Երևան, 28.Սեպտեմբեր.2021,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
ԱԺ նախագահն այցելել է ՀՀ Ազգային հերոս Կարեն Դեմիրճյանի թանգարան Դոլարն ու եվրոն թանկացել են ԱՄՆ֊ն նոր պատժամիջոցներ կսահմանի Թուրքիայի դեմ Հայտնի է վիրավոր զինծառայողի ինքնությունը. ՊՆ Զինծառայող է վիրավորվել «Ի՞նչ 44-օրյա ստերի շքերթ էր և ո՞վ էր բունկերում հրամաններ տալիս». Աննա Մկրտչյան Նիկոլը ՄԱԿ-ի ելույթում խնդրեց՝ «օգնեք մեզ՝ փրկվենք էլի»․ Արծվիկ Մինասյան ԱԺ «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունները Արմեն Սարգսյանին առաջարկել են դիմել ՍԴ Վրաստանի վարչապետը մեկնում է Բաքու 11 ժամ գազ չի լինի


Իսկ մեզ գյուղատնտեսություն պե՞տք է. «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գարնան մեկնարկով սկսվում է գյուղատնտեսական բուռն աշխատանքների սեզոնը։ Եվ թվում էր, թե գյուղատնտեսական աշխատանքներին զարկ տալու թեման այսօր պետք է դառնար պետական քաղաքականության առանցքային հարցերից մեկը, բայց, որքան էլ զարմանալի է, այդպես չէ։ Իշխանությունները տարբեր մանր-մունր հարցերով զբաղված են, բացի բուն խնդիրների լուծումներից։ Նախատեսվող արտահերթ ընտրություններին զուգահեռ նրանք զարկ են տվել իրենց պոպուլիզմին և բոլոր ջանքերը ներդնում են, որպեսզի խայտառակ պարտությունից և կապիտուլ յացիայից հետո ևս հնարավորություն ստանան վերարտադրվել։ Ու այդպես էլ առանցքային նշանակության ոլորտային հարցերն անտեսվում են։ Իսկ գյուղատնտեսութան զարգացմանն ուղղված հարցերով ո՞վ պետք է զբաղվի, մնում է հարցական։ Խնդիրն այն է, որ գյուղատնտեսությունը անմիջականորեն կապված է եղանակային պայմանների և բազմաթիվ այլ ռիսկային գործոնների հետ ու հատուկ հոգածության կարիք է զգում։

Որպես կանոն, իշխանությունները գյուղոլորտի առանցքային խնդիրների մասին հիշում են միայն ուշացումով, երբ ոլորտի ներկայացուցիչները բարձրացնում են իրենց բողոքի ձայնը, բայց արդեն անհրաժեշտ պահը բաց թողնված է լինում։ Օրինակ՝ այսօր ակտուալ է այն հարցը, թե անցած տարվա պատերազմի արդյունքում սահմանամերձ դարձած համայնքների բնակիչները, որոնց մի ստվար հատվածի ապրուստի միջոցը գյուղատնտեսությունն է, ի՞նչ երաշխիքներ կարող են ունենալ, որ կարող են հանգիստ գյուղատնտեսական աշխատանքներով զբաղվել։ Սահմանը GPS-ով այնպես է «գծված», որ շատ դեպքերում հակառակորդը գտնվում է մի քանի տասնյակ մետր հեռավորության վրա, և ոչ մի ապահովության երաշխիք չկա, որ ցանկացած պահի նրանց անասունները չեն անցնի սահմանը, և թշնամու ներկայացուցիչները իրենց սեփականությունը չեն համարի դրանք։ Բացի դրանից, ադրբեջանցիները որևէ կաշկանդվածություն չունեն իրենց սահմանն առաջ բերելու, սահմանը խախտելու կամ սահմանամերձ շրջանների բնակիչների ունեցվածքը և կենդանիները առևանգելու հարցում։

Կամ էլ չկա երաշխիք, որ հակառակորդի սահմանամերձ հենակետից անկանոն կրակահերթեր չեն լինի, ինչպես եղել էր վերջերս, և այս ամենը չի խանգարի այգիներում և դաշտերում աշխատող բնակիչներին։ Վերջապես, ի՞նչ պետք է անել, որ սահմանամերձ համայնքների բնակիչները շարունակեն մնալ իրենց բնակավայրերում և չարտագաղթեն։ Այս ամենի հետ մեկտեղ պետք է հաշվի առնել, որ գյուղոլորտից է մեծապես կախված նաև մեր պարենային անվտանգության կամ ինքնաբավության հարցը։ Եվ այս համատեքստում ուշադրության է արժանի, որ 2016 թ.-ից սկսած գյուղոլորտում անկում ենք ունեցել, իսկ 2019-ին անկումն արդեն կազմեց 4,2 տոկոս։

