«Կրթության ոլորտում հայեցակարգային որևէ մոտեցում չի ցուցաբերվում, իրականացվում է «քաոսային» կառավարում». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Կրթության համակարգում կան բազում խնդիրներ, որոնք առաջ են եկել տարիների ընթացքում, սակայն դրանց այդպես էլ համակարգային լուծումներ չեն տրվել: Մշտապես խոսվում է այն մասին, որ պետք են նոր լուծումներ, նորարարություններ, հարմարեցում կրթական ժամանակակից համակարգին: Մինչդեռ կրթական մեր համակարգում կան ներքին տարաբնույթ բազմաթիվ հարցեր, որոնք երկար ժամանակ է՝ լուծում չեն ստանում: Օրինակ՝ առնվազն տարակուսելի է այն, որ մի քանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ առ այսօր չունեն ռեկտորներ (ԺՊ-ներ են դեռևս), մի քանիսն էլ՝ հոգաբարձուների խորհուրդներ: 

Հայաստանի մայր բուհը՝ Երևանի պետական համալսարանը, չունի ո՛չ ռեկտոր, ո՛չ էլ գիտական խորհուրդ: Այսօր ռեկտորներ չունեն Տնտեսագիտական համալսարանը, Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանը, Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտը, Շիրակի Մ. Նալբանդյանի անվան պետական համալսարանը, Պոլիտեխնիկական համալսարանը:

Բուհերում ստեղծված այս իրավիճակն ինչպիսի՞ հետևանքներ կարող է ունենալ ուսումնական գործընթացի կազմակերպման վրա: Կրթության փորձագետ Ատոմ Մխիթարյանը նշում է՝ այս հարցը երկու կողմ ունի: «Առաջինն իրավաբանական է, երկրորդը՝ բարոյահոգեբանական: 

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները չունեն ռեկտորներ, այլ ունեն ռեկտորների ժամանակավոր պաշտոնակատարներ: Սա իրավական առումով որևէ հետևանք չի կարող ունենալ, որովհետև ընթացակարգերը կարգավորվում են ռեկտորի պաշտոնակատարի միջոցով: 

Նա կարող է ստորագրել փաստաթղթերը, կատարել իր լիազորությունները և այլն: Այսինքն, այս առումով որևէ խնդիր չկա: Բայց բարոյահոգեբանական մթնոլորտի առումով, իհարկե, կան խնդիրներ, որովհետև ռեկտորի ազդեցությունը, ուզենք թե չուզենք, մեծ է: Հատկապես այն ժամանակ, երբ սկսվում է ընդունելության քննությունների շրջանը, նոր ուսանողներ պետք է ընդունվեն, դասերի կազմակերպման ընթացքում այդ մթնոլորտը խաթարվում է այն բուհերում, որոնք ընդամենն ունեն ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատարներ: 

Մի կողմից՝ այն մարդը, որը պաշտոնավարում է որպես ռեկտոր, բայց դեռևս ռեկտոր չի, համարձակ քայլերի չի կարող գնալ, մյուս կողմից՝ պրոֆեսորադասախոսական կազմն ու ուսանողությունը սպասողական վիճակում են, ինչը վատ իմաստով ազդում է ընդհանուր բոլոր գործընթացների ու ընթացակարգերի վրա: Եթե մենք ուզում ենք, որ մեր բուհերում մթնոլորտը թարմ, ստեղծարար լինի, պետք է արագացնենք ռեկտորների նշանակման գործընթացը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Մխիթարյանը:

Հետաքրքրվում եմ՝ ըստ Մխիթարյանի, որոնք են ռեկտորների նշանակման ուշացման հիմնական պատճառները: Նշում է՝ այս հարցում պետք է հաշվի առնել մի քանի գործոն: 

«Չգիտեմ ուղղակի, թե դրանցից որն է ավելի ազդեցիկ և որն ավելի թույլ: Բուհերի ռեկտորներին նշանակում են հոգաբարձուների խորհուրդները, որոնց, ըստ էության, թելադրում է կառավարությունը, որովհետև նրա ներկայացուցիչները մեծամասնություն են: Ուստի վարկածներից մեկը հետևյալն է՝ այն մարդիկ, որոնք պետք է ընտրեն ռեկտոր, դեռևս կողմնորոշված չեն, այսինքն՝ չգիտեն, կամ գուցե վերևից հրահանգ չեն ստացել կոնկրետ ռեկտորի հարցում կողմնորոշվելու, հապաղում են այդ «հանձնարարականը» տալ, դրա համար դրանք չեն կատարվում: 

