Ինչո՞ւ և ինչպե՞ս ի հայտ եկավ փշալարը․«Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Փշալարի գյուտը մարդկության տեխնոլոգիական առաջընթացի ամենակարևոր ձեռքբերումներից չէ: Այդուամենայնիվ, այն իր խորը ազդեցությունն է ունեցել աշխարհի վրա, չնայած ոչ միշտ դրական իմաստով: Փշալարի առաջացման պատմությունը կապված է Միացյալ Նահանգներում գտնվող Մեծ տափաստանի օգտագործման պատմության հետ: Այդ տարածքներ ժամանած անասնապահներին ու ֆերմերներին անհրաժեշտ էր ցանկապատել իրենց արոտավայրերը, որպեսզի այն պաշտպանեին «օտարներից» և վայրի կենդանիներից: Փայտից ցանկապատներ պատրաստելը շատ թանկ էր նստում, ավելի շահավետ էր մետաղալար օգտագործելը, սակայն դա որոշակի թերություններ ուներ: Կենդանիները գործնականում չէին նկատում մետաղալարե խոչընդոտը և անընդհատ ընկնում էին դրա վրա և տապալում ցանկապատի սյուները:

1873 թվականին Իլինոյս նահանգի Դե Կալբ բնակավայրում անցկացվող տոնավաճառում ֆերմեր Հենրի Ռոուզը առաջին անգամ ցուցադրել է իր գյուտը: Դա սովորական տախտակ էր, որի մեջ տարբեր կողմերից մեխեր էին խփված այնպես, որ դրանց սուր ծայրերը դուրս էին ցցված: Այս տախտակները նախատեսված էին մետաղալարե ցանկապատների վրա տեղադրելու համար, ինչը, ըստ գյուտարարի, անասունների համար անհաղթահարելի խոչընդոտ էր ստեղծում: Այդպես էլ սկսվել է փշալարի պատմությունը: Բանն այն է, որ տոնավաճառին մասնակցել է երեք ընկեր՝ Յակոբ Հեյշը, Այզեկ Էլվուդը, Ժոզեֆ Գլիդդենը, որոնք մեծ հետաքրքրություն են ցուցաբերել այդ գյուտի նկատմամբ: Նրանցից մեկը՝ ֆերմեր Գլիդդենը, որոշում է ստեղծել առանց տախտակի փշոտ ցանկապատ:

Նա սկսում է մետաղալարերը մանր կտորներով կտրել, ծայրերը սրել և մի քանի պտույտներով փաթաթել ցանկապատի հիմնական մետաղալարին, ընդ որում, ծայրերը բաց թողնելով, որպեսզի դրանք կատարեն նույն ֆունկցիան, ինչը կատարում են մեխերի սուր ծայրերը: Բայց նման կերպ ստեղծված փշերը ամրացված չէին և անընդհատ շարժվում էին մետաղալարի երկայնքով: Այդ ժամանակ Գլիդդենը որոշում է օգտագործել մետաղալարերի այլ կտորներ՝ ոլորելով դրանք արդեն պատրաստված փշերի վրա: Այսպիսով, ստացվել են չորսսայրանի այնպիսի փշեր, որոնք պինդ նստած են հիմնական մետաղալարի վրա: Այս կառուցվածքը այնքան հաջող էր, որ Այզեկ Էլվուդը Գլիդդենին առաջարկում է դառնալ գործընկեր և կազմակերպել փշալարերի համատեղ արտադրություն:

1874 թվականի նոյեմբերին Գլիդդենը արտոնագրում է իր գյուտը: Միևնույն ժամանակ Յակոբ Հեյշը արտոնագրում է փշալարի իր սեփական տարբերակը: Ընկերները ստեղծում են «Փշալարային ընկերությունը», որը միայն 1874 թվականի ընթացքում վաճառում է 5 տոննա «փշոտ» արտադրանք: Հաջորդ տարի ընկերության վաճառքն աճում է 60 անգամ: Հետագայում պահանջարկի աճը պայմանավորվել է նաև փշալարերի նոր տեսակների գյուտերով: Սկսվել են արտոնագրային մարտեր, որոնք տևել են երկար տարիներ:

Ի վերջո, հաղթող է դարձել Գլիդդենը, որի փշալարի ձևը ամենահաջողն էր: 1876 թվականին Գլիդդենը վաճառել է «Washburn and Moen» ընկերության իր մասնաբաժինը 60 000 ԱՄՆ դոլարով: Արդյունքում մինչև 1906 թվականը Ժոզեֆ Գլիդդենը եղել է Ամերիկայի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը: Ներկայումս փշալարերն ավելի շատ ուրիշ նպատակներով են օգտագործվում, այդ թվում՝ պետական սահմաններին կամ ցուցարարների դեմն առնելու համար:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ԱԱԾ-ն հայտարարում է` Արարատ Միրզոյանը գործակալ չէ Լույս չի լինի Երևանում և 4 մարզերում Ո՞վ է ՀՀ պաշտպանության նորանշանակ փոխնախարարը Լուկաշենկոյի խոստովանությունն իշխանության՝ սխալներ թույլ տալու վերաբերյալ Փորձագետը կանխատեսել է ռուբլու փոխարժեքն առաջիկա ամիսների համար Լրտես վիժվածքն ընտրեց ինքնաարդարացման ամենապրիմիտիվ տարբերակը՝ հերքել փաստերը. Մինասյան Ստեփան Դեմիրճյանն ասել է, որ ի տարբերություն Վազգեն Սարգսյանի եղբոր՝ Արամի, ինքն արժանապատվություն ունի Բժիշկը նշել է COVID-19-ից ոչ պակաս վտանգավոր հիվանդության մասին Իմ համար բացարձակ անընդունելի է սևերի ու սպիտակների բաժանումը․ Ծառուկյան Նոր կարգ. քոլեջներում և ուսումնարաններում մանկավարժները կընտրվեն մրցույթով․ ԿԳՄՍՆ Ստորագրությունն իրենն է. Հրապարակվեց Արարատ Միրզոյանի ինքնախոստովանական նամակը Ինչո՞ւ էր վերջին Արցախյան պատերազմի մեկնարկից սկսած Արարատ Միրզոյանը շատ երկար գտնվում Ստեփանակերտում «Հայաստանը չի կարող բարեկամ երկիր լինել մահմեդական երկրների համար». Ալիև Նիկոլ Փաշինյանն իմացել է, որ Արարատ Միրզոյանը թուրքական ագենտ է․ Մինասյանը բացառիկ նամակ ընթերցեց Տիգրան Ուլիխանյանը՝ պետական վերահսկողական ծառայության ղեկավար Հայաստանում 22 հազարից ավել բիզնես է փակվում, իսկ Նիկոլը շարունակում է ստել բնակչությանը Արայիկ Հարությունյանը նոր գրառում է կատարել «Դա դեռ կտեսնի գլխին գալիքը». ինչո՞ւ են վիճաբանել Սուրեն Պապիկյանը ու Սիփան Փաշինյանը. 168.am Զոհված Միքայել Հարությունյանի մորը նրա մարտական ընկերներն են ծաղիկներ բերում. 19-ամյա հերոսը զոհվել է հոկտեմբերի 11-ին (տեսանյութ) Թուրքիայում հայկական եկեղեցի են վաճառքի հանել
website by Sargssyan