Միայն անցած տարի հաջողվեց գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալն ավելացնել 1,4 տոկոսով, այն էլ՝ ոչ թե կառավարության ջանքերի արդյունքում, այլ այն պատճառով, որ համավարակի պայմաններում սահմանափակումների կիրառման արդյունքում գործազուրկ դարձած մարդկանցից շատերը փորձեցին գյուղատնտեսությամբ զբաղվել։ Ու որպեսզի դրական դինամիկան պահպանվի, ապա պետք է հաշվարկել մի շարք բացասական գործոններ, որոնցից ամենագլխավորը Արցախի տարածքների կորուստն է։ Հաշվարկել ու քայլեր ձեռնարկել: Ամեն տարի Հայաստանը հսկայական քանակությամբ հացահատիկ և գյուղատնտեսական այլ մթերքներ էր ներմուծում Արցախից, իսկ հիմա արդեն տարածքները հանձնելուց հետո Արցախում նախկինի պես առատ բերք ստանալու հնարավորություններ չկան, և հիմա արդեն ստիպված ենք լինելու այդ մթերքները ներմուծել արտերկրից, կամ էլ անցնել ինտենսիվ գյուղատնտեսությանը, ոլորտը նորարարություններով և տեխնիկական միջոցներով հագեցնելուն։

Մյուս մտահոգությունն այն է, որ եթե հանկարծ սահմանները բացվեն, թուրքական և ադրբեջանական էժան ու անորակ մթերքները չողողեն մեր շուկան՝ դուրս մղելով տեղական արտադրողներին։ Դրա համար գյուղատնտեսությամբ զբաղվող մարդիկ պետք է իրենց թիկունքում զգան պետության աջակցությունը, իսկ դրա համար էլ կառավարությունը նոր աջակցության մեխանիզմներ պետք է ստեղծի։ Բայց հարցն այն է, որ դժվար է հույսեր կապել ներկայիս իշխանությունների հետ, թե նրանք ի վիճակի են գյուղատնտեսության ոլորտում (և ընդհանրապես, որևէ ոլորտում, պոպուլիզմից բացի) արդյունավետ քաղաքականություն գործի դնել։ Իշխանություններին գյուղատնտեսության ոլորտն այնքան էլ չի հետաքրքրում, քանի որ իրենց համար այնպիսի թեմաներ են պետք, որ առանց երկար-բարակ մտածելու նկարվեն և փիառվեն, իսկ գյուղոլորտի արդյունքների համար տևական ժամանակ և ջանքեր են պահանջվելու։

Մյուս կողմից՝ ինչպես փորձագետներն են հաճախ նշում, խնդիրը իշխանությունների դիլետանտությունն է, քանի որ նրանք ոչ միայն գաղափար չունեն ոլորտից, այլև քանդում են մասնագիտացված կառույցները։ Այդպես նրանք լիկվիդացրեցին այդքան անհրաժեշտ գյուղատնտեսության նախարարությունը։ Իսկ, օրինակ՝ Նիկոլ Փաշինյանի պատկերացմամբ, գյուղատնտեսությամբ զբաղվելու կամ մոշ աճեցնելու համար պետք է անգլերեն կամ ռուսերեն իմանալ։ Այսքանից հետո էլ ի՞նչ ակնկալիքներ կարող ենք ունենալ։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