Երկրորդ գործոնը կարող է պայմանավորված լինել արտակարգ դրությամբ, որովհետև ուսումնական հաստատություններն, ըստ էության, չեն աշխատում, այսինքն՝ աշխատում են հեռավար ձևով, մարդիկ չեն հաճախում բուհեր, և դրանով էլ կարող է պայմանավորված լինել ռեկտորների նշանակման ուշացումը. այսինքն՝ սպասում են արտակարգ դրությունն ավարտվի, հետո նոր նիստ հրավիրեն և այդ հարցը քննարկեն: 

Չնայած սրան՝ շատերն ասում են՝ եթե հնարավոր է ուսումնական գործընթացը հեռավար ձևով կազմակերպել, ինչո՞ւ հնարավոր չէր նույն կերպ կազմակերպել այդ նիստերը: Երրորդ գործոնն էլ գուցե պայմանավորված լինի արձակուրդների մեկնարկով, ընտրությունները ձգվեն մինչև սեպտեմբեր, չնայած ասեմ նաև, որ որոշ բուհերի կանոնադրություններ թույլ չեն տալիս որոշակի ժամկետից ավելի ռեկտորի պաշտոնակատարներ ունենալ: 

Մի հանգամանք էլ կա՝ Հայաստանի Հանրապետությունում կառավարման «քաոսային» մոդել է, երբ որևէ համակարգված մոտեցում չի ցուցաբերվում որևէ ոլորտի նկատմամբ: Քանի որ մեր կրթության և մնացած բոլոր ոլորտներում կառավարումը կատարվում է այդ քաոսային սկզբունքներով, այս հարցն էլ երևի թողնված է երկրորդական, երրորդական նշանակության հարցերի թվում, դրա համար չեն կազմակերպվում ռեկտորի ընտրություններ»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

 Նա նաև հավելում է՝ թերևս նույն գործոններն ազդում են նաև այն հանգամանքի վրա, որ շատ բուհերում դեռևս չեն կազմավորվում հոգաբարձուների խորհուրդներ: Բարձրագույն կրթության ոլորտում տարիներ շարունակ կան խնդիրներ, որոնք բարձրաձայնվում են կոնկրետ ժամանակահատվածներում և այդպես էլ դրանց հիմնովին լուծում չի տրվում: 

Օրինակ՝ շատ մասնագիտությունների դեպքում ամեն տարի դիմորդների թիվը շատ քիչ է լինում, կամ ընդհանրապես դիմորդներ չենք ունենում, մինչդեռ հստակ քայլեր չեն կատարվում այդ իրավիճակը շտկելու համար: 

Մխիթարյանը նշում է՝ բարձրագույն կրթության ոլորտում խնդիրները շատ-շատ են, դրանց մասին մշտապես բարձրաձայնում են: 

«Բարձրագույն կրթության համակարգում եղած բազմաթիվ խնդիրները համակարգային, ոչ թե դրվագային լուծումներ են պահանջում: Կրթությանը պետք է հայեցակարգային մոտեցում ցուցաբերվի, որը, ցավոք, մեր այսօրվա կառավարությունում նկատելի չէ: 

Հայեցակարգային որևէ մոտեցում չի ցուցաբերվում, իրականացվում է «քաոսային» կառավարում: Այս պահին առաջացավ այս խնդիրը, փորձում են դրան ժամանակավոր լուծում տալ՝ հասկանալով, որ այդ խնդիրը նորից գլուխ է բարձրացնելու, հետո մեկ ուրիշ խնդիր է առաջանում, և այդ քաոսային վիճակն ավելի է սրվում, ավելի քաոսային դառնում»,ընդգծում է կրթության փորձագետը: 

Այսօր, իհարկե, ունենք մեկ կարևոր խնդիր ևս՝ երեք ամիս անց մեկնարկելու է ուսումնական նոր տարին, այս պայմաններում գուցե դասապրոցեսները կրկին հեռավար տարբերակով անցկացվեն: Այստեղ, սակայն, կա կարևոր՝ առաջին դասարան և բակալավրիատի առաջին կուրս հաճախողների հարցը, որոնք միանգամից առնչվելու են հեռավար կրթության հետ:

Մխիթարյանը նշում է՝ այս հարցի լրջությունը գիտակցում է նաև ոլորտի պատասխանատուն և բարձրաձայնել է այդ մասին: 

«Այո, չի կարելի թույլ տալ, որ մարդը բուհ կամ դպրոց մտնի վերացական ձևով: Պետք է անպայման կազմակերպել դասապրոցեսները՝ հաշվի առնելով հանրապետությունում տիրող այս իրավիճակը: Հուսանք՝ մինչև ամռան վերջ այս իրավիճակը կկարգավորվի, և հնարավոր կլինի բոլոր դասերը սկսել սեպտեմբերի 1-ից, բայց եթե արտակարգ դրությունը շարունակվի, ապա պետք է տարբերակներ մտածել, որ առաջին կուրսեցիները, մագիստրատուրա ընդունվածները հնարավորություն ունենան ժամանակի մի մասը գոնե այցելել բուհեր, որովհետև կողմնորոշման, ինֆորմացիայի հավաքման, ընտելացման անհրաժեշտություն կա: 

Մենք կորցրեցինք ուսումնական կես տարի, եթե ուսումնական նոր տարին նորմալ չսկսենք, կկորցնենք ամբողջ տարին: Կոչ կանեի, որ այսօրվանից քննարկվեն, մշակվեն մի քանի տարբերակներ, որպեսզի ուսումնական տարվա բացումը լինի պատշաճ մակարդակով»,-եզրափակում է Ատոմ Մխիթարյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Պաշտպանության նախարարն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի երևանյան գրասենյակի ղեկավարին Ժողովրդավարությունը Հայաստանում այլընտրանք չունի, իսկ իրավունքը պե՛տք է գերակայի. Արթուր Ղազինյան Դիմակների համար տուգանքները բարձրացնող նախագիծը կրկին կբերվի՞ ազգային ժողով ՄԻԵԴ-ը չի մերժել ՍԴ դատավորների դիմումը ՍԱՏՄ-ն 24 ժամով կասեցրել է սննդի ոլորտում գործող մեկ տասնյակ տնտեսավարողների գործունեությունը Արմեն Սարգսյանի տարբերակը կքննարկեն ԴԱՀԿ-ում խախտումներ են արձանագրվել Քննարկվում է Արցախ մտնելիս ՊՇՌ թեստի անցկացման հարցը. ի՞նչ կարժենա Արցախ այցը Հենաշարժողական խնդիրներ ունեցող փոքրիկ Հայկը անհապաղ օգնության կարիք ունի յուրաքանչյուրիս թեկուզ փոքրիկ օգնությունը շատ կարևոր է Մուննաթ ու անկարողություն «Հրապարակ». «Ընդդիմադիր լինելը Հրայր Թովմասյանին Վահագն Հովակիմյանով փոխարինելու մեջ չէ» «Հրապարակ». «Տրետի պալյոտ նա լունու» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (9 ՀՈՒԼԻՍԻ). Առաջին թղթե անձեռոցիկը, թենիսի առաջին առաջնությունը, առաջին հակագազը՝ խաղաղ բնակչության համար Վրացական «երեք հրացանակիրներն» ու հաջողության բանաձևը. ինչո՞ւ հարևաններին ոչինչ չի հաջողվում Անվճար իրավաբանական խորհրդատվություն մեր քաղաքացիներին. «Փաստ» «Հրապարակ». Կառավարության նախագիծը վրդովել է «Իմ քայլին». Արարատ Միրզոյանը համոզել է հետ կանգնել «Այսօր նոր որակի կրթության կարիք ունենք, մասնակի լուծումներն օգուտ չեն տալիս». «Փաստ» Բացասական ցուցանիշներ՝ անշարժ գույքի գրեթե բոլոր գործարքներում. միայն մայիսին 27,9 տոկոս նվազում կա. «Փաստ» Հպարտ քաղաքացին՝ այսուհետ «տուգանվելու մատերիալ». «Փաստ» Միակ ելքը առանց ավելորդ շոուների և տեսարանների արդյունավետ կառավարում իրականացնելն է. «Փաստ»
website by Sargssyan