«Տե­ղա­կան ինք­նա­կա­ռա­վար­ման կա­յաց­մա­նը զու­գըն­թաց մարզ­պե­տա­րան­նե­րի դերն աս­տի­ճա­նա­բար կնվա­զի». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Դեռևս 2011 թվականին սկսված համայնքների խոշորացման պետական ծրագիրը բոլոր ժամանակներում էլ միանշանակ չի ընդունվել: Եղել են ու կան թե՛ կողմ, թե՛ դեմ արտահայտվողներ: 

Ամեն մեկն ունի իր տեսակետը և հիմնավորումները: Խոշորացման ծրագիրն այսօր էլ շարունակվում է ներկա իշխանությունների օրոք: 

Կառավարման փորձագետ Սերոբ Անտինյանը «Փաստի» հետ զրույցում ներկայացնում է իր դիտարկումները համայնքների միավորման ծրագրի հետ կապված: Նա նշում է՝ ներկայումս ունենք թույլ զարգացած տեղական ինքնակառավարում, և դա ունի իր պատճառները: 

«Տեղական ինքնակառավարումն իշխանության ապակենտրոնացման եղանակ է, որի պարագայում իշխանությունը փոխանցվում է տեղերին, որտեղ բնակչությունն ընտրում է իշխանության իր՝ տեղական ինքնակառավարման մարմինները, որոնք պետք է տեղական նշանակության խնդիրները լուծեն ավելի արդյունավետ և նպատակային:

 Տասը տարի առաջ մեր փոքր երկրում ունեինք շուրջ հազար համայնք, ընդ որում, այս համայնքների գրեթե կեսն ուներ հազարից պակաս բնակչություն: Մինչդեռ տեղական ինքնակառավարման էությունը տեղական նշանակության խնդիրներն առավել արդյունավետ լուծելու թե՛ իրավունքն է, թե՛ կարողությունը: 

Ստացվեց այնպես, որ այդ իրավունքը փոխանցեցինք ժողովրդին, նկատի ունեմ Սահմանադրությամբ ամրագրված ապակենտրոնացումը, որը բնորոշ է ժողովրդավարական երկրներին, սակայն չձևավորվեց փոքր համայնքների՝ տեղական նշանակության խնդիրները լուծելու կարողությունը: 

Այդ պատճառով է, որ ներկայումս ունենք շատ փոքր, թույլ համայնքներ և թույլ զարգացած տեղական ինքնակառավարում: Ի՞նչ նպատակ ունի համայնքների միավորումը: 

Նկատի ունենալով այս ամենը, ինչպես նաև եվրոպական շատ հարուստ փորձը, պետությունը գնաց համայնքների միավորման ճանապարհով: 2011 թվականին կառավարությունն ընդունեց համայնքների խոշորացման հայեցակարգը: 

Դրան համապատասխան սկսվեց համայնքների միավորման գործընթացը»,-ասում է Անտինյանը: Այնուհետև նա մեկնաբանում է, թե ո՞րն է այդ միավորման նպատակը: «Առաջին՝ փոքր համայնքները միավորելով՝ ստեղծել ռեսուրսների, ենթակառուցվածքների միասնական համակարգ, որով շատ ավելի արդյունավետ և դյուրին կլինի լուծել տեղական նշանակության խնդիրները: 

Երկրորդ՝ փոքր համայնքները, որոնք ունեին թվով քիչ բնակչություն, այդուհանդերձ, պահում էին վարչական շատ մեծ ապարատ: Համայնքը իրավաբանական անձ էր և պետք է իրականացներ հաշվապահություն, կառավարում, ճարտարապետական, հողային, նախագծման և այլ աշխատանքներ: 

Այդ մեծ ապարատը պահանջում էր նաև ֆինանսական ծախսեր, որն այդ փոքր համայնքը չէր կարողանում հավաքագրել և տնօրինել: Այսինքն՝ այդ միավորումը բերեց նաև այդ անհարկի մեծ ապարատի կրճատմանը: 

Միևնույն ժամանակ աշխատատեղեր ավելացան, որովհետև այդ գործառույթները շարունակեցին իրականացվել միասնական, կենտրոնացված ձևով, և ուժեղ համայնքները ձեռք մեկնեցին թույլերին իրենց ռեսուրսների և հնարավորությունների սահմանում:

 Ի՞նչ ունենք այսօր: Այսօր ունենք 502 համայնք, որտեղ 52-ը միավորված և խոշորացված համայնքներ են: 

Խոշորացման գործընթացը շարունակվում է և պետք է շարունակվի, որպեսզի ունենանք տեղական կայացած ինքնակառավարում, որպեսզի համայնքները լինեն ուժեղ, ֆինանսապես ինքնուրույն և կայուն, կարողանան տեղական նշանակության խնդիրները՝ սկսած ենթակառուցվածքներից, տեղական նշանակության ճանապարհներից և այլն, արդյունավետ լուծել իրենց առջև ծառացած խնդիրները ավելի լայն հնարավորությունների սահմաններում»,-ընդգծում է կառավարման փորձագետը: 

