«Այս մար­դիկ չեն կա­րող ո՛չ կա­ռա­վա­րել, ո՛չ էլ ճիշտ գոր­ծել. քվա­զի-կա­ռա­վար­ման ոճը շա­րու­նակ­վում է». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

2018թ. մայիսից մինչև 2020 թ. մարտ ամիսը մեկ կառավարման մեթոդ և մեկ նպատակ է ակնհայտ եղել: Այս կարծիքին է կառավարման փորձագետ, Շիրակի պետական համալսարանի դասախոս Արթուր Համբարձումյանը: «Մինչև վարակի մասին պաշտոնապես հայտարարելը, մեզ մոտ կառավարումը եղել է հետևյալ կերպ. անել այնպես, որ իշխանության բոլոր ճյուղերը ենթարկվեն մեկ կենտրոնի: 

Այսինքն, Նիկոլ Փաշինյանի բոլոր գործողությունները միտված են եղել այդ կետին, այդ իդեա-ֆիքսին: Բոլոր գործողությունների հիմքում ընկած է եղել հենց նշված գերնպատակը: Բացի այդ, ՀՀ-ն կակոկրատիայի՝ անարժանների կողմից կառավարվելու իմաստով է աչքի ընկել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Ա. Համբարձումյանը:

Խոսելով արդեն համաճարակից հետո ընկած ժամանակահատվածի մասին՝ նա շեշտեց. «Երբ մարտի 1-ին արդեն իշխանությունների կողմից պաշտոնապես արձանագրվեց վարակի առկայության մասին, Ն. Փաշինյանը շարունակեց իր իդեա-ֆիքսը ու հանրահավաքներ կազմակերպեց: Սա առաջին ու ամենամեծ ցուցիչն էր: 

Հակաճգնաժամային կառավարում իրականացնելու ժամանակ հանրահավաք էր արվում, շարունակվում էր նաև հասարակությանը երկփեղկելու գործընթացը: Առհասարակ, նորմալ պայմաններում կառավարելու համար պետք են «x» գիտելիքներ ու հմտություններ, իսկ կրիզիսային իրավիճակներում ճգնաժամային կառավարման համար ավելի մեծ գիտելիքներ ու հմտություններ են անհրաժեշտ: 

Եվ սա վերաբերում է թե՛ կազմակերպություններին, թե՛ պետության կառավարմանը: Բայց մենք տեսանք, որ այս մարդիկ ոչ միայն նորմալ պայմաններում չէին կարողանում կառավարում իրականացնել, ինչի հետևանքով երկիրը պերմանենտ ներքին ցնցումների մեջ էր ընկնում, այլև չեն կարողանում կառավարել նաև համաճարակի ժամանակ:

 Ու սպասել, որ նման կրիզիսային իրավիճակում Փաշինյանը կկարողանար իրականացնել այնպիսի կառավարչական գործողություններ, որոնք կպաշտպանեին քաղաքացիների առողջապահական անվտանգությունը, մեծագույն միամտություն է: 

Համաճարակի պայմաններում այս կառավարության կողմից բացարձակապես որևէ թիրախային, նպատակային քայլ չի իրականացվել: Ավելին՝ եղել են քայլեր, որոնք էլ ավելի են վնասել ՀՀ քաղաքացիներին, ասվել են արտահայտություններ, որոնք էլ ավելի են խճճել ընդհանուր մթնոլորտը»:

Այս առումով նա օրինակ բերեց պաշտոնյաների հակասական հայտարարությունները: «Առողջապահության նախարարն ասում էր մեկ բան, կառավարության ղեկավարը՝ մեկ այլ բան: Կառավարության ղեկավարն ասում էր՝ կորոնավիրուսը վտանգավոր հիվանդություն չէ, առողջապահության նախարարն ասում էր՝ վտանգավոր է, հետո առողջապահության նախարարն էր ասում վտանգավոր չէ, իսկ վարչապետն ասում էր՝ վտանգավոր է: Հետո էլ մեկն ասում էր դիմակ կրել պետք չէ, մյուսը՝ պետք է: 

Ու այսպես շարունակ: Ընդհանուր առմամբ, թիրախային ու նպատակային քայլերի բացակայության ֆոնին մենք այսօր ունենք այն, ինչ ունենք: Ու առկա բացասական արդյունքի ֆոնին վարչապետը հայտարարում է, թե Հայաստանի Հանրապետությունը համավարակի հետ կապված որոշ ցուցանիշներով դրական տեսանկյունից առաջ է շատ երկրներից: Փաստ է, որ այս մարդիկ չեն կարող ո՛չ կառավարել, ո՛չ էլ ճիշտ գործել: 

Բայց սա չէ ամբողջ դժբախտությունը: Խնդիրն այն է, որ այս մարդիկ անգամ չեն կարող ընդունել, որ իրենք սխալվել են, չեն կարող ընդունել իրենց պատասխանատվությունը», -ընդգծեց մեր զրուցակիցը՝ հավելելով, որ դրա վառ ապացույցը կայացվող հախուռն ու անմիտ որոշումներն են:

