք է առաջացնում ավիացիոն անվտանգությունը՝ կապված նրա հետ, որ Իրանը հունվարի 8-ին պատահաբար խոցել էր ուկրաինական ուղևորատար ինքնաթիռը: 

Բոլոր երեք երկրների ավիաընկերություններն էլ թռիչքներ ունեն Թեհրան, իսկ նրանց այլ երթուղիներից շատերն էլ անցնում են Իրանի և Իրաքի օդային տարածքով: Որոշ ավիաընկերություններ փոխել են երթուղիները և շրջանցում են Իրանը՝ թռչելով Ադրբեջանի և Վրաստանի տարածքով: 

Միևնույն ժամանակ տարածաշրջանային ավիաընկերությունները չեն չեղարկել թռիչքները Իրան, բացառությամբ Armenia Airways-ի մեկ թռիչքի: 

Բայց անորոշության պայմաններում կովկասյան երկրների այն զբոսաշրջիկները, որոնք նախատեսել էին թռչել տաք երկրներ՝ Եգիպտոս և ԱՄԷ, մտածմունքի մեջ են: Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև կոնֆլիկտային իրավիճակը ծագել է այն պահին, երբ Նոր տարվա տոնական օրերին շատ իրանցիներ ուղևորվել են Երևան, Թբիլիսի և Բաքու: 

Բանն այն է, որ իրանցիները մեծ ավանդ ունեն կովկասյան երկրների զբոսաշրջային ոլորտում և ապահովում են այդքան անհրաժեշտ փողի հոսք բոլոր երեք երկրներ, հատկապես Հայաստան և Վրաստան (խիստ նկատելի հոսք է գրանցվում մարտին, երբ իրանցիները նշում են Նովրուզը՝ Նոր տարին): 

Երեք անդրկովկասյան երկրներից Իրանի հետ կապված տնտեսական խնդիրների հարցով ամենախոցելին Հայաստանն է: Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ ձգձգված հակադրության պայմաններում Հայաստանը ջանքեր է գործադրում իր հարավային հարևան Իրանի հետ քաղաքական և տնտեսական կապեր ստեղծելու ուղղությամբ: 

Չնայած երկրների միջև ապրանքաշրջանառությունը մեծ չէ, բայց այն տարեցտարի ավելանում է, իսկ Հայաստանը համառորեն չի միանում ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ սահմանված պատժամիջոցներին և անգամ Իրանին սահմանակից Մեղրիում ստեղծել է ազատ տնտեսական գոտի: Միևնույն ժամանակ այդ երկիրը լուրջ քաղաքական և տնտեսական աջակցություն է ստանում ԱՄՆ-ից: 

Հաշվի առնելով այս ամենը՝ Հայաստանը առաջարկել է ԱՄՆ-Իրան հակամարտությունում հանդես գալ միջնորդի դերում: Վրաստանի տնտեսության կառուցվածքում Իրանը չունի նշանակալի դեր, չնայած առկա են ներդրումներ և ապրանքաշրջանառություն: Ադրբեջանն իրականացնում է էներգակիրների արտահանում և առավել քիչ կարող է տնտեսապես տուժել Իրանում լայնամասշտաբ հակամարտություն սկսվելուց: Այնուամենայնիվ, չպետք է մոռանալ, որ Իրանի ոչ մի հարևան ապահովագրված չէ նման զարգացման «կողմնակի երևույթներից»:

 Իրավիճակի սրացումը Իրանի շուրջ ունի նաև մշակութային ենթատեքստ, քանի որ Անդրկովկասի բոլոր երեք երկրներն էլ խորը պատմական կապեր ունեն այդ երկրի հետ, և այնտեղ ունեն էթնիկ սփյուռք, մասնավորապես կան միլիոնավոր ադրբեջանցիներ: Այնուամենայնիվ, Բաքվի, Թբիլիսիի և Երևանի համար առաջին հերթին կարևոր են քաղաքականության և անվտանգության հարցերը: 

Իրանի երեք հարևանները գնացել են տարբեր աշխարհաքաղաքական ուղիներով. Հայաստանը դաշնակցում է Ռուսաստանի հետ, Վրաստանը ունի ամերիկամետ դիրքորոշում, իսկ Ադրբեջանը փորձում է չեզոքություն պահպանել: 

Բայց երեքն էլ անհանգստացած են նրանով, որ Կովկասը կարող է դառնալ հարթակ ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ իրականացվելիք լրտեսական և անգամ ռազմական գործողությունների համար: Արդրբեջանը նախկինում արդեն դարձել է իրանական և իսրայելական լրտեսների «ճակատամարտի դաշտ»: 

Բաքուն տարածաշրջանում ամենախիստն է քննադատել իրանական գեներալ Սուլեյմանիի սպանությունը և անգամ համարել դա «պաշտոնական անձի նկատմամբ իրականացված ահաբեկչական գործողություն»: 

