Երևան, 27.Սեպտեմբեր.2021,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Մեկ օրում Վրաստանում 30 մարդ է մահացել Covid-19-ից ՈՒղիղ. Ջահերով երթ՝ դեպի Եռաբլուր. մասնակցում է նաեւ Ռոբերտ Քոչարյանը Լռության րոպե՝ ի հիշատակ Արցախում ընկած հայորդիների Մի խումբ ադրբեջանցիներ փորձել են ներթափանցել Ղարաբաղում ականապատ տարածք Ալիևն ու Փաշինյանն իրար ընդառաջ քա՞յլ են կատարում Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցությունը պատրաստ է «վերցնել» իշխանությունը Ինչու՞ եք դուք ուզում պատվաստել արդեն իսկ Քովիդ տարած ու ապաքինված մարդկանց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի երթ-մոմավառությանը դեպի Եռաբլուր Ստուգայցեր՝ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում Գեներալ Սեյրան Սարոյանը անճանաչելի է դարձել, նա գամված է հաշմանդամի սայլակին


Տարածաշրջանային նախագծերի միջոցով թուրքական ազդեցության ներթափանցման վտանգը․ «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արցախյան պատերազմը որոշիչ նշանակություն ունեցավ տարածաշրջանային կոնյուկտուրայի վրա։ Խնդիրն այն է, որ հայկական կողմի պարտությունը փոխել է տարածաշրջանային ուժերի դասավորությունը և դարձել նոր ստատուս քվոյի առաջացման պատճառ։ Ճիշտ է՝ ներուժի տեսանկյունից դեռևս տևական ժամանակ կշեռքի նժարը թուրք-ադրբեջանական տանդեմի կողմն էր թեքված, բայց պատերազմը նրանց հնարավորություն տվեց առաջխաղացում ունենալ նաև աշխարհագրական և աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից։ Իսկ այս նոր ստատուս քվոն ձևավորվում է հայկական կողմի դիրքերի հաշվին, բայց թուրքական ծրագրերն ավելի հեռու են գնում, քան կարելի է պատկերացնել։ Թուրքիան ձգտում է վերածվել հատուկ նշանակության խաղացողի, որը Արևելքն Արևմուտքին կապող կարևոր հանգույց կդառնա։ Եվ այս իմաստով պատահական չէ, որ Անկարան մեծապես շահագրգռվածություն է ցուցաբերում, որպեսզի տարածաշրջանային խոշոր նախագծերում յուրահատուկ ազդեցություն ունենա։ Առաջին հերթին դրանք էներգետիկ նախագծերն են, ինչպես օրինակ՝ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղը, մի քանի գազատարներ ընդգրկող Հարավային գազային միջանցքը, «Թուրքական հոսք» գազամուղը և այլն։

Բացի սրանից, Անկարայի նպատակների մեջ են մտնում Արևել յան Միջերկրականի ածխաջրածիններով հարուստ հատվածի վրա վերահսկողություն հաստատելը և մեծ ներդրում ունենալն այն հարցում, որ Միջին Ասիայի էներգետիկ ռեսուրսները, մասնավորապես գազն ու նավթը, հենց Ադրբեջանի ու Թուրքիայի տարածքով հասնեն Եվրոպա։ Այս հարցում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հեռահար նպատակների մեջ է մտնում նաև Հայաստանի տարածքով, մասնավորապես Սյունիքով, էներգետիկ նախագծերի անցկացումը, որով Ադրբեջանի տարածքը կկապվի Նախիջևանի ու Թուրքիայի հետ, ինչն էլ ավելի կմեծացնի թուրքական ազդեցության գործոնը։ Մյուս կողմից էլ՝ Թուրքիան ձգտում է Ադրբեջանի միջոցով առանցքային տրանզիտային օղակ դառնալ Միջին Ասիայի և Հարավային Ասիայի միջև։ Սրանով Թուրքիան փորձում է լուծել ոչ միայն պանթուրքական ծրագրերի իրականացման, այլև իր դաշնակից Պակիստանի հետ անմիջական կապի ապահովման խնդիրը։ Պատահական չէ, որ ակտիվորեն խոսվում է Ստամբուլ-ԹեհրանԻսլամաբադ բեռնատար գնացքի երթուղու շահագործման ուղղությամբ աշխատանքներն այս տարի ավարտելու մտադրության մասին։