«Մեկ այլ խնդիր էլ կա. մենք այս ընթացքում չենք ունեցել կոմպետենտ մարդկանց խոսք: Պարետը, վարչապետը այն մասնագետնե՞րն են, որ դուրս գան ու խոսեն բժշկական նեղ թեմաներից: Անգամ մասնավոր զրույցներում վիրաբույժն է ասում՝ ես վարակաբան չեմ և չեմ կարող որոշ հարցերի պատասխանել:

 Նեղ մասնագիտական թեմաների հետ գործ ունենք, որոնց մասին պետք է նեղ մասնագետները խոսեն, իսկ մենք չենք լսել այդ մարդկանց: Մենք լսել ենք վարչապետին, որը ՀՀ գլխավոր դատախազն է, գլխավոր դատավորն է, գլխավոր բժիշկն է, գլխավոր սահմանադրագետն է, գլխավոր վարակաբանը և այսպես շարունակ»,-շեշտեց փորձագետը:

Նա մատնանշեց նաև պաշտոնյաների կոչերին չհետևելու պատճառների մասին. «Վարչապետը, առողջապահության նախարարն օրումեջ հակասական հայտարարություններ են անում: Առհասարակ, երբ մարդն օրումեջ ինքն իրեն հակասում է, այդ մարդուն սկսում են այլևս լուրջ չվերաբերվել:

 Ինչպե՞ս կարող է քաղաքացին լուրջ վերաբերվել մարդկանց, ովքեր մեկ շաբաթվա կամ տասը օրվա ընթացքում տասն անգամ կարծիք են փոխում: 

Որպեսզի մարդիկ հավատան ինչ-որ մեկին, լսեն կոչերը, այդ կոչերով հանդես եկողները պետք է հեղինակություններ լինեն, իսկ հեղինակությունը վաստակում են: Հիմա այս մարդիկ ոչ թե հեղինակություն, այլ ուղիղ հակառակն են վաստակել»:

Անդրադառնալով իշխանությունների կողմից արտակարգ դրության պայմաններում մի շարք ոլորտներում կենտրոնացված կառավարում ապահովելու մտադրությանը՝ Ա. Համբարձումյանը նշեց.

«Ես չգիտեմ՝ իրենք ինչ են հասկանում կենտրոնացված կառավարում ասելով: Ըստ էության, այսօր ՀՀ-ի ընթացիկ կառավարումն իրականացվում է բյուրոկրատական համակարգի կողմից: Հենց այդ կառավարումն է, որը թույլ չի տալիս, որ երկիրը վերջնականապես քաոսի վերածվի: Եվ այդ բյուրոկրատական համակարգում հայեցողական պաշտոններ զբաղեցնողներն են, քաղծառայողները և այսպես շարունակ: Ն. Փաշինյանը փորձում է քաղաքական կառավարում իրականացնել, բայց դա իր մոտ չի ստացվում: 

Նա ընդամենը կառավարման իմիտացիա է ստեղծում: Արտակարգ դրության պայմաններում առաջին հերթին իշխող ուժը, կառավարող անձինք պետք է ծայրահեղ զսպվածություն, ծայրահեղ հանդուրժողականություն, խոհեմություն և իմաստություն ցուցաբերեն: Արտակարգ դրություններում կառավարումը հենց սա է ենթադրում: Սա անհրաժեշտ, բայց, միևնույն ժամանակ, ոչ բավարար նախապայման է: Այսինքն, դու պետք է նման վարքագիծ ունենաս, որ հետագայում արդեն սկսես կառավարչական ճիշտ որոշումներ կայացնել: Բայց մենք չենք տեսել անհրաժեշտ պայմանը, ուր մնաց խոսենք բավարար պայմանների մասին: 

Ես դեռ երկու ամիս առաջ խնդրեցի, հորդորեցի, որ ստեղծվի մի խումբ, որի մեջ կընդգրկվեն պրոֆեսիոնալ բժիշկներ, տնտեսագետներ, մարդիկ, ովքեր օժտված կլինեն որոշակի կառավարչական որոշումներ կայացնելու լիազորություններով և որոնց անմիջական ցուցումներով ՀՀ-ն կկարողանա նվազ կորուստներով դուրս գալ այս իրավիճակից: Նման կոչեր շատ են եղել, բայց մենք ասացինք, մենք լսեցինք: 

Զրո արձագանք, զրո արդյունք: Մենք նույն քվազի-կառավարման ոճը տեսել ենք թե՛ մարտին, թե՛ ապրիլին, թե՛ մայիսին. այդպես նաև հիմա է շարունակվում»: Փորձագետը շեշտեց՝ մտավախություն ունի, որ մենք արդեն կորցրել ենք վերադարձի կետ հասնելու հնարավորությունը:

«Այս ճգնաժամն իր հերթին արդեն հանգեցրել է սոցիալական ճգնաժամի: Այս ճգնաժամը նաև խորը տնտեսական ճգնաժամի է հանգեցնելու: Ես էլի եմ առիթ ունեցել ասելու, որ թեպետ համավարակը վտանգավոր է, բայց այն այդքան վտանգավոր չէ, որքան իր թողած հետևանքները, որոնք մենք դեռ պետք է զգանք ու տեսնենք: 