Տարիներ ի վեր կարծիք է շրջանառվում, որ մարզպետարաններն ունեն վարչական ուռճացված ապարատ: Արդյո՞ք պետությունն այստեղ ևս անելիք չունի: Անտինյանը նախ նշում է, որ մարզպետարաններն, ըստ էության, միջանկյալ օղակ են, որոնք ստեղծվել են՝ ելնելով այն անհրաժեշտությունից, որ համայնքներն իրապես թույլ են և կարիք ունեն պետության աջակցության: 

«Մարզպետարանները տարածքային կառավարման մարմիններ են, այսինքն՝ մեծ հաշվով այնտեղ չկա իշխանության փոխանցում, ինչպես ՏԻՄ-ի դեպքում: Կա պետական իշխանության ապակենտրոնացման երեք տարբերակ։ Այսպես՝ մարզպետարանների դեպքում գործ ունենք իշխանության ապակոնցենտրացման հետ, երբ տեղի է ունենում իրավասության փոխանցում։ Սա գործադիր իշխանության շարունակությունն է տարածքներում։ Տեղական ինքնակառավարման մարմինների դեպքում գործ ունենք իշխանության փոխանցման հետ։ 

Իշխանության աղբյուրը տվյալ դեպքում տեղական բնակչությունն է, որն իրացնելով իր իշխանությունը ընտրում է տեղական ինքնակառավարման մարմիններ և օժտում է նրանց լիազորություններով։ Մարզպետարանն, այսպես ասած, կառավարության շարունակությունն է մարզերում, որն իրականացնում է գործադիր իշխանության քաղաքականությունը տեղերում՝ որպես տարածքային կառավարման մարմին: 

Դրանք օգնում են համայնքներին վեր հանել համայնքային նշանակության խնդիրները, պետական քաղաքականության իրականացմանը տարբեր ոլորտներում, բայց դրանք, որպես ապակենտրոնացման համակարգեր, իրենց ազդեցությունն ու դերն աստիճանաբար պետք է փոքրացնեն, իսկ ապագայում պետք է վերանան որպես օղակներ: Ինչո՞ւ: 

Որովհետև, երբ ունենանք տեղական կայացած ինքնակառավարում, մարզպետարանների և, ինչպես հաճախ ասվում է, դրանց ուռճացված ապարատի անհրաժեշտությունն այլևս չի առաջանա: 

Կարծես թե դրանք ժամանակավոր օղակներ են պետական կառավարման ամբողջ համակարգում, որոնք թույլ համայնքների պարագայում տեղերում օժանդակություն են ցուցաբերում: Համայնքները մարզպետարաններ են ներկայացնում իրենց սուբսիդավորման ծրագրերը, որպեսզի նրանք դրանք փոխանցեն կառավարությանը, որոշակիորեն կապող օղակ են հանդիսանում կենտրոնական կառավարության և տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև: 

Տեղական ինքնակառավարման կայացմանը զուգընթաց մարզպետարանների դերն աստիճանաբար կնվազի»,-եզրափակում է Սերոբ Անտինյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

ԵՄ-ի աջակցությամբ Վայոց Ձորում նոր արևային ֆոտովոլտային էլեկտրակայան է կառուցվել Առողջապահության եւ աշխատանքի տեսչությունը կոչ է անում ձեւականորեն չմոտենալ աշխատակիցներին դիմակներ բաժանելուն Սոթքում 12-ամյա տղայի ինքնասպանության դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ Ադրբեջանում տարիքային խտրականություն են սահմանել կորոնավիրուսի ֆոնին Համավարակով պայմանավորված՝ Դատախազությունը կմիջնորդի վերանայել 20 կալանավորի խափանման միջոցը Մահացած զինծառայողը Աբովյան քաղաքից էր, ծնողների ավագ զավակը Երկու օր դիակներով բեռնում էին մեքենաներն ու տանում. Խաչատուրովը՝ ապրիլյան պատերազմի մասին Օգնի՛ր քեզ, գնի՛ր «Բարի Սամարացի» ընկերության արտադրանքը Լոնդոնի թագավորական քոլեջի գինականները նշել են կորոնավիրուսի գլխավոր ախտանիշները Վանեցյանն այն գործիչը չէ, ում էժանագին դիվիդենտներ պետք լինեն Օգնության ձեռք մեկնելը՝ Գագիկ Ծառուկյանի և նրա քաղաքական թիմի մտածելակերպն ու ապրելակերպն է WFP-ն նոր կորոնավիրուսի պանդեմիայի պատճառով մասշտաբային սով է կանխատեսում. DW Որդեգրման գործընթացում չարաշահումների, ծննդաբերությունից հետո երեխային ծնողից բաժանելու դեպքերով 14 քրգործ է հարուցվել Սոթքում 12 տարեկան տղան ինքնասպանություն է գործել Բացահայտվել են Արցախում կորոնավիրուսի մասին կեղծ լուրեր տարածողները 40 երթուղիներով կիրականացվի Երևանում գործող 30 բուժհաստատությունների 650 աշխատակիցների ամենօրյա երկկողմանի տեղափոխումը Արցախում 20-ամյա զինծառայող է մահացել՝ դեռեւս չպարզված հանգամանքներում Դիմակներն առողջ մարդկանց չեն պաշտպանում վարակից. ԱՀԿ Ստացվել են կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի փորձարկման առաջին արդյունքները. EbioMedicine Համաշխարհային բանկը 3 մլն դոլար է տրամադրում ՀՀ-ին՝ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար
website by Sargssyan