Հենց այս նախագծի իրագործմամբ Նախիջևանի հետ 11 կմ երկարությամբ սահմանի միջոցով Թուրքիան անխափան երկաթուղային հաղորդակցություն հաստատելու հնարավորություն կստանա Ադրբեջանի, թյուրքական աշխարհի և Պակիստանի հետ: Գրեթե կասկած չկա, որ թուրք-ադրբեջանական տանդեմը փորձելու է իր այս նախագծերի իրականացման համատեքստում օգտագործել Սյունիքով կառուցվելիք երկաթուղին, որն, ըստ իրենց ծրագրերի, կապող օղակի դեր պետք է կատարի Ադրբեջանի, Նախիջևանի ու Թուրքիայի միջև։ Բայց այստեղ հարցն այն է, որ տարածաշրջանում տրանսպորտային ուղիների ապաշրջափակման և թուրքական նախագծերի հետ միասին ակտիվորեն ներթափանցելու է թուրքական ազդեցությունը, որի արդյունքում Հայաստանը կհայտնվի թուրքական ազդեցության գոտում և վերջնականապես կկորցնի իր սուբյեկտայնությունը։ Պատահական չէ, որ մարտի 31-ին թյուրքալեզու պետությունների համագործակցության խորհրդի հերթական նիստին Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, թե «Զանգեզուրի միջանցքը թյուրքական աշխարհի համախմբման գործում կարևոր դեր է ունենալու»։ Իսկ այսպիսի աշխարհաքաղաքական դասավորության պայմաններում Հայաստանը պետք է անցնի ակտիվ քայլերի ձեռնարկմանը։

Խոսքը, մասնավորապես, տարածաշրջանում ներկայացված երկրների՝ առաջին հերթին Ռուսաստանի, Իրանի ու Վրաստանի, ու թուրքական ազդեցության ընդլայնմամբ մտահոգված այլ երկրների հետ ակտիվ աշխատանքի մասին է, որի արդյունքում հնարավոր կլինի թուրքական ազդեցությունը շրջանցող նախաձեռնություններով հանդես գալ։ Օրինակ՝ Իրանի ու Վրաստանի շահերից է բխում, որ Հայաստանի միջոցով Պարսից ծոցը Սև ծովի հետ կապող միջանցք ստեղծվի։ Բայց այս հարցում ևս Հայաստանը թերացել է։ Չնայած Փաշինյանի աշխարհացունց խոստումներին, մինչ այժմ չենք կարողացել ավարտել Հյուսիս-հարավ մայրուղու կառուցումը։ Էլ որ մի երկիրը լուրջ կընդունի մեր կողմից տարածաշրջանային նախագծերի վերաբերյալ նախաձեռնությունների կյանքի կոչումը։

