«Ազ­գա­յին նե­րու­ժի կենտ­րո­նա­ցում և գի­տե­լիք­նե­րի ամ­բողջ ծա­վա­լի օգ­տա­գոր­ծում՝ թշնա­մուն հա­կա­հար­ված տա­լու հա­մար»․«Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Թշնամու սանձազերծած հերթական պատերազմի արդյունքում Հայաստանում հայտարարվեց ռազմական դրություն, որն ունի նաև տնտեսական և ֆինանսական ոլորտներին առնչվող որոշակի կանոններ: «Փաստի» հետ զրույցում այս մասին նշեց տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Ջուլիետա Թադևոսյանը: «Սա նշանակում է, որ պետությունը հարկադրված է կենտրոնացնել իր տնտեսական ու ֆինանսական ռեսուրսները, որպեսզի դիմակայի թշնամուն, ապահովի երկրի անվտանգությունն ու չեզոքացնի սպառնացող վտանգները: Մենք առանց այդ էլ համաճարակ ունեինք, և կար տնտեսական անկում, կային նաև հոգեբանական խնդիրներ: Այս ամենին ավելացավ նաև ռազմական դրությունը:

Պատերազմը թե՛ Հայաստանի, թե՛ Սփյուռքի ուժերի կենտրոնացում է պահանջում: Խոսքը թե՛ նյութական, թե՛ ֆինանսական, թե՛ հոգեբանական և թե՛ բարոյական ներուժի մասին է: Ազգային ներուժի կենտրոնացում և գիտելիքների ամբողջ ծավալի օգտագործում՝ թշնամուն հակահարված տալու համար»,-ասաց մեր զրուցակիցը: Նա շեշտեց, որ կառավարության առաջին քայլը, իհարկե, բյուջեի վերանայումը պետք է լինի, ինչը և նախատեսվում է: Նշենք, որ ռազմական գործողություններով պայմանավորված՝ սպասվում է ընթացիկ ծախսերի աճ՝ մոտ 40 մլրդ դրամի չափով: «Բյուջեի եկամուտներն արդեն առանց այդ էլ քիչ էին հավաքագրվում: ՊԵԿ-ի նախագահը հայտարարել էր, որ հարկային եկամուտները նախորդ տարվա համեմատ այդ պահի դրությամբ 50 միլիարդ դրամի չափով ավելի պակաս են հավաքագրվել:

Կարծում ենք՝ մոտակա երկու-երեք ամիսներին էլ ավելի պակաս կարող է հավաքագրվել, կապված թեկուզև այն փաստի հետ, որ տնտեսության մեջ որոշակի արտադրություններ կարող են չաշխատել, զբաղվածության կրճատում կարող է լինել: Չի բացառվում նաև որոշ ծառայությունների ծավալների կրճատումը, ինչպես նաև սպառողական պահանջարկի որոշակի կրճատումը: Եվ այս առումով արդեն իսկ նախատեսվում է ծախսերի աճ և, բնականաբար, բյուջեի պակասուրդի ավելացում, ինչը պետք է նոր ու լրացուցիչ ֆինանսական ռեսուրսներ պահանջի. մոտ 500 մլն դոլարի ներգրավման մասին է խոսքը: Բյուջեում պակասուրդի մեծացումը նաև արտաքին պարտքի հետ կապված խնդիրներ կարող է առաջացնել, բայց սա նորմալ է:

Պետք է սթափ նայենք արտաքին պարտքի ծավալների աճին, որովհետև այն կարող է կրկին մեծանալ: ՀՆԱ-ի 60 տոկոս շեմը մենք կգերազանցենք, ինչը նորմալ է պատերազմական իրավիճակում»,-ընդգծեց Ջ. Թադևոսյանը: Խոսելով անհրաժեշտ առաջնային քայլերի մասին՝ նա ընդգծեց. «Սովորաբար, ռազմական դրության պայմաններում տնտեսական ոլորտում կառավարությունը պետք է սահմանի առաջնային նշանակության ապրանքների արտադրության հետ կապված հանձնարարականներ: Օրինակ` սննդամթերքի, դեղորայքի ձեռքբերման, վաճառքի և շրջանառության համար հատուկ կարգ պետք է սահմանել. ռազմական դրության պայմաններում շատ կարևոր է թիկունքը, բանակի համար համապատասխան միջոցների արտադրությունը: Համապատասխան միջոցների ապահովվածությունը պետք է որոշակի ծավալների մեջ պահել»: Տնտեսագետը շեշտեց, որ, անկախ ամեն ինչից, այս ռազմական դրության պայմաններում Կենտրոնական բանկը ֆինանսական դաշտը կայուն է պահում: «Մենք արտաքին պահուստներ ունենք:

Այսինքն, ֆինանսական դաշտում կայունությունը պահպանվում է, անհանգստանալու խնդիրներ առանձնապես չկան: Ես կուզեի անդրադառնալ բնակչության պատրաստակամությանը, այսինքն՝ որքանով ենք մենք այս փուլում մեր աջակցությունը ցուցաբերում: Ես սկզբում նշեցի, որ այսօր Հայաստանի և Սփյուռքի բոլոր ջանքերն ու ռեսուրսները պետք է միավորել, որպեսզի հաղթանակով այս իրավիճակից դուրս գանք: Սա լրացուցիչ ջանքեր է պահանջում: «Համահայկական հիմնադրամին» նվիրաբերած հատկացումները, որոնք րոպե առ րոպե ավելանում են, բավականին լուրջ ցուցանիշներ են: Սա խոսում է նվիրվածության, տնտեսված գումարներն ու խնայողությունները հայրենիքին, ռազմաճակատին ու հաղթանակին ուղղելու պատրաստակամության մասին: Նորմալ է, որ պատերազմական իրավիճակում մարդիկ կարող են ավելի զգույշ լինել, որոշակի ծախսեր նվազեցնել: Բայց, բոլոր դեպքերում, այսօր կենաց- մահու կռիվ է, և այդ կենաց-մահու կռվի մեջ յուրաքանչյուր քաղաքացի պարտավոր է իր ներդրումն ունենալ թե՛ ֆինանսական, թե՛ հոգեբանական, թե՛ բարոյական տեսանկյունից: Պահի լրջությունը բոլորս ենք զգում»,-ասաց նա:

Մատնանշելով 2020 թ. երկրորդ կիսամյակի վիճակագրական մի շարք ցուցանիշներ՝ նա ընդգծեց. «Մանրածախ առևտրի ցուցանիշների անկում արդեն իսկ կար, ինչը վկայում է այն մասին, որ համավարակով պայմանավորված՝ առևտրի ոլորտում արդեն խնդիր ունեինք, ու անկումը շարունակվում էր: Չի բացառվում, որ ցուցանիշները չեն բարելավվի՝ հաշվի առնելով, որ մարդիկ, ամեն դեպքում, ավելի քիչ սննդամթերք, կոշիկ կամ հագուստ կգնեն: Հանրային վայրերից էլ չեն օգտվում: Եվ այստեղ կարևոր է խնայված միջոցները բանակին ուղղելու պատրաստակամությունը: Սա հոգեբանություն է, սա կեցվածք է, սա մտածողություն է, որը մեր ժողովուրդն անկասկած ունի: Այստեղ հարցն այն չէ, որ կառավարությունը պետք է անպայման ցուցում տա բնակչությանը, սա յուրաքանչյուրի մտածողության մեջ է: Մեծ հաշվով, այս փուլում հիմնական ճանապարհը նվիրատվությունն է:

Կասկած չկա, որ մեր ժողովուրդը պատրաստակամ է, միայն թե տեմպերն ավելի պետք է արագացվի, որովհետև գիտենք, թե պատերազմն ինչ մեծ ծախսեր է պահանջում: Հաղթանակի համար կարևոր են նաև ֆինանսական ռեսուրսները»: Տնտեսագետը կարևորեց մինչ այս պաշտպանության ոլորտին ուղղված ծախսերի ավելացման փաստը, ինչը, Ջ. Թադևոսյանի խոսքով, շատ տրամաբանական է, որովհետև աշխարհաքաղաքական վտանգները մշտապես են առկա են եղել: «Այս պատերազմական իրավիճակում մենք տեսնում ենք արված քայլերի արդյունքը: Հստակ է բանակի պատրաստվածության, հագեցվածության արդյունքը: Եթե մենք ունենայինք զարգացումներ, եթե չլինեին համաճարակն ու ճգնաժամային իրավիճակները, շատ ավելի լուրջ միջոցներ կարելի էր հատկացնել այդ ուղղությանը»,-ասաց նա: Ջուլիետա Թադևոսյանը հետագա նախաձեռնությունների մեջ կարևոր է համարում ընդգրկել տեղական արտադրության պաշտպանության հարցը:

«Ճիշտ է, սա այսօրվա խնդիր չէ, բայց մենք այս ամենից հետո ներմուծման փոխարինման քաղաքականության հարցի շուրջ պետք է մտածենք: Սա հույժ կարևոր է և կառավարության հիմնական ու առաջնահերթ քայլը պետք է լինի: Թուրքիայից մոտ 700 անուն ապրանք է ներկրվում: Այդ ապրանքների մի որոշ հատվածի տեղական արտադրությունը պետք է ստեղծել: Իհարկե, ոչ միանգամից, բայց պետք է զարգացնել հատկապես կոշիկի և հագուստի արտադրությունը: Հետագայում կառավարությունը, բացի ներմուծման փոխարինման քաղաքականություն մշակելուց, իր համար գերխնդիր պետք է դարձնի նաև ռազմաարդյունաբերության զարգացումը: Մենք այսօր արդեն ռազմաճակատում ենք տեսնում այն գիտական ներուժը, այն տեխնոլոգիական ունակությունները, որոնք ունենք: Մեր նվաճումները փորձարկվում են ռազմաճակատում»,-ասաց նա՝ հավելելով, որ ռազմաարդյունաբերության զարգացմանը զարկ տալու բոլոր հնարավորություններն ունենք:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՖՈՏՈ. Թուրքիայում կրկին ուժգին երկրաշարժ է տեղի ունեցել «Լավ եղեք… բայց նաև զգույշ եղեք» Գազի գինը դարձավ 320 դրամ Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել Հայ գերիները ենթարկվել են բռնության ու նվաստացման Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ մարզերում Արցախցիները իրենց տեղահանության հարցը լուծում են ադրբեջանցի զինվորների հետ. Տեսանյութ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (3 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ).Երև­ա­նում ելույթ է ունե­ցել Պլա­սի­դո Դո­մին­գոն, կա­յա­ցել է ման­կա­կան «Եվ­րա­տե­սի­լը».«Փաստ» Ով է առողջապահական համակարգը տապալած Արսեն Թորոսյանի հովանավորը. «Ժողովուրդ» Ինչո՞ւ է համակարգչային մկնիկը կոչվում... մկնիկ . «Փաստ» Բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տո­նյա­նե­րի անօ­րի­նա­կան և անաշ­խատ պար­գև­ատ­րում­նե­րը են­թա­կա են բռնա­գանձ­ման՝ պե­տա­կան բյու­ջեի օգ­տին․«Փաստ» Մանրամասներ Արարատ Միրզոյան-«Իմ քայլը» հանդիպումից. ինչ է ասել ԱԺ նախագահը. «Ժողովուրդ» Աղե­տի մա­սին ըմբռ­նու­մը շու­տով ըն­կա­լե­լի կլի­նի բո­լո­րի հա­մար․ «Փաստ» 2021-2022 ուստարվա ընդունելության համար դիմորդները հիմնականում երկու քննություն կհանձնեն. առավելապես ոչ մրցութային է դարձել «Հայոց լեզուն»․ «Փաստ» Վազգեն Մանուկյանը՝ կոմպրոմիսային թեկնածու. «Հրապարակ» Մենք, որպես պետություն և հասարակություն, խարիսխի կարիք ունենք նավը կանգուն պահելու համար․ «Փաստ» 2025 թվականին Եվրոպայի երեխաների մեկ երրորդը կլինի մահմեդական․ «Փաստ» Ինչու՞ չի զորացրվում «մոբը». «Հրապարակ» «Սպա­ռել ենք վար­կա­յին նե­րու­ժը. շատ վտան­գա­վոր, ծանր իրա­վի­ճակ ունենք, իսկ ժա­մա­նակ՝ ոչ». «Փաստ» Ընդ­դեմ սեփական ժո­ղովր­դի. «սու­տա­սա­նի տու­նը հրդե­հվեց, ոչ ոք չհա­վա­տաց». «Փաստ»
website by Sargssyan