Երևան, 06.Մայիս.2021,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Տիգրան Արզաքանցյան. «Եթե համախմբվենք, կարող ենք մեր երկիրն այս աղետից դուրս բերել» Շուշիի մայր տաճարը պետք է մնա Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտամունքի վայր. ԱԳ նախարար Լատվիայի խորհրդարանը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը Նիկոլ Փաշինյանը նոր նշանակումներ է արել Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 425 նոր դեպք, մահացել է 17 մարդ Լավրովը խոսեց ռազմագերիների մասին Նման հայտարարությունից խուսափողները միանշանակ որակվելու են որպես քաղաքական ԲՈՄԺԵՐ. քաղտեխնոլոգ Արա Այվազյանի և Սերգեյ Լավրովի համատեղ մամուլի ասուլիսը՝ Երեւանում «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը մշակել է հանրային համաձայնության հայտարարություն Նրա դեմքով խոսում է ոչ թե իրավապաշտպանը, այլ ձախողված վարչապետացուի աներձագը. Սուրեն Սուրենյանց


Մարդկության պատմության ամենամեծ գյուտերից մեկը՝ լուցկի․ «Փաստ»

Lifestyle

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հնում, երբ մարդիկ սովորել են շփման միջոցով կրակ ստանալ, դա էապես փոխել է նրանց կյանքը: Այնուամենայնիվ, դա շատ երկար և աշխատատար գործընթաց է եղել, և մարդիկ միշտ էլ փորձել են այն պարզեցնել, ինչի արդյունքում հորինվել են կրակ ստանալու բազմաթիվ եղանակներ: Այս հարցում իրական առաջընթաց է հանդիսացել լուցկու գյուտը: Առաջին լուցկիները հայտնագործվել են միջնադարյան Չինաստանում: Դրանք եղել են մաքուր ծծումբով հագեցած ծայրերով բարակ փայտի տաշեղներ, որոնք վառվել են ոչ թե շփման եղանակով, այլ թույլ վառվող աբեթին կպցնելով, և ունեցել են աբեթի և հրահանի միջոցով կրակը բորբոքելու գործընթացը հեշտացնելու նպատակ: Այդ «նախալուցկիները» հիշատակվում են 13-14-րդ դարերի չինական բնագրերում։ 15-րդ դարում այդ նորույթը հասել է Եվրոպա, բայց տարածում չի գտել։

Նմանատիպ ծծմբային ձողիկներ Եվրոպայում սկսել են օգտագործել միայն 17-18-րդ դարերում, մինչև այն պահը, քանի դեռ քիմիայի զարգացումը թույլ չի տվել դրանք կատարելագործել։ Առաջին լուցկիները 1805 թվականին պատրաստել է ֆրանսիացի քիմիկոս Ժան Շանսելը: Դրանք փայտե լուցկիներ էին, որոնք վառվում էին ծծմբի, բերթոլեյան աղի և ծծմբային սնդիկի խառնուրդից պատրաստված գլխիկը խտացրած ծծմբական թթվի հետ շփելիս։ 1813 թվականին Վիեննայում գրանցվել է Ավստրո-Հունգարիայի լուցկու առաջին՝ Մալիարդա և Վիկա մանուֆակտուրան, որն արտադրել է այդ քիմիական լուցկիները։ 1816 թվականին ֆրանսիացի գիտնական Դերսոնը առաջարկել է ֆոսֆոր օգտագործել կրակ ստանալու համար: 17 տարի անց գերմանացի գյուտարար Յոհան Կամերերը վերցրել է այդ գաղափարը և, սպիտակ ֆոսֆոր օգտագործելով, ստեղծել աշխարհում առաջին նման լուցկին:

Նշենք, որ այդ նյութը, չնայած խիստ դյուրավառ է, այնուամենայնիվ, նաև շատ թունավոր է: Կամերերին անգամ հաջողվել է սկսել լուցկու արտադրություն: Լուցկին շատ արագորեն է տարածվել, ուստի շուտով հայտնվել են շատ այլ արտադրողներ: Այնուամենայնիվ, երկու տարի անց լուցկու արտադրությունն ընկել է արգելքի տակ` նրանց բարձր հրդեհավտանգության պատճառով: 19-րդ դարի 40-ական թվականներին ավստրիացի քիմիկոս Շրետերը հայտնաբերել է կարմիր կամ ամորֆ ֆոսֆորը: Ութ տարի անց այդ գյուտը օգտագործել է գերմանացի Բերգերը: Նա պատրաստել է լուցկի, որի գլխիկը վառվում է կարմիր ամորֆ ֆոսֆոր պարունակող մակերեսի հետ շփման արդյունքում: Ընդ որում, լուցկու գլխիկը ֆոսֆոր չի պարունակում: Նոր լուցկին ստացվել է լիովին անվտանգ, ուստի շուտով դրանց արտադրությունը թույլատրվել է եվրոպական բոլոր երկրներում: Որոշ ժամանակ անց՝ 1837 թվականից, լուցկի է արտադրվել նաև Ռուսաստանում: Բարձր պահանջարկի պատճառով լուցկի արտադրող գործարանների թիվը արագորեն աճել է: Լուցկին կազմված է գլխիկից և ձողից։

