«380 հազար աշակերտի մեկ օրում ուղարկում ենք դպրոց». բարդ է լինելու թե՛ այս հոսքը կառավարելու, թե՛ առողջապահական տեսանկյունից․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Օրերս ԿԳՄՍ նախարարությունը ներկայացրեց ուղեցույց, որով պետք է առաջնորդվեն ուսհաստատությունները: Ուղեցույցի մի շարք կետերի վերաբերյալ հասարակության մեջ առաջ եկան դժգոհություններ, օրինակ՝ դիմակ կրելու, դասարանները կիսելու, դասամիջոցներ չանելու և այլնի հետ կապված: Կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը նշում է՝ նախարարության վիճակը բավականին ծանր է, որովհետև երկու կարևոր հարցեր բախվում են իրար՝ առողջությունը և կրթությունը: «Սովորաբար առողջապահությունն ու կրթությունն իրար օգնում են, բայց հիմա, կարծես թե, իրար դեմ են դուրս եկել:

Հանուն առողջության ստիպված ես զիջումների գնալ կրթության ոլորտում, բայց հանուն կրթության էլ առողջապահական ինչ-որ հարցեր պետք է ռիսկի տակ դնես: Հեշտ իրավիճակ չէ: Նշեմ, որ, կարծես թե, էլի բավարար քննարկումներ չեղան, շատ հարցեր արագ որոշվեցին: Օրինակ՝ ճիշտ կլիներ սեպտեմբերի մեկից բացել կրտսեր դպրոցը՝ 1-4-րդ դասարանները: Գուցե օգոստոսի 24ից արդեն գործեին Շիրակի և Գեղարքունիքի մարզերի դպրոցները, որովհետև այդտեղ եղանակը շոգ չէ: Պետք է ճկունություն դրսևորենք:

Տեսեք՝ կարելի էր այս շաբաթ բացել Շիրակի և Գեղարքունիքի մարզերի կրտսեր դպրոցները ու գյուղերի փոքր դպրոցները և ուշադիր հետևել, թե ինչ խնդիրներ են առաջանում, փորձ հավաքել, հետո սեպտեմբերի մեկից արդեն գործեին մյուս մարզերի կրտսեր և գյուղական փոքր դպրոցները և այդ մեկ շաբաթվա ընթացքում կուտակված փորձը փոխանցեին իրենց: Հետո սեպտեմբերի 8-ից միջին, իսկ ամսի 15-ից՝ ավագ դպրոցում կսկսվեին դասերը:

Դպրոցները «գլորվելով», փորձ հավաքելով՝ արդեն սեպտեմբերի 15-ին կունենային պատրաստի վիճակ: Եթե պատճառն այն էր, որ պետք է ուսուցիչների թեստավորում անեին, ապա դա էլ կարելի էր փուլ առ փուլ անել, ի վերջո, բոլորին մեկ օրում չէին թեստավորելու: Կարելի էր սկսզբում Շիրակի և Գեղարքունիքի կրտսեր դպրոցների ուսուցիչներին թեստավորել, հետո մնացածներին: Այս կերպ անցումն ավելի փափուկ կլիներ: Ի՞նչ ենք մենք անում՝ միանգամից 380 հազար աշակերտի մեկ օրում մասսայաբար ուղարկում ենք դպրոց: Ե՛վ դպրոցների համար է դժվար լինելու միանգամից այդ հոսքը կառավարել՝ առանց փորձ ունենալու, և՛ առողջապահական տեսանկյունից է բարդ լինելու:

Բայց սա արդեն փոխել չենք կարող, ուշ է, այս պահին սեպտեմբերի մեկին չեն հասցնի սա անել, գուցե պետք էր մի 20 օր առաջ այդպես որոշել, որ հնարավոր լիներ պատրաստվել»,-«Փաստի» հետ զրույցում նշում է Խաչատրյանը: Փորձագետի խոսքով՝ շատ է քննարկվում դիմակներով դպրոց գնալու, գրատախտակին չմոտենալու և դասամիջոցներն արգելելու հարցը: «Դիմակների հարցում շատ զգուշավոր կխոսեմ, որովհետև սա առաջին հերթին առողջապահական հարց է, չեմ կարող ասել, թե դիմակ դնելն ինչ բացասական ազդեցություն կարող է ունենալ երեխայի առողջության վրա, դա կարող է ասել մասնագետ բժիշկը:

