Կարճ ժամանակում ունենալու ենք արժութային ճգնաժամ. Ինչ է սպասվում

Հայաստանում դոլարի արժևորումը վերջին օրերին շարունակվում է, փոխարժեքը հատել է 500 դրամի սահմանը։ Այս միտումը շարունակվելու դեպքում, ըստ տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանի, առաջիկայում սոցիալական խնդիրներ կսկսվեն Հայաստանում։

«Առաջինը, լինելու են սոցիալական հետևանքներ, և դրանք արդեն կան։ Այս գործընթացն անմասն չի թողնելու գնաճը, հատկապես այն ապրանքների գծով, որոնք ներկրվում են ՀՀ։ Նաև այն  ապրանքների մասին է խոսքը, որոնք արտադրվում են Հայաստանում, բայց ունեն ներմուծման բաղադրիչ։ Արդեն նկատելի է, որ մենք ունենք առաջին անհրաժեշտության ապրանքների տեսանելի գնաճ։ Փոխարժեքը 490-495-ից բարձրացել է և այս պահին արդեն 510 -ի շեմն է անցել»,- Lragir.am-ին ասաց Ավետիսյանը։

Տնտեսագետի խոսքով՝ այս տեմպերով շարունակելու դեպքում Հայաստանում շատ կարճ ժամանակահատվածում կգրանցվի ազգային արժույթի առնվազն 20-25 տոկոս արժեզրկում։ Եվ կարձանագրվի առաջին անհրաժեշտության ապրանքների՝ դրան մոտ թանկացում։ «Նաև չի բացառվում, որ ունենանք այդ ապրանքների դեֆիցիտ, որովհետև այդ գնաճն անընդհատ բերելու է նրան, որ մարդիկ հոգեբանական գործոնի ազդեցությամբ ձևավորելու են հավելյալ պահանջարկ»,- ասաց նա։

Ինչ վերաբերում է տնտեսական առումով ռիսկերին՝ Թադևոս Ավետիսյանն ասում է, որ ազգային արժույթի արժեզրկումը ոչ թե անկախ պրոցես է, այլ հետևանք է մակրոտնտեսական խախտված կայունության։ «Եվ ակնհայտ է, որ պետական բյուջեն ունի, մեղմ ասած, հիմնական ուղղություններով իր ծախսերը ֆինանսավորելու դժվարություններ։ Բացի դա, նաև աճում է պետական պարտքը։ Այսպիսի իրավիճակում մյուս գործոնն է շատ կարևոր՝ տնտեսական անկումը և անկման սպասումները։ Նաև պետք է հաշվի առնել աշխարհաքաղաքական այն իրողությունները, որոնք տեղի ունեցան՝ պատերազմն իր պարտության ելքով և Covid 19-ի հետևանքների դեմ փաստացի տապալված վիճակը։ Սա շատ կարևոր է, որպեսզի տեսնենք, թե ինչ բարդ իրավիճակ է»,- ասաց նա։

Տնտեսագետի խոսքով՝ այսպիսի պարագայում անխուսափելիորեն վրա է հասնում հոգեբանական գործոնը՝ և տնտեսվարողների, և քաղաքացիների մոտ։

«Արդեն ակնհայտ է, որ հիմա մարդիկ ու տնտեսավարողներն սկսել են վերադասավորել իրենց ակտիվները և ունեցած ռեսուրսները։ Օրինակ՝ արդեն կա հստակ տեղեկատվություն, որ քաղաքացիները դիմում են բանկեր՝ իրենց ավանդները հետ ստանալու համար, հատկապես դրամային ավանդները։ Դա ինքնանպատակ չեն անում, դրամային ավանդները հետ են վերցնում, որպեսզի փոխարինեն դոլարով ու եվրոյով։ Եվ սա լուրջ հարված է լինելու այս գործընթացներին, որովհետև առաջացնելու է դրամի լրացուցիչ առաջարկ և միաժամանակ դոլարի, եվրոյի նկատմամբ լրացուցիչ պահանջարկ։ Սա արժեզրկում ծնող շատ կոնկրետ գործոն է։ Եվ նաև քաղաքացիներն ու տնտեսվարողներն ակնհայտորեն փորձելու են ազատվել արժեզրկվող արժույթից և իրենց ազատ միջոցները փոխել կայուն արժույթի։ Սա ևս բերելու է նույն բանաձևով արժեզրկման»,- ասաց նա։

Ըստ Թադևոս Ավետիսյանի՝ պատերազմի ընթացքում ինտերվենցիաները, այսինքն՝ պահուստներից կայուն արժույթների ինտենսիվ վաճառքը բերել է նրան, որ այլևս չկա այդ ներուժը՝ տնտեսությունում ներարկում անելու։ «Սա սահմանափակ ռեսուրս է, և այն 500 մլն դոլարը, որ ասում էին՝ կուտակել ենք ռեզերվներում, դա վաղուց արդեն սպառվել է։ Այսինքն՝ մենք չունենք նաև ինտերվենցիայի հնարավորությունը։ Այս պարագայում ես կանխատեսում եմ, որ մենք շատ կարճ ժամանակահատվածում ունենալու ենք արժութային ճգնաժամ, ինչն իր հերթին կազդի ֆինանսական շուկայի և ընդհանուր մեր մակրոտնտեսական կայունության վրա։ Այստեղ լուրջ մոտեցումներով ու խորքային քայլեր են անհրաժեշտ։ Այսօրվա ձևավորված իրավիճակը հետևանք է 2,5 տարվա ձախողված տնտեսական քաղաքականության։ Եվ իշխանություններն ուղղակի չունեն որևէ հնարավորություն՝ շտկելու իրավիճակը»,- հավելեց նա։