Չնայած ԱՄՆ-ի հասցեին ուղղած իր քննադատությանը՝ միևնույն ժամանակ Ադրբեջանը տարածաշրջանում Իրանի նկատմամբ առավել ոչ բարեկամաբար տրամադրված պետությունն է: 

Բաքուն անհանգստացած է Իրանից իր տարածք արմատական իսլամի թափանցման հեռանկարից, իսկ Իրանին դուր չի գալիս Իսրայել-Ադրբեջան համագործակցությունը: Մտորումների մեջ է Թբիլիսին: 

Ենթադրվում է, որ նա պետք է պաշտպանի իր քաղաքական և տնտեսական բարերար Վաշինգտոնին, իսկ քաղաքական ընդդիմությունը պահանջում է, որ անգամ պետք է առավել կոշտ արձագանքել, քանի որ երկիրը պատրաստվում է մտնել ՆԱՏՕ: 

Վրաստանի համար տիպիկ է այն, որ նրան ավելի շատ անհանգստացնում է Ռուսաստանը, և Արևմուտքի հետ առավել ամուր կապեր ստեղծելու կողմնակիցները վախենում են, որ Ռուսաստանը, օգտագործելով իրանական հակամարտությունը, կարող է ԱՄՆ-ին ներկայացնել որպես հրեշի տեսքով համաշխարհային ագրեսոր և օգտագործել այդ առիթը Կովկասում իր ռազմական ներկայությունն էլ ավելի ուժեղացնելու համար: 

Բայց, ինչպես կարծում է վրացի փորձագետ Էկի Ակոբին, հակամարտությունը կարող է նաև հակառակ արդյունք տալ: 

Ըստ նրա, «կասկածելի է, որ իրավիճակը զարգանա հօգուտ Ռուսաստանի, անգամ հակառակը, դա կարող է բերել Մերձավոր Արևել քում ուժերի այն հավասարակշռության խախտման, որին հասել է Ռուսաստանը սիրիական պատերազմում իր մասնակցությամբ»: 

Այնուամենայնիվ, փորձագետների մեծ մասի կարծիքն այն է, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև լայնամասշտաբ պատերազմի ծագման հավանականությունը փոքր է, սակայն անվտանգության սպառնալիքն առկա է, և Կովկասի երկրները պետք է «ուշադիր հետևեն իրադարձությունների զարգացմանը»:

Կամո Խաչիկյան

 

Ոստիկանության անակնկալ շրջայցերը մայրաքաղաքի տարբեր շրջաններում (վիդեո) Գագիկ Ծառուկյանը մշտապես նվիրված է եղել իր ժողովրդին «Սաղ Սերժնա մեղավոր» պարզունակ իշխանական կռուտիտները հերթական անգամ փուչիկ են․ Աշոտյան Գնալով պետական կոռուպցիայի նմանվող գործարքների՝ հիմա այս իշխանությունը փորձում է բյուջեն լցնել` ֆինանսապես կեղեքելով ողջ հասարակությանը․ Հայկ Մարտիրոսյանը՝ համընդհանուր հարկային հայտարարագրի մասին Մենք հիմա փակուղու մեջ ենք և գնալով վիճակը ծանրանալու է. Ստեփան Դանիելյան Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը մեկ օրում աճել է 355-ով՝ հասնելով 9282-ի Պաշտոնյաների՝ շաբաթվա ամենասկանդալային գրառումները Նիկոլ Փաշինյանը ձեռք է բերել 1970-ականներին արտադրված զենք՝ ներկայացնելով դա որպես ձեռքբերո՞ւմ Իրավիճակն ու գներն անշարժ գույքի շուկայում. երբ բնակարան գնել Պարետի որոշմամբ սհմանափակումներ կկիրառվեն մի շարք տնտեսվարողների նկատմամբ Զենքի անօրինական վաճառք, «նախնադարյան» զենքի ձեռքբերման գործարք, կոռուպցիա և անտեսվող մահեր․ Միքայել Մինասյան/տեսանյութ/ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ ԲԿ-ում եմ․ հանդիպեցի կովիդ-դրական մայրիկի՝ իր 4 օրական նորածնի հետ․ Թորոսյան ԱՄՆ-ում ոստիկանությունը ռետինե փամփուշտներով կրակել է լրագրողին (տեսանյութ) Ամբերդ գյուղի ջրատարի մեջ 70-75 տարեկան կնոջ դի է հայտնաբերվել Թրամփը շնորհակալություն է հայտնել Գաղտնի ծառայությանը եւ իր ցասումն է արտահայտել ցուցարարների հանդեպ Նախատեսվում է օրական 1000-ից 2000 թեստի արտադրություն. Փաշինյան Պարետի որոշմամբ՝ արգելվել է 138 տնտեսվարողի գործունեությունը Իսպանիայի ԱՆ-ն թույլ է տվել թիմային մարզումներ անցկացնել հունիսի 1-ից․ Marca Վաղը խոսելու եմ Լանզարոտեի կոնվենցիայի կրթական մասից. ԿԳՄՍ նախարար ՀՀ ոստիկանությունը հայտարարություն է տարածել
website by Sargssyan