Կրթական տեսանկյունից դիմակն, իհարկե, ստեղծելու է որոշակի խնդիրներ, այսինքն՝ երեխաները և ուսուցիչները անհարմարություն են զգալու, որովհետև դիմակով խոսելը դասի ժամանակ անհարմար է լինելու, մանավանդ սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին, երբ բավականին շոգ է, բայց մյուս կողմից գիտենք, որ դիմակը որոշ չափով պաշտպանում է մարդկանց, դա ապացուցված է: Դիմակն իր ռիսկերն ունի այն առումով, որ երեխան կարող է անընդհատ ձեռք տալ դրան, դասի ժամանակ հանել այն կամ իջեցնել, և ուսուցիչը պետք է լրացուցիչ ջանքեր գործադրի այս առումով՝ անընդհատ նկատողություն անելով, որ աշակերտը ճիշտ կրի այն:

Մյուս կողմից էլ հասկանալի է, որ սա անվտանգությունից ելնելով է արվում: Մյուս վիճահարույց խնդիրը դասամիջոցների հարցն է: Ե՛վ առողջապահական, և՛ կրթական տեսանկյունից դասամիջոցն անհրաժեշտություն է, կարևոր է, որ այն լինի ակտիվ, երեխաները շարժվեն, մի քիչ քայլեն, խաղան: Այդ տեսանկյունից նախարարության մոտեցումն ինձ համար խնդրահարույց է, դասից հետո դասարանում՝ նույն տարածքում մնալը երեխաներին ավելի ագրեսիվ է դարձնելու, արդեն վերջին ժամերին նրանք դժվար են դիմանալու: Կարելի էր գոնե դասը 5-10 րոպե կրճատել, կամ էլ կառաջարկեի դրանք սկսել լողացող գրաֆիկով, այսինքն՝ նույն հարկում գտնվող դասարաններն իրարից հինգ րոպե տարբերությամբ դասերը սկսեն, որպեսզի ամեն մեկի մոտ դասամիջոցը լինի տարբեր ժամի, և աշակերտները կարողանան գոնե միջանցք դուրս գալ, մի փոքր թարմանալ, քայլել:

Այս դեպքում էլ ուսուցիչները պետք է կարողանան կառավարել երեխաներին, որպեսզի աղմուկ չլինի, քանի որ մյուսները դաս են անում: Սա կարող էր նոր մշակույթ լինել, երեխաները կհասկանային, որ պետք է լուռ մնալ մյուսներին չխանգարելու համար: Մյուս հարցը գրատախտակի մոտ չկանչելն է, խմբային աշխատանքների արգելումը: Սա հասկանալի է, խմբային աշխատանքների ժամանակ երեխաներն իրար մոտ պետք է նստեն, հեռավորություն չեն կարող պահել: Գրատախտակին մոտենալիս աշակերտը պետք է տեղաշարժվի, կավիճին դիպչի և այլն: Հասկանալի է, որ այստեղ առողջապահական խնդիր կա:

Այս կետի ազդեցությունն առարկաների վրա տարբեր կլինի, որոշների վրա ընդհանրապես չի ազդի, բայց օրինակ՝ աշխարհագրություն առարկայի դեպքում, երբ քարտեզի կամ գլոբուսի վրա ինչ-որ բաներ պետք է ցույց տալ, ֆիզիկա ու մաթեմատիկա առարկաների դեպքում, երբ պետք է բանաձևեր, խնդիրներ գրել, շատ դժվար է լինելու, ունենալու ենք որակական անկում: Ոչ միայն ինձ համար ամենավիճահարույցը դասարանների բաժանման հարցն է:

Բավականին անհավասար պատկեր ենք ունենալու: Այն դասարանները, որտեղ կա 20-ից ավելի աշակերտ, բաժանվելու են երկու մասի, աշակերտները երեք օր են դասի գնալու: Մի մասը գնում է երկուշաբթի, չորեքշաբթի, ուրբաթ, մյուս մասը՝ երեքշաբթի, հինգշաբթի, շաբաթ: Այն դասարանները, որտեղ աշակերտների թիվը 20-ից պակաս է, վեց օր են դպրոց գնալու: Առաջանում է շատ մեծ անհավասարություն երեխաների միջև, չեմ պատկերացնում, թե կրտսեր դպրոցում ինչպես է լինելու այն, որ երեխաները երեք օր են դասի հաճախելու և պետք է ինքնուրույն շատ աշխատանք կատարեն: Ինչպե՞ս է նա ինքնուրույն աշխատելու, երբ նոր է դպրոց հաճախում: Այստեղ կարող են ծրագրային խնդիրներ առաջանալ:

Հետո արդեն աշակերտները կարող են ասել՝ մեզ քիչ եք սովորեցրել, թվանշանը պետք է վերացնել»,ընդգծում է Խաչատրյանը: Կարծիքներ էին հնչում, որ ստեղծված իրավիճակում գուցե ճիշտ էր հեռավար ուսուցման տարբերակը պահպանելը: Խաչատրյանը նշում է, որ ճիշտ տարբերակը հետևյալն էր՝ բացել 1-6-րդ դասարանները, որովհետև մինչև 6-րդ դասարանի երեխան հեռավար տարբերակով չի կարող սովորել: «Ինչպե՞ս եք պատկերացնում՝ երկրորդ դասարանի երեխան նստի համակարգչի մոտ ու դաս անի, մանավանդ, եթե ծնողն էլ աշխատում է: 7-րդ դասարանից սկսած երեխաները կարող են քիչ թե շատ ինքնուրույն սովորել, կազմակերպական հմտություններ ունեն: Այս դեպքում կարելի էր նաև ուսուցման հիբրիդային տարբերակը կիրառել:

Այսինքն՝ երեխաները 2-3 օր գնում են դպրոց, մնացած օրերը տանից են պարապում: Այս դեպքում ծրագրային խտրականություն չէր լինի: Կարելի էր բացել նաև գյուղերի մինչև 200 հոգանոց դպրոցները, որոնք հեշտ է կառավարելը: Եթե վիրուսակիր լինի, ապա օջախը գտնելն ու մեկուսացնելը հեշտ է, իսկ Երևանն ավելի խիտ է բնակեցված, բարդ է միանգամից հասկանալ՝ ով ումից վարակվեց, ով է վիրուսակիրը:

Եթե դասի հաճախեին մինչև 6-րդ դասարանի և գյուղական փոքր դպրոցների երեխաները, ապա մոտավորապես 280 հազար երեխայի կուղեկցեինք դպրոց, իսկ մնացած 100 հազարն էլ կարող էր հիբրիդային տարբերակով հաճախել: Այս ձևով կարելի էր նաև ռիսկերը կանխարգելել»,-եզրափակում է կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Լոռու մարզում անհայտ մակնիշի և համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի և դիմել փախուստի. կա զոհ Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Իտալիայի արտաքին գործերի և միջազգային համագործակցության նախարարի հետ Մեր երկիրն այն վիճակում է, որ ոչ մեկը չի ինքնառաջադրվում, թե՝ ես գամ փրկեմ. Սեւակ Հակոբյան ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Ինչպես են ադրբեջանցիները, հայհոյելով հայերին, դուրս հանում իրենց տներից. Աղդամի շրջան Արնաքամ էի լինում, ընկերս քարեր էր նետում վրաս, որ չքնեմ. պատմում է պատերազմի մասնակից զինծառայող բժիշկը (տեսանյութ) «Լաչինում եվրո տուն եմ թողել թուրքին, ստեղ ավտոկայանում ենք քնում. Փաշինյանն ասում էր՝ օգնում են. ու՞ր ա». արցախցի (տեսանյութ) Վարուժան Ավետիսյանը հրապարակայնացրել է իր ու Փաշինյանի խոսակցությունը Զառա Մանուչարյանը նշանակվել է աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի խոսնակ Իշխանափոխություն Արցախում․ Բալասանյանը՝ նախագա՞հ Բելգիայի խորհրդարանի հանձնաժողովը հավանություն է տվել Ադրբեջանին և Թուրքիային դատապարտող նախագծին Ավելի քան 1400 արցախցի այսօր Երևանից վերադարձել է ԼՂ. Ժամանածների թիվը հասել է 29 հազարի Տեսանյութ․ Ինչու՞ Վանեցյանը չգնաց ռազմական հեղաշրջման ճանապարհով և չձերբակալեց Փաշինյանին, երբ դեռ ԱԱԾ պետ էր Մինչ այժմ եղբայրս էր ինձ ծաղիկներ նվիրում Փորձագետ. Եթե Սոթքի հանքը դադարի աշխատել, ավելի քան 6000 աշխատատեղ կարող է փակվել «Հայ ժողովուրդն ընտրեց դահիճին ու սեփական պետության ոչնչացման ուղին։ Աշխարհը չի խանգարում այս որոշմանը, որի արդյունքում Հայաստանի 3-րդ Հանրապետությունը դե ֆակտո դադարում է գոյություն ունենալ». Միքայել Մինասյան Սոֆի Դևոյանն ընտրյալ ունի (լուսանկար) Հայ գերիները ենթարկվել են բռնության ու նվաստացման. Human Rights Watch Նիկոլ Փաշինյանը զրկվել է իր ամենակարևոր «զենքից» Կոչ եղավ վաղը` ժամը 6-ին, փակել Երևանի փողոցները Վաղը կհայտարարվի նաև երկրի ղեկավարի թեկնածուի անունը. Արծվիկ Մինասյան
website by Sargssyan