Տնտեսագետ նշեց, որ այս իրավիճակը հանգեցնելու է սոցիալական լարվածության կայուն խորացմանը։ Ըստ նրա՝ իրականում միայն պատերազմի ու Covid-ի վրա բարդել այս իրավիճակը սխալ է, սա վերջին 2,5 տարվա քաղաքականության հետևանք է։ «Covid-ը չի հաղթահարվել, որովհետև 2,5 տարի մենք ունեցել ենք ձախողված տնտեսական քաղաքականություն։ Այն բարեփոխումները, որոնք պետք է տեղի ունենային, տեղի չեն ունեցել, մեր տնտեսական ներուժը, որ պետք է զարգացնեինք, քայլերը բացառապես եղել են պոպուլիստական, քան իրական։ Խնդիրները չեն լուծվել իրականում, դրանք պարտակվել են պոպուլիստական հնարքներով և բերել են այսպիսի իրավիճակի»,- ասաց նա։

Ավելին...

«Լուծեցիր քո չկայացած «ես»-ի վրեժը, գնա´...». Թեհմինա Վարդանյան Ներքին կարգով հրահանգել են դադարեցնե՞լ արցախցի զինվորների պետպատվերը. Aravot.am Հայաստանի ջրային ռեսուրսները պետք է ծառայեն Հայաստանին. Տավուշի մարզպետ Որոշել եմ տեղափոխվել Արցախ. Մանե Թանդիլյան Ադրբեջանը հրաժարվել է հայ գերիներին առաջիկայում անցկացվելիք շքերթի ժամանակ քայլեցնելու պլանից. Mediaport Երևանի Իսահակյան և Թամանյան փողոցների խաչմերուկում երթևեկությունը ժամանակավոր կփոփոխվի Տելեկոմ Արմենիան ամբողջովին հայկական ընկերություն է Արտաշատի ոստիկանները ապօրինի զինամթերք և առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջով են հայտնաբերել Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է Բերձորի մարդիկ․ մնա՞լ, թե՞ գնալ «Երկիր Մեդիա»-ն ոստիկանությանը մեղադրում է օպերատորի աշխատանքին խոչընդոտելու մեջ Մոսկվայի կոշտ արձագանքը Փաշինյանի «միջնորդական» ջանքերին Տեղի է ունեցել ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ԱԳ նախարարների խորհրդի նիստը` տեսակապի ձևաչափով (տեսանյութ) Բաքվում ռազմական շքերթի ժամանակ հայ ռազմագերիների ցուցադրություն չի լինի. Ադրբեջանը հերքում է տեղեկությունը Քիչ առաջ ընդունել եմ ՀՀ պաշտպանության նորանշանակ նախարար Վաղարշակ Հարությունյանին․ ԱՀ նախագահ Սյունիքի մարզի որևէ գյուղ հանձնելու հարց չի քննարկվում. փոխմարզպետ Բերման ենթարկվածների թվում են ՀՅԴ-ականներ Գ. Վարդանյանը, Ա. Գևորգյանը և Գ. Սարգսյանը. Yerkir.am Տղաս խնդրել էր, որ իրեն հերոսի նման դիմավորենք. Աշոտ Սարդարյանը նռնակներով կանգնել է թշնամու դիմաց Թուրքը ստեղով չպիտի անցնի. Մեղրիի բնակիչները մտահոգված են Տրոլեյբուսի վրա բարձրացած քաղաքացիներին ոստիկանները պարզապես ցած են նետում (տեսանյութ)
Մխիթարս ու Հայկս մարմնով ծածկել են Աբիկին ու զոհվել հերոսաբար. ո՞վ է պատասխան տալու իմ բալի թափված արյան համար, իմ բալի ... Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս ի հայտ եկավ փշալարը․«Փաստ» Համացանցում հայհոյանքը կարծես դարձել է պարտադիր պայման, բայց դա մեր ազգին չի՛ սազում. Արամե 18-ամյա Գևորգն սպասում էր առաջնեկին. որդին կկրի հերոս հոր անունը Նիկոլ,դու պարտության խորհրդանիշ ես և վերջ. Շարմազանով Մի քանի օր լուր չունեինք եղբորիցս, բոլորս անհանգիստ էինք, բայց չէի կարող պատկերացնել, որ…Ալբերտ Հովհաննիսյանի քույրիկի հ... Գիտնականները պատմել են մի ըմպելիքի մասին, որը կարող է օգնել կորոնավիրուսի դեմ պայքարում Ռիտա Սարգսյանը մահվանից առաջ միայն մի նախադասություն է ասել Ես բախտ ու պատիվ եմ ունեցել ճանաչելու Ձեզ, իմ Ռիտա Ալեքսանդրովնա ջան. Ավետ Բարսեղյան «Նախքան կնոջս երդում տալը՝ հայրենիքիս եմ երդում տվել»․ զոհված զինծառայող Դավիթ Արզումանյան
website by Sargssyan