5 պատճառ, թե ինչու եմ սատարում Առուշ Առուշանյանին. Արտուր Խոջաբաղյան ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Մենք փողոցից երբեք չենք հրաժարվել. Վահե Հակոբյանը՝ իշխանափոխության իրենց պահանջի մասին Ամունդի-ԱԿԲԱ-ն 10 հազար եվրո կուղղի սոցիալական բնակարանային ռազմավարության հետազոտությանը ԱԺ նախագահն այցելել է ՀՀ Ազգային հերոս Կարեն Դեմիրճյանի թանգարան Դոլարն ու եվրոն թանկացել են Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետԱՄՆ֊ն նոր պատժամիջոցներ կսահմանի Թուրքիայի դեմ Մի հաջողության պատմություն- Կանաչ էներգիա Հայտնի է վիրավոր զինծառայողի ինքնությունը. ՊՆ Զինծառայող է վիրավորվել«Ի՞նչ 44-օրյա ստերի շքերթ էր և ո՞վ էր բունկերում հրամաններ տալիս». Աննա Մկրտչյան Նիկոլը ՄԱԿ-ի ելույթում խնդրեց՝ «օգնեք մեզ՝ փրկվենք էլի»․ Արծվիկ Մինասյան ԱԺ «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունները Արմեն Սարգսյանին առաջարկել են դիմել ՍԴ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը հանդես եկավ որպես Build Armenia 2021 ցուցահանդեսի գործընկեր Վրաստանի վարչապետը մեկնում է Բաքու 11 ժամ գազ չի լինի Գազի գինը Եվրոպայում պատմության մեջ առաջին անգամ գերազանցել է 1000 խմ-ի համար 1000 դոլարը Հայտնի է՝ վաղը ինչ են քննարկելու Պուտինն ու Էրդողանը Մահացել է «Բեթմեն»-ի և «Տարզան»-ի աստղ Ջին Հեյլը Օդի ջերմաստիճանը սեպտեմբերի 30-ից հոկտեմբերի 1-ին աստիճանաբար կնվազի 6-9 աստիճանով «Շատ հայեր նախընտրում են անգլերենը». ի՞նչն այն չէ Ռուսաստանի «փափուկ ուժ»-ի մեջ Երևան-Թբիլիսի-Երևան գնացքը հոկտեմբերի 2-ից վերսկսում է աշխատանքը Նիկոլ Փաշինյանի մեքենային ձվերով հարվածելու գործով Մենուա Հովսեփյանի և Հակոբ Արշակյանի դեմ ցուցմունք է տվել Շուռնուխում «գեյ-պարադի» կազմակերպչի հայրը․ պաշտպան Քոչարյանի և Գեւորգյանի գործով դատական նիստը (ուղիղ)ՈՒղիղ. ԱԺ պաշտպանության եւ անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի արտահերթ նիստը Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 772 նոր դեպք. մահացել է 15 քաղաքացի Ինչպե՞ս են աշխատում պատվաստանյութերը․ պարզաբանում Ազատ արձակել գերիներին․ ԵԽԽՎ-ն ԼՂ-ի մասով բանաձև է ընդունել «Հայաստան» խմբակցությունը հաշվետվություն է պահանջել Կառավարությունից Կարմիրբերետավորները բերման են ենթարկում Կառավարության մասնաշենքի մոտ խաղաղ ակցիայի մասնակիցներին (տեսանյութ) Ինչքա՞ն միս պետք է լինի բժշկական երշիկում. «Փաստ»ՔԿ-ն մանրամասներ է ներկայացրել «Հաղթանակ» զբոսայգու մոտ կրակոցներից Պայթյուն է որոտացել բնակելի տներից մեկում, կան տուժածներ․ դեպքի վայրը՝ Շվեդիա ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (28 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Բացվել է Գևորգյան հոգևոր ճեմարանը. «Փաստ»Հայաստանի իշխանությունները գործում են Թուրքիայի և Ադրբեջանի շահերից ելնելով. «Փաստ»Ծայրահեղ ծանր է, շնչում է արհեստական սարքով. վերջին նորությունները հիվանդանոցից Փաստաթղթի իսկական բովանդակությունը մշուշով է պատված. արդյո՞ք Փաշինյանը բանավոր խոստում է տվել. «Փաստ»Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի աշխատակիցները պահանջում են աշխատանքից ազատված ղեկավարության, արտադրամասի պետերի և ևս 38 հոգու վերադարձը Արգենտինայի դեսպանությունը Երևանում մեկնարկում է Արգենտինական առաջին առևտրային պալատի ստեղծման նախագիծը Շախմատի թիմային ԱԱ․ Հայաստանի հավաքականը ոչ-ոքի խաղաց Ադրբեջանի ընտրանու հետ Քերում են մեր արժանապատվությունը, մեր հոգուց մնացածը...«Փաստ» 5.2 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Երկար լռությունից հետո Անահիտ Սիմոնյանը հրապարակել է Հայկոյի երգերից մեկը Սյունիքի մարզում կրկին հրդեհ է բռնկվել. ԱԻՆ «Ռադիոալիքները չեն ճանաչում սահմաններ և պետություններ». թուրքական ռադիոալիքների տարածումը չի՞ խանգարում. «Փաստ»Զավեշտ ու անբարոյականություն է, երբ պոպուլիստ իշխանությունը փորձում է պոպուլիզմի մեջ մեղադրել դիմացինին. ՇարմազանովԿրակոցներ` Երևաում. կա 1 զոհ, 1 վիրավոր Միանգամից տեղի է տվել. «Փաստ»Ղարաբաղի հարցով վերջնական խաղաղ լուծման հասնելու համար կպահանջվեն ծանր փոխզիջումներ. ԵԽԽՎ փոխնախագահ Ադրբեջանական զինծառայողները երեկվանից հրդեհներ են գցում Գեղարքունիքի մարզի գյուղերի հարևանությամբ. ՄԻՊ