Իրա­վի­ճա­կը վե­րահս­կե­լի է. «մե­դիա կռիվ­նե­րի», «հա­մա­ցան­ցի օրեն­քի» ու տե­ղե­կատ­վա­կան պա­տե­րազ­մի մա­սին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Երբ սահմանին լարվում է իրավիճակը, գաղտնիք չէ, որ այն իր արտացոլումն է ունենում նաև տեղեկատվական հակամարտության առումով, թեպետ նույնիսկ սառեցված հակամարտությունների պարագայում տեղեկատվական պատերազմը փաստացի անընդհատ է: «Ռազմինֆո» մասնագիտացված կայքի համակարգող Կարեն Վրթանեսյանի հետ զրույցում խոսել ենք այս տիրույթում առկա իրավիճակի, հաքերային հարձակումների, ինչպես նաև ադրբեջանական ապատեղեկատվություններից, մանիպուլ յացիաներից խուսափելու հիմնական կետերի մասին:

Կարեն Վրթանեսյանը նախ շեշտեց՝ առհասարակ նման սրացումներ մեկ-երկու տարին մեկ տարբեր հատվածներում լինում են. «Այս անգամ տեղեկատվական դաշտում թեմայի ուռճացումը սկսեց հենց Ադրբեջանը: 

Հատկապես սկզբնական փուլում թե՛ միջազգային, թե՛ մանավանդ ռուսալեզու լրատվամիջոցներում դոմինանտն ադրբեջանական լուրերն էին: Իսկ հայկական կողմի մեկնաբանությունները որոշ դեպքերում անգամ չկային: 

Հայկական կարծիքն ավելի ուշ սկսեց տեղ հասնել: Ավելի վաղ նաև ապատեղեկատվություն տարածվեց, թե հայկական կողմից հինգ զոհ կա՝ հինգ վիրավորը դարձավ հինգ զոհ, և ռուսական մի քանի լրատվամիջոցներից այդ ապատեղեկատվությունը տարածվեց այլ լրատվամիջոցներով»:

Անդրադառնալով նաև սոցցանցային տիրույթին և իրավիճակը համեմատելով 2016 թ. ապրիլ յան պատերազմի օրերի հետ՝ Կ. Վրթանեսյանը նշեց.

«2016 թ. ապրիլ յան, այսպես ասենք, մեդիա կռիվների հետ և՛ նմանություններ, և՛ տարբերություններ կային: Առաջին տարբերությունն այն է, որ գործողությունների մասշտաբը լրիվ այլ է: Երկրորդ տարբերությունն այն է, որ թեպետ 2016 թ.-ին էլի Ադրբեջանն էր նախահարձակ, բայց տեղեկատվական դաշտում առաջինը դիրքավորվեց հայկական կողմը: Առաջին օրվա առաջին կեսը միայն հայկական ինֆորմացիա էր միջազգային տեղեկատվական դաշտում: 

Այս դեպքում ավելի շատ հակառակն էր: Բայց երկու դեպքում էլ ադրբեջանցիները, բնականաբար, մեղադրում էին հայկական կողմին: Երկու դեպքում էլ կեղծիքներ, ապատեղեկատվություն էին տարածում հայկական կողմի տասնյակ զոհերի, հայկական հենակետերի ոչնչացման մասին: Այդ ամենը թեպետ սուտ էր, բայց, այդուհանդերձ, դրանց մի մասը հասավ նաև միջազգային մամուլ»: 

Ինչ վերաբերում է վերջին սրացման ֆոնին իրականացված հաքերային հարձակումներին, ապա, ըստ Կ. Վրթանեսյանի, այս տեսանկյունից ևս առաջինը ադրբեջանցիներն սկսեցին. «Կոտրեցին հայկական պաշտոնական կայքէջերը, այդ թվում՝ վարչապետինը, հետո հայկական կողմից էլ եղան ադրբեջանցիների տվյալների հրապարակումներ, ադրբեջանական կայքեր ևս կոտրվեցին»:

Իսկ թե նման իրավիճակում ինչ պետք է հաշվի առնել՝ նաև ադրբեջանական մանիպուլ յացիաներից, կեղծ լուրերից խուսափելու իմաստով, մեր զրուցակիցը նկատեց.

