«Պե­տու­թյան պար­տու­թյան մեջ յու­րա­քան­չյուր հայ իր սե­փա­կան պար­տու­թյունն է տես­նում»․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Փաստի» զրուցակիցն է «Փսիլայֆ» հոգեբանական աջակցման կենտրոնի ղեկավար, հոգեբան Լիլիթ Խաչատրյանը: Զրուցել ենք պարտվածի հոգեբանության և պարտվածի վիճակը հաղթահարելու անհրաժեշտության մասին:

Պարտվածի հոգեբանություն

Պատերազմն իր հետևանքներով՝ զոհեր, գերիներ, անհետ կորածներ, տեղահանվածներ, և ընդհանրապես՝ պարտության իրողությունը հասարակության համար հոգեբանական ցնցում էր՝ տարաբնույթ տրավմատիկ հետևանքներով: Մի քանի գործոն այս առումով բարդացնում է իրավիճակը. խոսքը նախ և առաջ հաղթանակի նկատմամբ անվերապահ հավատի մասին է, որը քարոզվում էր ամեն օր և նույնիսկ հեշթեգ էր հնարվել, որը ձևավորել էր հաղթանակի մտապատկեր, հուսադրված ակնկալիք: Մյուս կողմից՝ ունենք 1915 թվականի ցեղասպանության տրավմատիկ հիշողություն, որը դեռևս ամոքված չէր:

Էթնիկ նույնացման համատեքստում պետության պարտության մեջ յուրաքանչյուր հայ իր սեփական պարտությունն է տեսնում: Պարտության իրավիճակն առանձնահատուկ է այն մարդկանց համար, ովքեր պարտության հետ կյանքում առհասարակ դժվար են գործ ունենում, այսինքն՝ պարտության ապրումները անդիմանալի են, և խուսափում են այնպիսի իրավիճակներից, որտեղ հավանական պարտություն կարող են կրել. նրանք շատ ավելի հոգեմաշ վիճակ են ապրում այս օրերին:

Պարտության մեջ մարդը կորցնում է վստահությունը սեփական ուժերի և կառավարման համակարգի նկատմամբ, ինքնագնահատականը և ինքնահարգանքն իջնում է, ամոթի զգացում է ապրում, անհաջողության շատ ուժեղ վախ է առաջանում, որը տարածվում է ամեն ինչի վրա, կարող է մարդը դառնալ ագրեսիվ սեփական անկատարության և պատերազմի պատասխանատուների նկատմամբ: Ի վերջո, պարտության զգացման սուր ընկալումը սոցիալական դիրքորոշումով է պայմանավորված, մենք վախենում ենք, որ պարտվողին չեն ներում և ընդունում, սուր քննադատում են, մերժում են, և դառնում ենք վատը:

Երկարատև անհաջողության վախի մեջ մնալով՝ մարդը նոր քայլեր դժվարանում է ձեռնարկել, բայց եթե ոչինչ չի ձեռնարկում,նշանակում է՝ ունի միայն պարտություն, իսկ նոր բան ունենալու շանսը դառնում է զրո: Դրա համար անհաջողությունը պետք է ընդունել, բայց միևնույն ժամանակ հաջողության հասնելու ծրագիր մշակել: Իհարկե, պարտության փաստը պետք է կարողանալ վերանայել և դարձնել կոնստրուկտիվ որոշման սկիզբ և դիտարկել որպես հաջողության տանող ճանապարհ:

Յուրաքանչյուրս պետք է սկսենք փոփոխությունը մեզանից

Շատ հզորացած պետություններ և նաև հաջողակ մարդկանց պատմություններ թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ իրենց կյանքի անհաջողությունները և դառը փորձը իրենք կոնստրուկտիվ ձևով են օգտագործել և առաջ գնալու լավագույն ուղիներն են կիրառել: Ինչպես պետք է երեխային վաղ մանկությունից ցույց տալ իր ուժեղ և թույլ կողմերը, թույլ կողմերը ուժեղ դարձնելու ձևերը, այնպես էլ այդ ամենը պետք է անեն մեծահասակները և ազգերը: Վերջիվերջո, պարտության մեջ կա մեծ փորձ, տեսնում ենք մեր սխալները, թույլ կողմերը և նաև այն շտկելու հնարավորությունը պետք է տեսնենք: Ինչպես հաղթանակը, այնպես էլ պարտությունը հավերժ չեն:

Պետք է գիտակցենք, որ ունենք և՛ հաղթողի, և՛ պարտվողի հատկանիշներ ու ռեսուրսներ: Եվ մեր հաջողությունները կախված կլինեն նրանից, թե ինչպես ենք գործ ունեցել մեր սխալի հետ, ոնց ենք շտկել դրանք, ինչ նոր փորձ ենք ձեռք բերել, ինչպես ենք վերաարժևորել և իմաստավորել մեր անելիքները: Ուզում եմ սահմանազատել ազգային և անհատական պարտությունը, բայց ընդունել նաև, որ յուրաքանչյուր անհատ, հաղթահարելով պարտության սուր զգացումները, հզորանալու անհատական պլան ունենալով, իր ուրույն ներդրումն է ունենում ազգային հաջողության և հաղթանակի համար:

Յուրաքանչ յուրս պետք է սկսենք փոփոխությունը մեզանից՝ վերլուծելով, թե ինչ ռեսուրսներ ունենք, որ չենք օգտագործել մինչև հիմա, ինչպես ենք վերաբերվել ազնվությանը, արդարությանը, անկեղծությանը, պահպանե՞լ ենք մեր անհատականությունը, թե՞ տրվել ենք խմբային արժեզրկված գաղափարներին, պետք է վերանայել և զարգացնել նոր մոտիվացիաներ:Դա կարող է լինել նոր գիտելիքների ձեռքբերում, քայլեր մասնագիտական ոլորտում զարգանալու, հարաբերությունները կարգավորելու ուղղությամբ և այլն: Յուրաքանչյուր մարդ իր կյանքում ունենում է պարտություն, սակայն շատ կարևոր է կարողանալ ձևավորել վերաբերմունք այն հաղթահարելու առումով, հակառակ դեպքում կարող է դրսևորվել հուզական հյուծվածություն և նույնիսկ կյանքի իմաստի կորուստ:

Հաղթանակը պահանջելու է համառ աշխատանք և ժամանակ

Պարտության վիճակը հաղթահարելու համար շատ կարևոր է.

1. Չշղթայվեք անհաջողության և պարտության մտքերին, փորձեք մտածել հաջողության մասին, ինչ խնդիրներ է պետք լուծել և ինչի կարող եք հասնել:

2.Պարտությանը պետք է վերաբերվել որպես ապագա հաղթանակի հիմք, որովհետև պարտության մեջ ճանաչում ենք մեր թույլ կողմերը, որը կարող ենք զարգացնել և դարձնել ուժեղ կողմեր:

3.Անհաջողության մատնվելու վախը կարող է խանգարել նոր գործ սկսելուն, բայց պետք է մտածել, որ երբ գործողություն չենք անում, այսպես թե այնպես, ունենք ոչինչ, իսկ գործել սկսելով՝ ինչ-որ բան ունենալու հավանականությունը մեծացնում ենք:

4.Ինչ-որ բան սկսելուց առաջ պետք է ունենալ պլան Բ, Գ, և որքան շատ, այնքան լավ, որ եթե որևէ մեկը չի ստացվում, մտածենք մյուս տարբերակների մասին, որը մեծացնում է մեր հնարավորությունը և բարձրացնում ինքնավստահությունը:

5.Ամենակարևորը՝ պետք չէ պիտակավորել սեփական անձը, թե ես պարտվող եմ կամ անհաջողակ, և մտածել, որ դա միայն ձեզ հետ կարող է պատահել, ուռճացնել հաղթողի հնարավորությունը կամ գերբնական հատկանիշներով օժտել դիմացինին կամ իրավիճակը, այլ մտածել, որ դուք էլ ունեք հաղթելու ձեր հնարավորությունը և պետք է այն տեսնել և գործի դնել:

6. Միշտ պետք է հասկանալ, որ հաղթանակը պահանջելու է համառ աշխատանք և ժամանակ, այն պրոցես է, քայլ առ քայլ գործողությունների հերթականություն, որը դառնում է նպատակ և կենտրոնացնում ամբողջ ուժերը՝ անտեսելով խոչընդոտներն ու դժվարությունները:

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Պայմանագրի լուրը առաջնագծում լավ չընդունեցինք, բայց հասկանում էինք, որ տարբերակ չկար. պատերազմի մասնակից Ադրբեջանցիները սոցցանցերում շարունակում են հպարտանալ և հիանալ Նիկոլով «Շուշին եղել է ու լինելու է նորից հայի ու հայկական քաղաք, հայերի բնօրրան․․․ անիծվեն դավաճանները, որ դարձել են ադրբեջանի պետության հերոսներ»․ Նազենի Հովհաննիսյան Արման Վարդանյանի հետ մեր գաղափարական շփումներն ընթանում են բնականոն և դրական հունով. Արտակ Թովմասյան Նոր չափորոշիչները կբարձրացնեն երթևեկության բոլոր մասնակիցների անվտանգությունը Մոտ օրերս ՌԴ հետ-ի հետ կանոնավոր չվերթները կվերականգնվեն. Գևորգ Խաչատրյան Առաջիկա ամիսներին համատարած թանկացում տեղի չի ունենա. Կարեն Չիլինգարյան Պարգև Սրբազանին փոխարինողի անունը հայտնի է Ի՞նչ է անհրաժեշտ ցամաքային սահմանով ՀՀ տարածք մուտք գործելու դեպքում ՀՀ ՊՆ-ն՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծում տիրող իրավիճակի մասին Վաղարշակ Հարությունյանը Սերգեյ Շոյգուի հետ քննարկել է գերիների վերադարձին առնչվող հարցեր Շուռնուխցի Ստեփանի տունը Հայաստանում է, գոմը՝ Ադրբեջանում․ քարտեզագետը՝ Սյունիքի գործընթացի մասին Նիկոլ Փաշինյանն արդեն համաձայնվել է, որ Արցախն իր զինված ուժերը չի ունենալու Նիկոլ Փաշինյանն իր խորհրդականին ուղարկել է Սյունիք 3 տասնյակից ավելի զինծառայողներ հետմահու պարգևարտվել են «Ինձ համար սա բարոյական հարց էր»․ դատարանն անվավեր է ճանաչել Ամատունի Վիրաբյանի վերաբերյալ նախարարի որոշումը Վերացրել է երեսունից ավելի թուրք ու ազերի, վիրավոր ընկերներին դուրս է հանել կռվի դաշտից…ու անմահացել Նոր տեսանյութ է հրապարակվել հայ գերիների մասնակվությամբ Փաշինյանը երկու անգամ մերժել է եվրոպական մի երկրի հակաօդային համակարգեր ուղարկելու առաջարկը Արցախից տեղեկացնում են․ Խուճապի չմատնվել
website by Sargssyan