Ու ընդհանրապես, ներկայիս իշխանություններից ակնկալիքներ ունենալն անիմաստ է, քանի որ նրանց կողմից տարվող քաղաքականությունը վկայում է նրա մասին, որ նրանք համակերպվել են այն մտքի հետ, թե խոստացվող ապաշրջափակման դիմաց Հայաստանը վերածվելու է թուրքական գործոնից կախված վիճակում գտնվող մի երկրի։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Տղերքը իրենց կյանքը տվել են, որ Հայաստանն ու Արցախը լինեն. Նարինե Մանուկյան Հայաստանն ապրում է մահվան մեջ, լուսավոր տղերքի անձայն, բայց մշտական ներկայությամբ. Ռոբերտ Հայրապետյան Մեկ օրում Վրաստանում 30 մարդ է մահացել Covid-19-ից ՈՒղիղ. Ջահերով երթ՝ դեպի Եռաբլուր. մասնակցում է նաեւ Ռոբերտ Քոչարյանը Լռության րոպե՝ ի հիշատակ Արցախում ընկած հայորդիների Մի խումբ ադրբեջանցիներ փորձել են ներթափանցել Ղարաբաղում ականապատ տարածք Ալիևն ու Փաշինյանն իրար ընդառաջ քա՞յլ են կատարումՀայաստանի Կոմունիստական կուսակցությունը պատրաստ է «վերցնել» իշխանությունը Ինչու՞ եք դուք ուզում պատվաստել արդեն իսկ Քովիդ տարած ու ապաքինված մարդկանց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի երթ-մոմավառությանը դեպի Եռաբլուր Ստուգայցեր՝ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում Գեներալ Սեյրան Սարոյանը անճանաչելի է դարձել, նա գամված է հաշմանդամի սայլակին Ձերբակալվել է ՀՀ Զինված ուժերի ավիացիայի վարչության նախկին պետ Ավետիք Վոլոդյայի Մուրադյանը Հսկայական վտանգավոր երկնաքարը մոտեցել է Երկրին տեսանելի հեռավորության վրա Այդ օրը ամուր-ամուր գրկեցիր ինձ՝ քո եզակի զնգուն ծիծաղով. Կարին Տոնոյան Լավ է ես չլինեմ, քան տեսնեմ հակառակորդին մեր հողի վրա. Անդրանիկը պատերազմից հետո դարձավ զինվորական Այս երթին պետք է մասնակցի յուրաքանչյուր Հայ մարդ՝ անկախ քաղաքական կողմնորոշումից Ինձ համար կրկնակի դավաճան է բանակին պարտված անվանողը, պարտվել է իշխանությունը. Օհանյանի ուղերձը Ալիևից հետո Փաշինյանն է որոշել բացահայտել կոնֆիդենցիալ մանրամասներ Սոչիում հորդառատ անձրևներ են տեղացել. փողոցներն ու բակերը հեղեղված են ՀՀ ԱԳ նախարարը ու ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը մտքեր են փոխանակել տարածաշրջանային անվտանգության հարցերի շուրջ Հանրապետություն ողջ տարածքում շարունակվում են տեսչական ստուգայցերը․ ԱԱՏՄ Ադրբեջանը մի ամբողջ քեյս է պատրաստել Հայաստանի կատարած «ռազմական և մարդկության դեմ հանցագործությունների մասին»․ Նաիրա Զոհրաբյան Սեյրան Օհանյանը ուղերձ է հղել 44-օրյա պատերազմի տարելիցի կապակցությամբ Արցախում ՌԴ խաղաղապահների հրամանատարի հապճեպ փոփոխություն․ ինչ է կատարվել Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 2 դեպք է գրանցվել Տեսանյութ. Ինչպես են 60-ից ավելի զինվորները դուրս եկել շրջափակումից... Գերմանիայում մեկնարկել են խորհրդարանական ընտրությունները44-օրյա պատերազմի հերոսների հոգեհանգիստ՝ Անթիլիասի Մայրավանքում Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 21-ամյա արցախցին շրջել է Ստեփանակերտում ու ասել, որ Խանքենդիում է. Արցախի ԱԱԾ-ի բացահայտումը Արարատ Միրզոյանը և Բելգիայի ԱԳ նախարարը կարևորել են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորումը Լավրովը հայտնել է Պուտին-Էրդողան առաջիկա հանդիպման թեման Կատարվել է 5836 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 925 նոր դեպք․ ԱՆ Երեք մարդ է զոհվել Մոնտանա նահանգում գնացքի վթարի հետեւանքով Միրզոյանն ու Գուտերեշը քննարկել են հայ-ադրբեջանական սահմանում տիրող իրավիճակը Ադրբեջանը հերքում է Բաքվի Հեյդար Ալիևի պալատում հրդեհի մասին լուրերը «Գազպրոմ Արմենիա»ն տեղեկացնում է. Մի շարք հասցեներում գազ չի լինելու Հայաստանը 16 տարի անց Օլիմպիական խաղերին կմասնակցի նաև գեղասահքում Սպանություն Երեւանում. բնակարանում հայտնաբերվել է դանակի մի քանի հարված ստացած տղամարդու դի Բախվել են ռուսական և թուրքական բեռնատար նավերը Նախազգուշացում Հայաստանին Իրանից․ Ժամանակը չի սպասում Հրապարակվել են կադրեր, թե ինչպես է Պուտինը Շոյգուի հետ հանգստանում սիբիրյան տայգայում (տեսանյութ) Բաքվում հրդեհվել է Հեյդար Ալիևի պալատը (տեսանյութ) Օրվա հանդիպումների անոնս Հայկոյի վիճակը կտրուկ վատացել է. վերջին նորությունները՝ հիվանդանոցից (լուսանկար, տեսանյութ) Տեսանյութ. Տիգրան Արզաքանցյանն իր թիմակիցների հետ նոր կուսակցություն է ստեղծելուՊատվաստվելուն կողմ եմ, աղանդավոր նախարար ունենալուն եմ դեմ․ Տեր Վրթանես Ադրբեջանը՝ հաղթելով պայմանավորված պատերազմում, ջախջախիչ պարտություն է կրում դիվանագիտական ճակատում. Ա․ՂազինյանՌԴ-ն հերթական անգամ խմբագրեց իր մեսի՞ջը. Ինչո՞ւ Կոսոբոկովին փոխարինեցին