«Այսպիսի իրավիճակում, երբ մարդիկ հուզական վիճակում են գտնվում, անընդհատ իրազեկվելու կարիք ունեն, լուրերի են սպասում, ցանկացած սենսացիոն լուր՝ կապ չունի՝ ճիշտ, թե սուտ, շատ արագ, հրդեհի արագությամբ տարածվում է: Այսպես ասած, սա համացանցի օրենք է: 

Մարդիկ փորձում են ինչ-որ ձևով մասնակցել իրադարձություններին՝ կիսելով, տեղեկացնելով, շատ հաճախ տարածելով նաև կեղծիքներ, բամբասանքներ, ապատեղեկատվություն: Առհասարակ որևէ կոնֆլիկտի ժամանակ նման իրավիճակներից լիովին խուսափելն անհնար է»:

Թեպետ չափազանց բարդ է, բայց, ըստ մեր զրուցակցի, հնարավորություն կա իրավիճակը վերահսկելի դարձնել: Խոսքը հանրության մեջ վստահություն ունեցող մարդկանց, մասնագետների խոսքերն են, որոնք կարող են զերծ պահել այս տիրույթում հնարավոր անցանկալի զարգացումներից: Կ. Վրթանեսյանի դիտարկմամբ, շատ կարևոր է, որ նման դեպքերում այդ մարդիկ իրենց խոսքը ասեն, ինչի օրինակները նաև այս օրերին տեսանք: 

«Կարևոր է նաև, որ պաշտոնական աղբյուրները նման իրավիճակներում արագ ու ստուգված տեղեկություններ տան: Եվ, մեծ հաշվով, ՊՆ-ն ստուգված և արագ տեղեկություններ է տալիս: Այս պահի դրությամբ չեն եղել այնպիսի դեպքեր, որ ադրբեջանական ապատեղեկատվությունը շատ ուժեղ տարածվի: Մարդիկ ինչ-որ տեսանյութեր էին տեսնում, որոնց մի մասն իրական էր, մի մասը կեղծ էր: Թեպետ տարածում էին, բայց նաև հարցնում՝ ճիշտ է, թե ոչ, ուզում ենք իմանալ: Սա նշանակում է, որ այդ առումով, կարծես, որոշ գործիչներ, ակտիվիստներ հասցրեցին աշխատել, ու իրավիճակը վերահսկելի է:

 Սա ավելի շատ հանրային աշխատանք էր, որն ստացվեց»,-ընդգծեց նա: Ամփոփելով՝ Կարեն Վրթանեսյանը շեշտեց, որ տեղեկատվական դաշտում առկա դիմակայությունը ռազմական գործողություններից տարբերվում է նրանով, որ այս տիրույթում խրամատներ չկան, և ամեն ինչ շատ փոփոխական է: 

Պետք է պարզապես հիշել, որ նման իրավիճակներում կարևոր է արագ կողմնորոշվելը, րոպեների ընթացքում ճիշտ որոշումներ կայացնելը, դաշտում դիրքավորվելը, որ առաջինը ոչ թե հակառակորդի տեղեկությունները հասնեն, ոչ թե հակառակարդի տեղեկությունները լցնեն ճգնաժամային իրավիճակներում առաջացող ինֆորմացիոն վակուումը, այլ հենց քո տեսակետը, դիրքորոշումը հասնի լսարաններին»:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

