Ռագու. ուտելիքի տեսա՞կ, թե՞ պատրաստման եղանակ․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հաճախ խոհանոցում որևէ խոհարարական գլուխգործոց ստեղծելով՝ չենք էլ մտածում, թե ի՞նչ պատմություն ունի այդ ուտեստը, ո՞վ և ե՞րբ է առաջին անգամ այն ստեղծել, ո՞ր երկրներում է այն առավել տարածված, և ինչպե՞ս է այն փոփոխվել մինչ մեր սեղանին հայտնվելը: Ծանոթանանք ամենահայտնի ուտեստներից մեկին՝ ռագուին: «Ռագու» բառը գալիս է ֆրանսիական «ragouter» բառից, որը բառացի նշանակում է «ախորժակ բացել»: Ռագու եփել են այնքան վաղուցվանից, որ այդ շոգեխաշած ուտեստի մասին արդեն լեգենդներ են շրջանառվում...

Ասում են, որ Անգլիայի հետ հարյուրամյա պատերազմի ժամանակ եղել է դեպք, երբ Լանգեդոկի՝ քաղաքներից մեկի պաշարման ժամանակ սովից ուժասպառ բնակիչները հավաքվել են գլխավոր հրապարակում և մտածել այն մասին, թե ինչպես կարող են ուտելիք ստանալ: Մեկն առաջարկել է թշնամուն գայթակղելով՝ թակարդը գցել և խլել նրանց սնունդը, կամ էլ երիտասարդ գեղեցկուհիներ ուղարկել թշնամուն շեղելու համար, իսկ հետո տալ թունավորված գինի և ուտելիքը խլել: Իսկ ինչ-որ մեկն էլ նույնիսկ առաջարկել է ճակատային գրոհի գնալ «մահ կամ ընթրիք» նշանաբանով: Մինչ այս վեճի ավարտը բնակիչները հսկայական կրակ են վառել հենց հրապարակում, և յուրաքանչյուրը կաթսայի մեջ է լցրել իր մոտ եղած սննդամթերքը: Խարույկը նման կերպ պահպանվել է մինչ օգնության հասնելը և պաշարումը վերացնելը:

Բայց ամենազարմանալին այն է, որ նույնիսկ քաղաքի ազատագրման տոնակատարության ժամանակ հիմնական կերակուրը եղել է ոչ թե պտտանի վրա խորոված ավանդական եղնիկը, այլ հսկայական կաթսայի մեջ եփած ուտեստը, որն այդ կերպ դարձել է համընդհանուր միասնության խորհրդանիշ: Այդ օրերին Ֆրանսիայի ցանկացած գյուղացիական ընտանիքի համար կավե ամանով ռագուն (le cassoulet) հասանելի է եղել: Կավե աման օգտագործվել է այդ ամանի հրակայունության պատճառով, և ներկայումս էլ նման ամաններ կարելի է գնել գրեթե յուրաքանչյուր սուպերմարկետում: Իհարկե, ռագուի՝ շոգեխաշելու բուն սկզբունքն այնքան հին է, որ հնարավոր չէ պարզել, թե ով է առաջին անգամ դա իրականացրել: Ուտեստներ, որոնք այս կամ այն կերպ նման են ֆրանսիական ռագուին, կարելի է գտնել գրեթե բոլոր եվրոպական երկրների խոհանոցներում:

Եվ եթե ընդունենք, որ ֆրանսիական խոհանոցի վրա ազդել են Հին Հռոմի ավանդույթները (որն էլ իր հերթին վերարտադրել է հունական խոհանոցը և ավելի հին ժողովուրդների՝ շումերների, եգիպտացիների, բաբելոնացիների ու փյունիկացիների խոհանոցները), ապա դա դարեր շարունակ կմնա առեղծված... Մարոկկոյում, օրինակ՝ մինչ օրս տաժինն է շատ տարածված (սա և՛ ուտեստ է, և՛ սպասք), որը նույնպես կարելի է համարել ռագուի տեսակ: Ավանդաբար, Ֆրանսիայի տարբեր տարածքներում ռագու պատրաստել են յուրովի, և, իհարկե, յուրաքանչյուր խոհարար իր սեփական բաղադրատոմսը համարել է ամենահաջողն ու համեղը: Օրինակ՝ Թուլուզի բնակիչները օգտագործում են խոզի միս, բադ, սագ և հայտնի թուլուզական երշիկեղեն՝ իրար խառնած, կարկասոնցիներն օգտագործում են ոչխարի միս և որսի միս՝ ըստ որսաշրջանի, իսկ Կաստելնոդարի բնակիչները՝ սագի ու խոզի միս: Ֆրանսիացիների շրջանում «բարձր խոհանոցի» գալուստով ռագուներն ի սկզբանե ծառայել են որպես նախուտեստ և մատուցվել են հիմնական ուտեստից առաջ: Այն պատրաստել են մսով կամ լոբիով (երբեմն՝ երկուսն իրար խառնած)՝ թույլ կրակի վրա շոգեխաշելով: Ստացված սոուսը նոսրացրել են գինիով կամ գարեջրով, կամ խտացրել հնացած հացով, ըստ անհրաժեշտության:

Ներկայումս ռագու պատրաստում են գրեթե բոլորը: Դրա բազմաթիվ տեսակներ կան՝ բուլղարական, ալժիրական, բելգիական, վիեննական, լուիզիանական, վրացական, թուլուզական, մեքսիկական և այլն... Ռագուի ամենահայտնի տեսակներից մեկը ստյուն է՝ իռլանդական գովաբանված ռագուն, որը գովերգել է Ջերեմոմը: Ռուսաստանում ռագու բառն ի սկզբանե համարվել է օտար երկրի ուտեստ և միայն ավելի ուշ ամրագրվել է որպես բոլոր շոգեխաշած ուտեստների ընդհանուր անուն: Ներկայումս ռագուն ոչ այնքան անուն է, որքան պատրաստման տեխնոլոգիա: Բաղադրիչների համատեղ շոգեխաշման գործընթացում ստացված գրավիչ բույրը ցանկացած ռագուի «այցեքարտն» է: Ռագու պատրաստելու համար խառնում են տարբեր տեսակի միս, թռչնամիս, բանջարեղեն, նույնիսկ մրգեր և հատապտուղներ:

Եվ եթե բանջարեղենի ռագուն դեռ հաջողությամբ կարող է ծառայել որպես նախուտեստ, ապա մսի ռագուն ծառայում է որպես հիմնական տաք ուտեստ: Կարևոր է հիշել. ռագուն ենթադրում է, որ մսի և բանջարեղենի շոգեխաշած կտորները համի և բույրի հիանալի համադրություն են տալիս հենց այն ժամանակ, երբ խառնվում են միմյանց: Այսինքն ՝ ռագուն ո՛չ շիլա է, ո՛չ էլ ապուր, այլ «մեջտեղում» գտնվող ուտեստ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Հրապարակ».Աբսուրդ հայտարարությունները շարունակվում են «Հրապարակ».ԶՈՒ ԳՇ հայտարարությունից հետո վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը «տրեվոգ» է տվել Շտապ. ՀՀ ՊՆ ն հանդես եկավ շատ կարեւոր հայտարարությամբ «Քո հետևից կգան». Փաշինյանը՝ քաղաքացուն (սկանդալային տեսանյութ) Երեւանը հեղաշրջման եզրին. Մարտ 16-ի Մոսկովյան պայմանագրի ավարտը եւ զենքի արտահանման ֆիասկոն Օնիկ Գասպարյանը կտրուկ մերժել է հրաժարական տալու պահանջը Ես ենթադրում էի, որ ռուսական կողմը այդ հայտարարությունը կհերքի. Ստյոպա Սաֆարյան «Թուրքիայի պաշտոնական հայտարարություններին լուրջ վերաբերվեք. Պատմությունը կրկնվում է» ՀՐԱՏԱՊ. Այս պահին ԱԱԾ տնօրեն Արմեն Աբազյանն ու Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանի աշխատասենյակում են. դուռը ներսից կողպել են պահանջում են հրաժարական տա Էրդողանն ու Ալիևը սրան ոնց ուզում` տշում են. Շարմազանովը` Փաշինյանի մասին Ինչո՞ւ են լռում իշխանությունների գրպանային իրավապաշտպանները Լայն խորհրդակցություններ սկսելու առաջարկին այլընտրանք չկա. Բորիս Նավասարդյան Դավաճան Նիկոլի հանրահավաքի մասնակիցների թիվը (կոլաժ) Պուտինը եւ Փաշինյանը քննարկել են Հայաստանում տիրող իրավիճակը Քաղաքական երրորդ բևեռի ձևավորման հարցը՝ օրվա հրամայական Ձեթն ու շաքարավազը թանկ են՝ խառը կանաչի, սոխ կերեք, օգտակար է. (տեսանյութ) Թշնամուն պետք է առանց բանակ Հայաստան․ Վարդան Ոսկանյան «Նա մսխել է մարդկանց սերը եւ հավատը». Արմեն Աշոտյան Ucom-ը որակի ապահովման համար ներդրել է հավելյալ ռեսուրսներ «Իսկանդերի» 10 % էֆեկտիվության մասին տվյալը Նիկոլ Փաշինյանին կարող էր տալ միայն Ադրբեջանը․ Մովսես Հակոբյան
website by Sargssyan