Իսկ հետևանքների, այսպես ասած, առաջն առնելու համար մերիտոկրատիկ կառավարում է անհրաժեշտ»,-ասաց նա՝ ընգծելով այս իշխանության շուրջ համախմբվելու անհնարինության մասին: 

«Թե՛ հասարակության, թե՛ քաղաքական դաշտի պառակտումը վարչապետի գործունեության ուղղակի արդյունքն է: Ինքն է մարդկանց բաժանել սևերի- սպիտակների, նախկինների-ներկաների և այլն: Ու ոչ միայն բաժանում է, այլև ինքն է նշանակողը. ինքն է ասում՝ ով է սև, ով՝ սպիտակ, ով է թալանչի, ով թալանչի չէ»,-եզրափակեց Ա. Համբարձումյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Արթուր Վանեցյանը շարունակում է ծառայել հայրենիքին Եթե Ոստիկանության այս կոշտությունն ունենայինք ապրիլ-մայիսին, այսօր հակահամաճարակային իրավիճակում մի փոքր այլ պատկեր էինք ունենալու. Տիգրան Ավինյան (տեսանյութ) ԱԱԾ նախկին տնօրենը նոր պաշտոն ստացավ Որ երկրների հետ են սահմանները բացվելու Գագիկ Ծառուկյանի շուրջ սենսացիաներ հորինվելը չի դադարում Պարետը՝ զինվորներին արձակուրդ ուղարկելու ու ծնողների հետ տեսակցելու հնարավորության մասին Միտինգները կթույլատրվեն,երգիչները կերգեն, սահմանները կբացվեն. Ավինյան Պուտինը հայտնվել է ֆրանսիական հայտնի պարբերականի շապիկին՝ սուպերգործակալ Ջեյմս Բոնդի կերպարով Երևանում բնակիչը սպառնացել է երեխային ցած նետել պատշգամբից Պավլիկ Մանուկյան՝ 9 տարի, Սմբատ Բարսեղյան՝ ցմահ, Վարուժան Ավետիսյան՝ 8 տարի 9 ամիս. դատախազները հանդես եկան մեղադրական ճառով Հայաստանում կրկին տարածվել է լեյշմանիոզ. այս վարակը մահացու է (տեսանյութ) Դպրոցը՝ դիմակով, առանց բուֆետի եւ հերթափոխով․ նոր ուսումնական տարին՝ նոր կարգ ու կանոնով Փոքր որդիս՝ Մուշեղը, ինն ամսական էր, երբ ցույց տվեցի նրան՝ որտեղից է սկսվում Հայրենիքը. Սեյրան Օհանյան Ես չեմ հիշում Ամուլսարի հետ կապված որևէ խոստում, որը մենք տվել ենք ու չենք կատարել. Տիգրան Ավինյան Երբ են բացվելու բուհերը. պարզաբանում է պարետը Մոսկվայից դեպի Երևան նախատեսված չարտերային չվերթների նոր ժամանակացույցը «Forbes»-ը հրապարակել է ամենաբարձր վարձատրվող դերասանների ցանկը Բացօթյա որ տարածքներում դիմակ կրելը պարտադիր չի լինի. Պարետի նոր որոշումը Բարսելոնայի ֆուտբոլիստի՝ կորոնավիրուսի թեստի պատասխանը դրական է «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը կներկայացնի «Արտակարգ դրությունը վերացնելու մասին» ԱԺ որոշման նախագիծ
Արկադի Դումիկյանի դուստրն իսկական արքայադուստր է. նա անչափ նման է հայրիկին (լուսանկար) Մերի Մակարյանը և Լիլուն՝ լողավազանում (լուսանկար) Ինչո՞ւ է Մարիամ Մելիքյանը 5-ամյա դստերը կանացի սեքսուալ զուգագուլպա հագցնում (լուսանկար) Հռիփսիմե Հակոբյանի շքեղ զգեստն անտարբեր չի թողել երկրպագուներին (լուսանկար) Կարճ շորտեր, երազային կերպար. Լևոն Արոնյանի ընկերուհու՝ Անիտա Այվազյանի նոր, գայթակղիչ լուսանկարը Բեն Ավետիսյանը, Իրինա Այվազյանը, Աղաս Մանուկյանը և այլք՝ Մաշ Իսրայելյանի նոր տեսահոլովակում Ինչպիսին էր Gucci-ի հայ մոդել Արմինե Հարությունյանը մանուկ հասակում (լուսանկար) Ի՞նչ նվեր է մատուցել Գոռ Հակոբյանը փոքր որդուն՝ Ֆելիքսին ծննդյան կապակցությամբ (լուսանկար) «Եթե հիմա չունեցա նման նկարներ, ապա 59-ում դժվար թե ունենամ». Աստղիկ Սաֆարյանը՝ բիկինիով (լուսանկար) Լավ էս ինչքա՞ն մեր միջի մաղձով պիտի թունավորենք մեզ․ Նազենի Հովհաննիսյանը՝ Լևոն Արոնյանին քննադատողներին
website by Sargssyan