Քաղաքական իշխանությունը ձևովորում է, այսպես կոչված, «նոր էլիտա». Սուրենյանց «Կետոնալ 100 մգ մոմիկներ» դեղի որոշ սերիաներ հետ կկանչվեն Որոշում կայացվեց սեպտեմբերի 15-ից բացել դպրոցները Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորել է Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին «Կորոնավիրուսով հիվանդների հետ աշխատած բժիշկների կենսաթոշակային ստաժը կրկնակի է հաշվվելու»․ Միշուստին ԱԱԾ-ն՝ «Ալրաղացի Լյովիկի» կալանավորման մասին Արաբկիրի ոստիկանները պարզել են Երևանում կրակոցներ արձակողների ինքնությունը. նրանց մեջ է «Գագասիկը» Աշխարհահռչակ Starmus միջազգային փառատոնը 2021 թվականին կանցկացվի Հայաստանում 2020 թվականին Կարմիր խաչը 40 միլիոն եվրո օգնություն կտրամադրի Լիբանանին Խոշոր ավտովթար Կոտայքի մարզում. բժիշկները պայքարում են 25-ամյա վարորդի կյանքի համար Բազե որսած երիտասարդը հայտնաբերվել ու բերման է ենթարկվել Տիգրան Ավինյանը հայտարարություն է տարածել Ալիևը Լուկաշենկոյին շնորհավորել է ընտրություններում հաղթելու կապակցությամբ Ռազմական ոստիկանության նորանշանակ պետը վարակվել է կորոնավիրուսով Հանրությանը համախմբելու օրակարգով Սերժ Սարգսյանը թարմություն է հաղորդում ատելության մթնոլորտի գերին դարձած քաղաքական դաշտին «ԱՄՆ նախագահին պետք է ընտրի ամերիկացի ժողովուրդը, ոչ թե Վլադիմիր Պուտինը». ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ (տեսանյութ) Դպրոցներում Ֆիզկուլտուրա առարկայի հետ կապված փոփոխությունների մասին Մոսկվա-Գյումրի չարտերային չվերթ օգոստոսի 12-ին Ոստիկանությունը՝ Արմեն Մարությանի ու Ալլա Վարդանյանի դստեր ու թոռների մահվամբ ավարտված վթարի մասին Նոյեմբերյան քաղաքի սրտում իր հյուրընկալ դռներն է բացել «Նոյեմբուրգ» հյուրանոցային համալիրը
18 կարատանոց ոսկի, 3600 սև և սպիտակ ադամանդ․ իսրայելցի ոսկերիչները կորոնավիրուսից պաշտպանող գերթանկարժեք դիմակ են ստեղծե... Արմեն Մարությանի ու Ալլա Վարդանյանի դստեր լուսավոր ընտանիքը . նոր լուսանկարներ «Մեր բարի, կիրթ ու ստեղծագործ աղջիկ․․․»․ Արմեն Մարությանի և Ալլա Սահակյանի դուստրը հայտնի խմբավար էր Քրիստինե Պեպելյանն ԱՄՆ է արտագաղթում ՖՈՏՈ. «Ափսո՜ս, Արմեն ջան, որ այս Սեպտեմբերի 1-ն առանց քեզ կսկսենք. Բացակադ` հարգելի չէ». Ավտովթարից մահացած ընտանիքի մաս... Իննա Խոջամիրյանը Զիրոյանին փաթաթված սկեսրայր-հայրիկի հետ է զրուցում (լուսանկար, տեսանյութ) Անատի Սաքանյանը ցուցադրել է, թե ինչպես է անցկացնում իր գերշքեղ հանգիստը. (լուսանկար, տեսանյութ) «Ձեզ վաղուց ոչնչով չես «փչացնի»». երկրպագուները սարսափել են Քսենիա Սոբչակի տեսքից Լայն բացվածք, կիպ զգեստ. Եվա Բաղդասարյանի գայթակղիչ լուսանկարը Ինչպես միշտ համեստ և հասարակ. Մարիամ Փաշինյանը նոր լուսանկարներ է հրապարակել
website by Sargssyan