Գլխիկն իրենից ներկայացնում է սոսնձով շաղախված փոշենման կախույթահեղուկային նյութ։ Փոշենման նյութերն են օքսիդիչները՝ բերթոլեյան աղը և կալիումի երկքրոմաթթվական աղը: Ռուսական, իսկ ավելի վաղ՝ խորհրդային լուցկիների ձողիկը առավել հաճախ եղել է կաղամախու փայտից։ Այն փտումից զերծ պահելու համար թաթախում են օրթոֆոսֆորական թթվի լուծույթի մեջ։ Լուցկու տուփի քսուքը, որին լուցկին քսում են վառելիս, նույնպես սոսնձով շաղախված փոշենման նյութ է, սակայն վերջինիս բաղադրությունը մի փոքր այլ է։ Նրա կազմի մեջ մտնում են ծծմբի սուլֆիդը և կարմիր ֆոսֆորը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Տիգրան Արզաքանցյան. «Եթե համախմբվենք, կարող ենք մեր երկիրն այս աղետից դուրս բերել» Արդիական բանակի համար անհրաժեշտ է արդիական կրթություն.Հարություն Բաբայան Շուշիի մայր տաճարը պետք է մնա Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտամունքի վայր. ԱԳ նախարար Լատվիայի խորհրդարանը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը Նիկոլ Փաշինյանը նոր նշանակումներ է արել Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 425 նոր դեպք, մահացել է 17 մարդ Լավրովը խոսեց ռազմագերիների մասին Նման հայտարարությունից խուսափողները միանշանակ որակվելու են որպես քաղաքական ԲՈՄԺԵՐ. քաղտեխնոլոգ Ինչպիսի՞ն է իսկական մանանեխը և երբվանի՞ց է այն օգտագործվում սննդի մեջ․ «Փաստ»Արա Այվազյանի և Սերգեյ Լավրովի համատեղ մամուլի ասուլիսը՝ Երեւանում «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը մշակել է հանրային համաձայնության հայտարարություն Նրա դեմքով խոսում է ոչ թե իրավապաշտպանը, այլ ձախողված վարչապետացուի աներձագը. Սուրեն Սուրենյանց «Փաստ» օրաթերթը գրում է ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (6 ՄԱՅԻՍԻ)․ Հա­յաս­տա­նում տե­ղի են ունե­ցել ընտ­րու­թյուն­ներ․ «Փաստ»Փաշինյանի վարչակազմը վախենում է իրապես սկզբունքային և հայրենասեր գործչից Ես կտանեմ ու կխփեմ դրոշակը. Արման Թաթոյանը՝ իմքայլականին 44–օրյա պատերազմի դեպքերով հարուցվել է 1580 քրեական գործ. 628 անձ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ Ինք­նա­կամ կա­ռույ­ցը են­թա­կա է օրի­նա­կա­նաց­ման, կան որոշ սահ­մա­նա­փա­կում­ներ. «Փաստ»Ինչո՞ւ է աղմկում Վազգենի աներձագը. Լիաննա Մանուկյան Կառավարության նիստի օրակարգում 36 հարց է, որից 33-ը չի զեկուցվում, եւս երկու հարց գաղտնի է (ուղիղ) Մի­այն ընտ­րու­թյուն­նե­րի ար­դյունք­նե­րը կեղ­ծե­լով կա­րող է Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը մնալ իշ­խա­նու­թյան ղե­կին․ «Փաստ»ԱԻՆ-ը տեղեկացնում է վարորդներին Իրավական նոնսենս. ՊՆ գովասանագիր է տալիս, ԱԱԾ-ն մեղադրանք առաջադրում (տեսանյութ) «Քա­ղա­քա­կիրթ աշ­խար­հում այդ­պի­սի հան­րա­յին հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րը են­թարկ­վում են քրե­ա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան». Նի­կի­տա Շան­գին․ «Փաստ»Հունաստանում Աշխատավորների օրվան նվիրված բողոքի ցույցեր են սկսվել Քոչարյանն ու Սարգսյանը Արցախը տալիս էին, Ալիեւը չէր վերցնում, իր մանկության երազանքն էր, որ Նիկոլը տա՞. Շարմազանով Երբ գաղափարախոսությանը փոխարինում է շահը՝ փաթեթավորված տարբեր լոզունգներով․ «Փաստ»Մեր տնտեսությունը հոգեվարքի մեջ է ՀՀ ՄԻՊ Արման Թաթոյանը գնում է Ազգային ժողով Մի բան նրանց հաստատ միավորում է՝ նրանք հավասարաչափ անհայրենիք են․ «Փաստ»Ռազմական տեխնիկան բերվել է մարտական վիճակիՉԼ․ «Չելսին» դուրս թողեց «Ռեալին» եւ եզրափակիչում կմրցի «Մանչեսթեր Սիթիի» հետ (ֆոտո, վիդեո) «Հստակ ազդակ՝ գնաճային ճնշումները շարունակվելու են»․ «Փաստ»Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 6 մարզերում Զոհրաբ Մնացականյանը կապտակեր Փաշինյանին․ «Ժողովուրդ»Հողը փախչում է մեր ոտքերի տակից. Հայաստանի ու հայ ժողովրդի իսկական մղձավանջը․ «Փաստ»«Հրապարակ»․ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը վերջնականապես հրաժարվեց իր հոգեզավակիցԺամկետանց «կախարդական փայտիկն» ու մշուշոտ հեռանկարները․ «Փաստ»«168 ժամ»․ Նիկոլ Փաշինյանի ամենամեծ բարդույթը․ նա սեփական ձեռքով սեփական դեմքին դաջած պիտակները վերահասցեագրում է մարդկանց, որոնք Արցախն ու Հայաստանն անառիկ են պահել«Պատ­մու­թյան ճո­ճա­նա­կը միշտ թեք­վում է. կառավարումը ուժեղ ձեռքի կարիք ունի». «Փաստ»«Հրապարակ»․ Նախընտրական շրջանում կարճաժամկետ աշխատատեղեր՝ քվեների դիմացՆախընտրական կրքեր ՔՊ-ում. «Փաստ»Ինչո՞ւ է «Ալյանսի» պատվիրակությունը մեկնում Մոսկվա. «Փաստ»Պե­տա­կան գե­րա­տես­չու­թյուն­նե­րում աշ­խա­տա­կից­նե­րին «տե­սա­կա­վո­րում» են. «Փաստ»Պատասխան չունենալու պատճառով պատասխանում եք կեղտոտ հոդվածներով և մանիպուլյացիաներով. Անի Սամսոնյանը` Նիկոլ ՓաշինյանինՈրտե՞ղ եք մոլորեցնում հանրությանը. Ուրիխանյանը ՓաշինյանինԵրկնիշ տնտեսական աճի փոխարեն երկնիշ աճ են արձանագրում միայն գները․ ի՞նչ քայլեր է ձեռնարկում կառավարությունը գնաճը զսպելու ուղղությամբ․ Կարեն ՍիմոնյանԻնչու՞ չեք հրապարակում այն քարտեզները, որոնցով սահմանազատում է իրականացվում. Աննա Կոստանյանը` կառավարությանըՀասարակությանը հավերժ ստել չեք կարող. կամ դուք ստում եք, կամ չեք տիրապետում իրավիճակին. Գորգիսյանը կառավարության անդամինՏեսանյութ. Նոր «մեղքեր» ու «սխալներ»՝ Խաչիկ ԱսրյանիցԱշոտյանը հրապարակային բանավեճի է հրավիրում Փաշինյանին